ĐI H C QU C GIA HÀ N I
TR NG ĐI H C CÔNG NGHƯỜ
Nguy n Văn Tu n
TÍNH TOÁN THI T K TR GIA T C CHO THI T B
CHUY N ĐI NĂNG L NG SÓNG D NG PHAO KÉP ƯỢ
Nghành : Công ngh k thu t c đi n t ơ
TÓM T T KHÓA LU N T T NGHI P
Hà N i 2017
M ĐU
Năng l ng là m t trong nh ng y u t vô cùng c n thi t cho s t n t iượ ế ế
và phát tri n c a loài ng i. ườ Tiêu th năng l ng đã và đang tăng lên không ượ
ng ng, đc bi t các n c đang phát tri n, góp ph n nh h ng đn bi n ướ ưở ế ế
đi khí h u toàn c u và làm c n ki n các ngu n tài nguyên năng l ng trên ượ
th gi i. trong đó có Vi t Nam.Vì v y , vi c tìm ra các ngu n năng l ng táiế ượ
t o đ có th s d ng n đnh và lâu dài là v n đ h t s c quan tr ng.V i ế
ti m năng trong vi c phát tri n năng l ng sóng bi n n c ta, ượ ướ khóa lu n
mu n đ c p t i v n đ nghiên c u tính toán và thi t k tr gia t c cho thi t ế ế ế
b chuy n đi năng l ng sóng thành đi n năng. ượ
CH NG 1 : TÌNH HÌNH NGHIÊN C U, PHÁT TRI N NĂNGƯƠ
L NG SÓNG VI T NAM VÀ TRÊN TH GI IƯỢ
1.1.Tìm hi u v ngu n năng l ng hi n t i c a Vi t Nam ượ
M c dù là qu c gia giàu ti m năng v năng l ng tái t o (NLTT) nh ng ượ ư
cho đn nay vi c đu t cho phát tri n, khai thác NLTT Vi t Nam v n ch aế ư ư
t ng x ng v i ti m năng và th m nh s n cóươ ế
n c ta, năng l ng bi n cũng đang r t đc quan tâm ướ ượ ượ .V i đc tr ng ư
đa lý, nhu c u s d ng đi n cho các thi t b trên bi n, h i đo và xu th s ế ế
d ng các ngu n năng l ng tái t o, vi c nghiên c u ch t o các thi t b s ượ ế ế
d ng năng l ng bi n là c n thi t và có ý nghiã c v m t khoa h c và th c ượ ế
ti n
1.2. Các nhóm thi t b chuy n đi năng l ng sóng đã và đang đc phátế ượ ượ
tri n trên th gi ế i
1.2.1. Các h th ng thi t b ven b ế
H th ng và thi t b chuy n đi năng l ng sóng bi n thành đi n g n ế ượ
b đc thi t k và xây d ng d c theo b bi n. Các thi t b này chuy n đi ượ ế ế ế
năng l ng t các sóng đt quãng, không liên t c (breaking waves). D a trênượ
nguyên lý chuy n đi năng l ng sóng thành đi n, công ngh cho h th ng và ượ
thi t b g n b có th phân các lo i sau: ế
- H th ng s d ng c t n c dao đng ướ
- H th ng s d ng s rung l c d i tác d ng c a sóng ướ
- H th ng s d ng s dâng lên do sóng đ t o th năng c a n c ch y ế ướ
máy phát đi n
1.2.2. Các h th ng thi t b g n b ế
1.2.3. H th ng các thi t b ngoài kh i ế ơ
H th ng chuy n đi năng l ng ngoài kh i th ng đc đt vùng ượ ơ ườ ượ
n c bi n sâu, đi n hình là trên 40m. C u trúc và c ch ho t đng c a hướ ơ ế
th ng này r t ph c t p, l i d ng chuy n đng lên xu ng c a sóng đ n p
năng l ng cho h th ng b m t o đi nượ ơ
CH NG 2 : MÔ HÌNH HÓA MÔ PH NG H HAI PHAOƯƠ
2.1. Nguyên lí ho t đng
Thi t b chuy n đi năng l ng sóng d ng phao kép c b n bao g mế ượ ơ
m t phao k t n i c ng v i m t ng chìm trong n c( ng gia t c), dao đng ế ướ
lên xu ng, b i tác đng c a nh ng con sóng, bên trong có piston tr t d c ượ
theo ng.D i tác d ng c a thành ph n l c theo chi u đng c a sóng bi n,ướ
phao s chuy n đng lên xu ng cùng v i tr gia t c n i c ng v i phao.
Đĩa đã đc thi t k sao cho chu k chuy n đng c a đĩa l ch pha v iượ ế ế
chuy n đng c a l ng, chính s chuy n đng l ch pha này kéo 2 b m chuy n ơ
đng và đy n c vào bình ch a áp l c qua van 1 và 2 ( 2 n a chu k , quá ướ
trình đy c a b m này là quá trình đy c a b m kia), n c áp l c sau đó ơ ơ ướ
đc x ra đ c p cho ch y turbine, turbine đc n i v i m t motor đ phátượ ượ
đi n. Đi n đc đi u ch nh n đnh m t ph n nh bình ch a và b ng h ượ
th ng n áp thi t k t ng ng theo nhu c u s d ng ế ế ươ
2.2. H ph ng trình mô t chuy n đng c a phao ươ
m1 +(b1 + b2) -b2 +(c1+c2)x –c2y =F1(t) (2.1)
m2ÿ – b2 + b2 - c2x +c2y =F2(t) (2.2)
Trong đó :
-m1 là t ng kh i l ng ượ c a phao 1
-m2 là t ng kh i l ng c a phao 2 ượ
-b1 là t ng h s tiêu hao do sóng ph n h i
-b2 là h s năng l ng chuy n đi và tiêu hao do ma sát ượ
-c1 =p.g.S là đ c ng c a lò so phao 1, v i :
p là m t đ n c ướ
g là gia t c tr ng tr ng ườ
S là di n tích m t c t ngang c a phao 2
-c2 là đ c ng c a lò so phao 2
-F(t) là l c sóng tác d ng lên phao theo ph ng th ng đng ươ
2.3. Công su t chuy n đi thu đc ượ
P = b2( - ) 2 (2.3)
Trong đó :
-b2 là h s năng l ng chuy n đi và tiêu hao do ma sát ượ
- là v n t c c a phao 1
- là v n t c c a phao 2.
CH NG 3 : TÍNH TOÁN TR GIA T C CHO THI T BƯƠ
CHUY N ĐI NĂNG L NG SÓNG D NG PHAO KÉP ƯỢ
4.1. Tr gia t c
Tr gia t c là ng chìm trong n c đc k t n i c ng v i phao n i dao ướ ượ ế
đng lên xu ng d i tác đng c a sóng bi n. ướ D i tác d ng c a thành ph nướ
l c theo chi u đng c a sóng bi n, phao s chuy n đng lên xu ng cùng v i
tr gia t c n i c ng v i phao.
4.2. Tính toán cho h phao kép
Ta xây d ng ch ng trình matlab đ kh o sát sát năng l ng thu đc ươ ượ ượ
c a h phao thông qua vi c thay đôi các đi l ng trong h .T đó tìm ra gi i ượ
pháp t i u đ năng l ng thu đc là l n nh t ư ượ ượ
4.2.1 Kh o sát công su t theo kh i l ng c a phao 1 ượ
T k t qu trên ta thu đc đ cho năng l ng trung bình đt l n nh t ế ượ ượ
thì m1 thu c kho ng 12500 (kg)
4.2.2.Kh o sát công su t theo h s năng l ng chuy n đi và tiêu hao do ma ượ
sát
T k t qu trên ta thu đc đ cho năng l ng trung bình thu đc là ế ượ ượ ượ
l n nh t thì giá tr b2 >5000
4.2.3 Kh o sát công su t theo đ c ng lò so phao 2
T k t qu trên ta thu đc : Đ công su t thu đc là l n nh t thì giá ế ượ ượ
tr c2 kho ng 6000
4.2.4.Kh o sát công su t theo kh i l ng phao 2 ượ
T k t qu trên ta th y đ công su t thu đc là l n nh t thì giá tr m2 ế ượ
kho ng 1000 (kg)
4.3. Tính toán tr gia t c
Theo k t qu tính toán bên trên, khi mế 2 > 1000 kg thì công su t thu đc ượ
là l n nh t. Do thi t k lõi máy phát và các b ph n g n v i phao đu l n ế ế
h n kh i l ng yêu c u v năng l ng nên n u kh i l ng phao 2 l n h nơ ượ ượ ế ượ ơ
1000 kg thì không c n thêm b ph n tr gia t c n a.
N u ta thi t k kh i l ng phao 2 nh h n 1000kg , khi đó kích th cế ế ế ượ ơ ướ
tr gia t c s đc tính theo công th c : ượ
h= (4.1)
Trong đó :
h là chi u cao c a tr
R là bán kính tr , có bán kính b ng bán kính phao 1