T ng GĐ Vincom: Nhà khoa h c tr thành doanh nhân ổ ọ ở
L n đ u tiên t b công vi c c a m t nhà khoaầ ầ ừ ỏ ệ ủ ộ
h c trong biên ch su t ngày vùi đ u vào đ c sáchọ ế ố ầ ọ
và nghiên c u Vi n V t lý đ chuy n sang m tứ ở ệ ậ ể ể ộ
công ty n c ngoài, ông Hi p đã b m c l ngướ ệ ỏ ứ ươ
300.000 đ ng đ nh n m c thu nh p l n ngoài s cồ ể ậ ứ ậ ớ ứ
t ng t ng (lúc đó): 300 USD. Đó là vào nămưở ượ
1994.
Gi ng nói lúc nào cũng nh nhàng, không lên gân,ọ ẹ
cũng không khách sáo, ông k v nh ng k ni mể ề ữ ỷ ệ
t r t lâu, khi ông còn là m t c u bé, r i tr thànhừ ấ ộ ậ ồ ở
m t nhà khoa h c. V y mà bây gi cu c đ i ông l iộ ọ ậ ờ ộ ờ ạ
chuy n sang m t h ng khác h n:ể ộ ướ ẳ M t doanhộ
nhân. Tôi h i ông: Đi u gì khi n ông bao năm làmỏ ề ế
khoa h cọ bây gi l i chuy n sang kinh doanh? Vàờ ạ ể
đó là c m t câu chuy n dài v m t cái tên cũng đã khá quen thu c v i nhi u ng i: Lê Kh cả ộ ệ ề ộ ộ ớ ề ườ ắ
Hi p, T ng Giám đ c Trung tâm Th ng m i T ng h p Vi t Nam (Vincom). ệ ổ ố ươ ạ ổ ợ ệ
Chi c c p l ng c m nuôi nhà khoa h cế ặ ồ ơ ọ
Ông đã ph i ý nh t ch i khá nhi u cu c ph ng v n c a báo chí vì ông luôn cho r ng mìnhả ị ừ ố ề ộ ỏ ấ ủ ằ
ch ng có gì n i b t và x ng đáng đ đ c đ a lên báo. Tôi đ ngh v i ông r ng đây khôngẳ ổ ậ ứ ể ượ ư ề ị ớ ằ
ph i là m t cu c ph ng v n mà là trò chuy n. Ông đã t ng làm khoa h c, đã t ng su t 10 nămả ộ ộ ỏ ấ ệ ừ ọ ừ ố
li n qu n quanh t i cái phòng thí nghi m nh Vi n V t Lý thu c Vi n Khoa h c VN và nhi uề ẩ ạ ệ ỏ ở ệ ậ ộ ệ ọ ề
lúc đã băn khoăn v i câu h i: có l cu c đ i c a mình c th này mãi sao? Ông c i và đôi khiớ ỏ ẽ ộ ờ ủ ứ ế ườ
g i l i nh ng chuy n cũ l i làm ông c i m h n r t nhi u: ợ ạ ữ ệ ạ ở ở ơ ấ ề
“Năm 1973, tôi thi Đ i h c đ t đi m khá cao nên đ c ch n g i đi h c n c ngoài,ạ ọ ạ ể ượ ọ ử ọ ở ướ năm 74,
tôi lên đ ng sang Liên Xô. Có l khi đó cũng là b c ngo t đ u tiên trong cu c đ i c a tôi, khiườ ẽ ướ ặ ầ ộ ờ ủ
tôi đ c phân h c ngành V t lý (có l do vì thi Lý đ c đi m 10) và theo h c t i Đ i h c T ngượ ọ ậ ẽ ượ ể ọ ạ ạ ọ ổ
h p Khác-c p (Ukraina).ợ ố Nh ng ng i đã t ng h c Liên Xô đ u nh đ n nh ng tháng nămữ ườ ừ ọ ở ề ớ ế ữ
theo h c đó. K lu t thì r t cao, t t c đ u t giác đua nhau h c vì đ c đi h c n c ngoàiọ ở ỷ ậ ấ ấ ả ề ự ọ ượ ọ ướ
th i đó là m t ân hu quá l n mà đ t n c đang r t khó khăn dành cho. Và khi ch u khó giùi màiờ ộ ệ ớ ấ ướ ấ ị
thì không ít ng i đ t đ c t m b ng đ . Khi đã t t nghi p và tr v VN, có l cái ý nghĩ s kinhườ ạ ượ ấ ằ ỏ ố ệ ở ề ẽ ẽ
doanh, tr thành doanh nghi p ch a h có trong suy nghĩ c a t t c chúng tôi lúc đó”.ở ệ ư ề ủ ấ ả
V y khi tr v VN, ông đ c phân công làm gì?ậ ở ề ượ
H i y c n c đ u r t khó khăn. Gia đình tôi đã chuy n t Hà N i vào TP.HCM. Có l tôi cóồ ấ ả ướ ề ấ ể ừ ộ ẽ
may m n h n m t s anh em cùng trang l a m t chút là l i đ c ch n sang l i Khác-c p đ làmắ ơ ộ ố ứ ộ ạ ượ ọ ạ ố ể
nghiên c u sinh.ứ Lúc đó là năm 1980. H n hai năm sau tôi làm xong và b o v lu n án PTS, lúcơ ả ệ ậ
đó m i 27 tu i, cũng đ c coi là m t trong nh ng PTS tr tu i th i đó v lĩnh v c V t lý th cớ ổ ượ ộ ữ ẻ ổ ờ ề ự ậ ự
nghi m. Tôi mang c b u nhi t huy t c a tu i tr v n c v i mong mu n c ng hi n. L i r tệ ả ầ ệ ế ủ ổ ẻ ề ướ ớ ố ố ế ạ ấ
may m n, tôi xin vào đ c làm ngay t i Vi n V t lý VN, đúng v i ngành ngh mà mình đ c đàoắ ượ ạ ệ ậ ớ ề ượ
t o, m t n i hoàn toàn không d dàng vào th i đi m đó vì các c quan l y ng i đ u ph i cóạ ộ ơ ễ ờ ể ơ ấ ườ ề ả
ch tiêu biên ch . Tôi làm vi c đây su t 10 năm tr i và...ỉ ế ệ ở ố ờ
Có l ông đ nh nói v nhi u d đ nh khoa h c đã không th c hi n đ c đây?ẽ ị ề ề ự ị ọ ự ệ ượ ở
Công vi c c a m t nhà khoa h c là luôn trăn tr xem mình có th làm đ c gì. Phòng nghiênệ ủ ộ ọ ở ể ượ
c u thì r t nghèo v trang thi t b , đ i s ng thì c c kỳ khó khăn. Hàng ngày tôi đ p xe tứ ấ ề ế ị ờ ố ự ạ ừ
Kh ng Th ng v Nghĩa Đô, v i đ ng l ng thì th t khiêm t n, đ n n i có nhi u ng i nói đùaươ ượ ề ớ ồ ươ ậ ố ế ỗ ề ườ
r ng đ p đ c xe đ n Vi n là đ đ đ c lĩnh l ng r i. H i y h u nh ai nào cũng v y. Tòngằ ạ ượ ế ệ ủ ể ượ ươ ồ ồ ấ ầ ư ậ
teng chi c c p l ng c m trên ghi đông xe. Đ n c quan là loay hoay làm vi c mà ch ng bi t cóế ặ ồ ơ ế ơ ệ ẳ ế
ra đ c k t qu khoa h c nào không. ượ ế ả ọ
Ông có nghĩ đ n vi c b ngh lúc đó không?ế ệ ỏ ề
B thì đi đâu? Ai cũng th c . Khái ni m doanh nhân, t nhân, liên doanh đã làm gì có. Lúc đóỏ ế ả ệ ư
ch ng bao gi tôi nghĩ mình có th làm m t vi c gì khác ngoài công vi c nghiên c u khoa h cẳ ờ ể ộ ệ ệ ứ ọ
mà mình đ c đào t o r t c qu n. ượ ạ ấ ơ ả
Th đ t n t i, ngoài đ ng l ng, ông có b n ch i làm thêm cái gì không?ế ể ồ ạ ồ ươ ươ ả
Ch c ch n r i, c có c h i là ph i làm thêm tay trái, nh ng có l h i đó c n c mình đ u v yắ ắ ồ ứ ơ ộ ả ư ẽ ồ ả ướ ề ậ
c . Trong lúc trò chuy n, đôi khi tôiả ệ th m nghĩ: Con ng i ông là nhà khoa h c hay doanhầ ườ ọ
nhân? Ông không có cái v t cao t đ i th ng hay th y m t s doanh nhân t cho là mìnhẻ ự ự ạ ườ ấ ở ộ ố ự
thành đ t, th m chí nhìn ông đi, hay cách mà ông đ a cánh tay lên khi di n gi i, tôi v n có c mạ ậ ư ễ ả ẫ ả
giác ông v a r i phòng thí nghi m, x c l i cái áo khoác đã s n và d t chi c xe đ p ra kh i c ngừ ờ ệ ố ạ ờ ắ ế ạ ỏ ổ
c quan trên v n treo chi c c p l ng c m đã x n m u.ơ ẫ ế ặ ồ ơ ỉ ầ
V y cái th i đi m ông dũng c m r i Vi n V t lý, r i b khoa h c đ sang làm m t doanh nhân làậ ờ ể ả ờ ệ ậ ờ ỏ ọ ể ộ
khi nào?
Có l cái nghèo và s tù túng trong nghiên c u khoa h c khi n mình có c m giác ph i b t ra.ẽ ự ứ ọ ế ả ả ứ
Cũng là tình c , có m t ng i anhờ ộ ườ cùng h c Khác- C p đã ra làm ngoài. Mà h i đó (kho ngọ ở ố ồ ả
năm 90) ra làm ngoài, mà l i là làm cho doanh nghi p n c ngoài là m t khái ni m quá m i vàạ ệ ướ ộ ệ ớ
táo b o. Dù đ ng l ng có ít i đ n m y cũng ch ng m y ai dám r i b biên ch , r i b m t cạ ồ ươ ỏ ế ấ ẳ ấ ờ ỏ ế ờ ỏ ộ ơ
quan nhà n c đ ra làm ngoài c . ướ ể ả
Ông có th y quy t đ nh đó là đúng đ n không?ấ ế ị ắ
Cũng vì cu c s ng thôi. Ra làm ngoài đ c nh n m c l ng 300 USD/1tháng b ng c m t nămộ ố ượ ậ ứ ươ ằ ả ộ
làm Vi n, mình nghĩ c ra làm m t th i gian r i tính ti p. Lúc đó quy t đ nh nh v y cũng làở ệ ứ ộ ờ ồ ế ế ị ư ậ
r t m o hi m vì n u làm đ c ít tháng h cho ngh thì không bi t cu c s ng s th nào. Nh ngấ ạ ể ế ượ ọ ỉ ế ộ ố ẽ ế ư
dù sao thì mình cũng tin vào chính mình.
Đ n lúc nào thì ông r i b h n biên ch Nhà n c?ế ờ ỏ ẳ ế ướ
Đó là vào năm 1994. Khi đó c ch đã thông thoáng h n khá nhi u. Liên doanh, r i công ty tơ ế ơ ề ồ ư
nhân đã xu t hi n nhi u. Tôi xin ngh làm không l ng Vi n, và đ n đ u năm 1995 thì xin nghấ ệ ề ỉ ươ ở ệ ế ầ ỉ
h n. M t b c ngo t l n v i tôi lúc y: Không còn l ng, không còn biên ch , không còn 10ẳ ộ ướ ặ ớ ớ ấ ươ ế
năm liên t c có b o hi m xã h i. T t c nh l i ph i b t đ u t đ u. Lúc đó cũng may là c giaụ ả ể ộ ấ ả ư ạ ả ắ ầ ừ ầ ả
đình đ u ng h , không ai bàn lùi.ề ủ ộ
Tr ng đ i di n Hãng b o hi mưở ạ ệ ả ể Prudentials
Ch ng bao gi ông Hi p nghĩ mình l i tr thành m t thành viên xây d ng ngành kinh doanh b oẳ ờ ệ ạ ở ộ ự ả
hi m nhân th VN. Ông ch ng có khái ni m nào v b o hi m nhân th , v y mà cu i cùng l iể ọ ở ẳ ệ ề ả ể ọ ậ ố ạ
đ c ch n làm tr ng đ i di n c a m t trong nh ng hãng b o hi m l n nh t th gi i –ượ ọ ưở ạ ệ ủ ộ ữ ả ể ớ ấ ế ớ
Prudentials m t cách cũng khá tình cộ ờ
Ông Hi p c i và b i h i nh l i: Th m tho t mà cũng đã m i năm r i. Tôi ch ng hi u tí gì vệ ườ ồ ồ ớ ạ ấ ắ ườ ồ ẳ ể ề
b o hi m nhân th c , th m chí c v Công ty b o hi m Prudentials. M t ng i b n gi i thi uả ể ọ ả ậ ả ề ả ể ộ ườ ạ ớ ệ
tôi v i hãng. Th r i h nh n và b nhi m. Tr ng đ i di nớ ế ồ ọ ậ ổ ệ ưở ạ ệ lúc đó v nẫ đi chi c xe cúp 80, cóế
m i m t nhân viên, v i m t cái phòng bé tí. ỗ ộ ớ ộ
Ông có h c đ c nhi u đi u t chính nh ng cái mà th c ra ông ch aọ ượ ề ề ừ ữ ự ư hình dung ra “nó” là cái gì
ch ?ứ
Đúng v y. Vì c ng v nh v y nên tôi ph i có trách nhi m xây d ng Prudential Vi t Nam tậ ở ươ ị ư ậ ả ệ ự ệ ừ
nh ng viên g ch đ u tiên và b t đ u t h c h i. Nh ng bài h c l l m đ u tiên v kinh doanhữ ạ ầ ắ ầ ự ọ ỏ ữ ọ ạ ẫ ầ ề
mà tôi ti p c n đ c chính là vào th i đi m này. Nguyên t c c a Prudential trong kinh doanh làế ậ ượ ờ ể ắ ủ
xu t phát t khách hàng. Tôi cũng ph i h c nguyên t c đó. Sau này tôi cũng h c đ c r t nhi uấ ừ ả ọ ắ ọ ượ ấ ề
đi u trong kinh doanh c n ph i có: ch tín, cách m i g i ng i tài, tính minh b ch trong kinhề ầ ả ữ ờ ọ ườ ạ
doanh, s tuân th nghiêm ch nh các nguyên t c c a công ty cũng nh pháp lu t...ự ủ ỉ ắ ủ ư ậ
10 năm làm vi c Prudential v i bi t bao vui bu n g n bó, v y t i sao cu i cùng ông l i m oệ ở ớ ế ồ ắ ậ ạ ố ạ ạ
hi m r i b , khi t ng ch ng đã có đ m i th ?ể ờ ỏ ưở ừ ủ ọ ứ
10 năm làm vi c Prudential có l là quãng đ i đ p nh t c a tôi, nh ng r i có lúc tôi v n nghĩ:ệ ở ẽ ờ ẹ ấ ủ ư ồ ẫ
đã đ n lúc chính ng i Vi t c a mình ph i đ ng v ng trên đôi chân c a mình. Prudential dù saoế ườ ệ ủ ả ứ ữ ủ
cũng là m t hãng n c ngoài, còn Vincom là c a ng i Vi t. Nh ng ng i b n khi xây d ngộ ướ ủ ườ ệ ữ ườ ạ ự
Vincom có đ t v n đ v i tôi: Anh có dám v xây d ng th ng hi u c a chính ng i Vi t mìnhặ ấ ề ớ ề ự ươ ệ ủ ườ ệ
không? B n tr l i th nào?ạ ả ờ ế
Đ n t ng giám đ c Tòa tháp đôi Vincomế ổ ố
B ng ông quay sang h i tôi, khi n tôi nh th cũng b t ng .ỗ ỏ ế ư ế ấ ờ Tôi p úng. N u c n tìm m t sấ ế ầ ộ ự
yên n thì l i là t t nh t, nh ng có l đó cũng chính là cái ch t c a doanh nhân: Thích làm cáiổ ở ạ ố ấ ư ẽ ấ ủ
mà mình mu n. Mà cái ông mu n đây là xây d ng Vincom thành m t t p đoàn l n m nh c aố ố ở ự ộ ậ ớ ạ ủ
ng i VN. ườ
Đã l n nào ông g p th t b i trong kinh doanh?ầ ặ ấ ạ
Có ch .ứ Nh ng m t doanh nhân thì không bao gi đ c s th t b i, có khi còn c n ph i c m nư ộ ờ ượ ợ ấ ạ ầ ả ả ơ
s th t b i. Nh ng có đi u đ ng đ th t b i đ n m c ch ng còn c h i đ g ng l i đ c. ự ấ ạ ư ề ừ ể ấ ạ ế ứ ẳ ơ ộ ể ượ ạ ượ
H n 10 năm qua làm kinh doanh, v y cái ch t c a nhà khoa h c có giúp ông nhi uơ ậ ấ ủ ọ ề trong kinh
doanh không?
Dù sao tôi cũng ph i c m n nh ng năm tháng đ c h c làm khoa h c. Nó rèn giũa mình đ cả ả ơ ữ ượ ọ ọ ứ
tính c n tr ng trong các quy t đ nh, tính chính xác trong công vi c, tính lôgíc trong vi c phân tíchẩ ọ ế ị ệ ệ
các y u t kinh doanh và ham mu n tìm tòi nh ng s không bình th ng, hay s đ t bi n trongế ố ố ữ ự ườ ự ộ ế
hoàn c nh hay c h i kinh doanh.ả ơ ộ
Ông có a m o hi m không?ư ạ ể
(D ng l i m t chút, đăm chiêu). Không, tôi không a s m o hi m. Và có nh t thi t c ph i m oừ ạ ộ ư ự ạ ể ấ ế ứ ả ạ
hi m m i thành công đâu.ể ớ
Nhi u ng i nói r ng ông có m c l ng r t cao. Ông có coi tr ng ti n b c không?ề ườ ằ ứ ươ ấ ọ ề ạ
Tôi sinh ra trong gia đình mà cha m và các anh ch đ u làm công ch cẹ ị ề ứ và nhà giáo. Tôi ch coiỉ
ti n b c là ph ng ti n ch không ph i là m c tiêu đ làm giàu. Tôi s ngề ạ ươ ệ ứ ả ụ ể ố đ n gi n, không cóơ ả
đòi h i gì c u kỳ.ỏ ầ
M i bu i sáng th c d y, ông th ng nghĩ đ n công vi c nh th nào?ỗ ổ ứ ậ ườ ế ệ ư ế
Tôi nghĩ mình s có nhi u ni m vui khi đ n văn phòng, đ c g p g đ ng nghi p, gi i quy tẽ ề ề ế ượ ặ ỡ ồ ệ ả ế
công vi c, đ y qu là đi u r t h nh phúc. N u t nh d y mà nghĩ “l i ph i” đi làm đây thì đó th cệ ấ ả ề ấ ạ ế ỉ ậ ạ ả ự
s là đi u kinh kh ng đ i v i tôi. Chúng tôi cùng đ ng t ng 22 c a tòa tháp đôi Vincom vàự ề ủ ố ớ ứ ở ầ ủ
ng m nhìn thành ph tr i dài ra tít xa. 10 năm tr c, ch ng bao gi tôi có th nghĩ đ n đi u y.ắ ố ả ướ ẳ ờ ể ế ề ấ
M t tòa nhà c a chính ng i Vi t xây d ng. Ôngộ ủ ườ ệ ự cũng v y. ậ
Bây gi trên c ng v m i c a mình, ông đã cùng các đ ng nghi p xây d ng nên đ i ngũ cán bờ ươ ị ớ ủ ồ ệ ự ộ ộ
tr , năng đ ng, tham gia v n hành tòa tháp đôi Vincom City Towers, m t đ a ch đã tr nên quenẻ ộ ậ ộ ị ỉ ở
thu c v i ng i dân và khách c a th đô Hà N i. ộ ớ ườ ủ ủ ộ
Hi n nay toàn b di n tích trong tòa tháp đôi đã đ c thuê kín. Đ o Hòn Tre có khu ngh d ngệ ộ ệ ượ ả ỉ ưỡ
Sofitel Vinpearl tuy t đ p đang tr thành m t đ i công tr ng xây d ng v i các khu khách s n,ệ ẹ ở ộ ạ ườ ự ớ ạ
các trung tâm vui ch i gi i trí, m th c, s n i v i đ t li nơ ả ẩ ự ẽ ố ớ ấ ề b ng m t tuy n cáp treo trong t ngằ ộ ế ươ
lai... và còn r t nhi u d án đang đ c tri n khai n a mà ông th ng ví nh nh ng h t đangấ ề ự ượ ể ữ ườ ư ữ ạ
đ c gieo m m xu ng. tu i 49, phía tr c ông v n đang còn r t nhi u vi c ph i làm. ượ ầ ố Ở ổ ướ ẫ ấ ề ệ ả