không hư khi nó rên rỉ nhưng rõ ràng là không ngoan khi dùng cách này để đòi
hỏi. Nếu rên rỉ, cằn nhằn và cư xử không đúng giúp trẻ có được những thứ mình
muốn, bé sẽ thường xuyên lặp đi lặp lại những hành động này. Theo các chuyên
gia về sự phát triển của trẻ em, các bé hư thường không gặp điều trái ý khi còn
nhỏ.
Nguyên nhân làm bé hư
Quá nuông chiều bé, cho bé quá nhiều đồ chơi và không có nguyên tắc là những
nhân tố chính làm bé hư. Nhưng tại sao chúng ta biết vậy mà vẫn làm bé hư? Dưới
đây là một số nguyên nhân chính:
Bạn cảm thấy tội lỗi: Nhiều bậc bố mẹ có quá ít thời gian dành cho con nên
muốn rằng khi ở gần bé, tất cả mọi người đều được vui vẻ, nhất là đứa trẻ. Những
bố mẹ có mặc cảm tội lỗi như vậy thường quá nuông chiều con và không có kỷ
luật với bé.
Bạn không có khả năng nhất quán: Ngày hôm nay, bạn từ chối cho bé ăn sáng
bằng món tráng miệng, bất chấp cơn giận của bé. Nhưng ngày hôm sau, sau một
đêm kiệt sức vì chăm con, bạn lại nghĩ “ồ, món ăn đó không gây hại cho bé đâu”
và để cho con ăn. Những hành động như vậy sẽ dạy bé rằng nguyên tắc không tồn
tại.
Bạn giúp đỡ bé quá nhiều: Khi bé ở tuổi tập đi (từ 1 đến 3 tuổi) cảm thấy thất
bại, nhiều bố mẹ giúp đỡ ngay. Bé trở nên dựa dẫm vào bố mẹ từ việc mặc quần
áo, hoàn thành một trò chơi xếp hình đến tìm hộp hoa quả. Mục đích của bạn là
khuyến khích bé tự làm mọi thứ để bé có thể nói “Để con tự làm” chứ không phải
là “Mẹ làm hộ con.”
Bạn muốn cho bé những thứ mà bạn không có: Tất nhiên, bé rất thích khi bạn
mua cho những con giống, đặc biệt là khi bé đã hết giai đoạn chơi với những chiếc
hộp. Nhưng việc mua quá nhiều sẽ đem lại kết quả ngược lại với sự mong đợi của
bạn: Bé sẽ luôn mong đợi những thứ mới tiếp theo thay vì hài lòng với những gì
đang có.
Bạn tin rằng bé là một người pha trò tột bực: Nhiều người bậc cha mẹ mỉm cười
khi con nói theo, xô đẩy các bé khác hoặc đập vỡ đồ đạc. Họ thiếu khả năng ngăn
cản hành động của bé nên đã hợp lý hoá những hành động đó, coi nó là đáng yêu
và hài hước. Nếu bạn không đặt ra các giới hạn cho bé thì bé sẽ gặp khó khăn
trong việc tôn trọng người khác và quyền sở hữu của họ.
Sửa thói hư cho con
Tuổi tuổi tập đi là thời gian tương đối thuận lợi để bạn thay đổi tình thế. Trước
hết, cần thiết lập các giới hạn nhất quán; các bé có một ranh giới rõ ràng sẽ cảm
thấy an toàn và ít hành động hỗn xược.
Nguyên tắc không thực sự là vấn đề; quan trọng là bạn có thể áp dụng nhất quán
nguyên tắc đó không. Với những bé ở tuổi tập đi, tốt nhất là chỉ nên có 3 hoặc 4
quy tắc như “Không cắn”, “Không ngắt lời người lớn” và “Nhặt đồ chơi của con
lên”.
Nếu bé giận dữ vì bạn không làm theo cách của nó, nên phớt lờ cho đến khi bé
dừng lại. Khi con bạn biết rằng bé không gây được sự chú ý như mong muốn, nó
sẽ không lặp lại nữa. Có thể chuyển sự chú ý của bé bằng cách làm cho nó tập
trung sang một thứ khác như đồ chơi chẳng hạn.
Chứng kiến bé giận dữ, khóc lóc là điều rất khó khăn đối với bạn, nhưng đây là
một cơ hội để bạn dập tắt những thói hư vừa mới bắt đầu. Hãy kiên quyết và nói rõ
ràng: “Mẹ yêu con và mẹ xin lỗi vì đã làm con giận nhưng mẹ không nhượng bộ,
con không được cắn hoặc ném đồ chơi khi không hài lòng.” Bạn cũng nên tỏ ra
hiểu cảm xúc của con, nói với nó: “Mẹ biết không chơi nữa là điều thực sự khó đối
với con nhưng bây giờ đã đến lúc phải về nhà rồi”. Như vậy, bé sẽ hợp tác hơn.
(Theo Lamchame)
Làm gì khi con hay cắn?
Em bé đang mọc răng cắn vì ngứa lợi. Với trẻ 12 tháng tuổi, cắn cũng là một cách
tìm hiểu thế giới. Lớn hơn một chút, đây lại là cách để bé gây sự chú ý của mọi
người.
Nhiều trẻ hay cắn người khác trong những năm đầu đời. Khi chuẩn bị mọc răng,
bé đau lợi và cảm thấy dễ chịu hơn khi cắn một vật gì đó. Một số em bé cắn người
khác khi bị kích thích hoặc khi đang chơi. Đây là một hiện tượng bình thường
trong quá trình phát triển của trẻ.
Bạn hãy đưa cho con một thứ gì đó để con cắn. Thay vì để con cắn bạn, hãy cho
bé một chiếc vòng hoặc một loại đồ chơi mềm để bé gặm.
Khoảng 12 tháng tuổi, bé thích tìm hiểu điều gì sẽ xảy ra sau một hành động của
mình. Khi đập chiếc thìa xuống đất, bé sẽ nghe thấy tiếng động. Khi ném đồ chơi
vào cũi, bé sẽ nhìn thấy đồ chơi rơi. Bé cũng sẽ hiểu rằng khi bé cắn người khác,
mọi người sẽ kêu lên và muốn thử nghiệm điều này.
Lớn hơn, bé có thể cắn mẹ (hay người chăm sóc) để gây sự chú ý. Khi bạn lơ là,
bé sẽ tìm cách để bạn chú ý tới bé hơn. Và bé biết rằng nếu cắn bạn, nó sẽ nhanh
chóng nhận được sự chú ý của bạn, mặc dù bạn bị đau.
Cắn người khác còn là một cách mà bé dùng để điều khiển họ. Nếu muốn giành
một món đồ chơi hoặc muốn một đứa trẻ đi chỗ khác, bé sẽ nhanh chóng đạt được
những ý muốn này khi cắn bạn.
Ngăn bé cắn người khác
Hãy quan sát cẩn thận xem điều gì sẽ diễn ra khi con cắn bạn bè. Nếu bé thường
cắn bạn bè khi tranh giành đồ chơi, có thể phải mua thêm một món đồ chơi tương
tự như vậy. Vào thời điểm đó, mọi cố gắng trong việc dạy con chia sẻ đồ chơi đều
không có hiểu quả. Bé ở lứa tuổi tập đi chưa hiểu khái niệm về chia sẻ đồ chơi.
Nếu bé cắn để gây sự chú ý, bạn hãy cố gắng dành thời gian đặc biệt cho con:
Đọc sách, lăn bóng qua lại hoặc đi dạo.
Dạy con cách hành xử mới
Bất cứ khi nào bé cắn, bạn hãy nhìn vào mắt bé, nói bằng một giọng cương
quyết “Không cắn bố mẹ” hoặc “Không cắn nữa. Mẹ đau”. Nói ngắn gọn và đơn
giản.
Cần cho bé hiểu rằng cắn người khác không phải là một trò đùa. Đừng bao giờ
cười khi bé cắn. Đừng cắn con khi bạn tình cảm với bé. Bé sẽ không hiểu tại sao
mẹ cắn bé thì được mà bé thì lại không được cắn mẹ.
Cư xử với bé khi bé cắn cũng giống như khi bé đánh hay đá bạn. Bạn nhanh
chóng đẩy bé ra, nói: “Không cắn như vậy” và ngừng chơi với bé trong một
khoảng thời gian phù hợp với lứa tuổi (2 phút với trẻ 2 tuổi), đưa bé tới một nơi
quy định trong nhà. Đừng cắn lại con vì bé sẽ hiểu rằng nó được quyền cắn người
khác khi đã lớn.
Dạy con hỏi bạn bè những gì nó muốn. Bạn có thể nói: “Nếu con muốn chơi đồ
chơi, con thử hỏi bạn xem liệu con có thể mượn khi bạn đã chơi xong rồi không.”
Khen ngợi bé khi bé hỏi mượn đồ chơi của bạn thay vì cắn bạn để tranh giành
đồ chơi.
(Theo Lamchame)
Nhiều trẻ thích sữa bột, chê sữa mẹ
Bà Hằng ở Quán Thánh (Hà Nội) lo lắng khi đứa cháu bỏ bú mẹ. Bà cho rằng, mẹ
bé uống nhiều kháng sinh sau mổ đẻ nên sữa đắng khiến thằng bé không thích, bú
được ít tháng thì bỏ hẳn, dỗ thể nào cũng chỉ chịu ăn sữa bột.
Nhiều gia đình cũng gặp hoàn cảnh tương tự. Chẳng hạn con chị Vân ở tập thể
Trung Tự (Hà Nội) sau khi chào đời chỉ bú một tuần thì bỗng nhiên bỏ hẳn vú mẹ.
Còn con chị Hạnh ở tập thể Kim Liên cũng từ chối vú mẹ khi được 4 tháng tuổi dù
mẹ bé không dùng thuốc gì khiến cho sữa đổi mùi vị.
Chị Hạnh thắc mắc: “Con tôi uống sữa bột thì thích và tăng cân. Không biết do
sữa mẹ dở hay trong sữa bột có chất gì đặc biệt mà cháu chỉ mê loại này”. Nhiều
bà mẹ than thở mỗi tháng mất đến triệu bạc mua sữa cho con, và hầu như trẻ được
cho uống loại sữa bột nào đầu tiên thì sau nhất định chỉ uống một loại đó. Có bà
mẹ lo rằng có thể trong sữa bột có chất làm cho trẻ "nghiện".
Tuy nhiên, bác sĩ Nguyễn Văn Dũng, Trưởng phòng Cấp phép, Cục An toàn Vệ
sinh Thực phẩm dứt khoát phủ nhận điều này: “Tôi khẳng định không hề có