Trồng xen đậu tương
mạ với ngô bầu
Kinh nghiệm của một số địa phương vùng Đồng bằng sông Hồng
trong những năm gần đây, đặc biệt là các tỉnh thường hay bị lũ
cho thấy: Ngay sau khi nước rút bà con đã áp dụng kỹ thuật
trồng xen cây đậu tương mạ với cây ngô bầu vừa tranh thủ được
thời gian cho kịp thời vụ vừa làm tăng mức thu nhập lên từ 15 –
20% so với trồng thuần từng loại cây, đồng thời việc trồng xen
còn góp phần cải tạo đất rất tốt, giúp cây ngô ít bị đổ ngã.
Chọn các giống để trồng xen:
Ngô: Nên chọn các giống có bộ lá gọn, góc lá nhỏ, tán bó, tỷ lệ bắp
cây có 2 bắp cao như các giống ngô lai LVN 10, DK 888, LVN 20, P
848, các giống ngắn ngày LVN 4, LVN 99, B 9681, B 9686, CP 999,
CP 989... Lượng giống cần dùng từ 0,5 – 0,8kg/sào Bắc bộ.
Đậu tương: Nên chọn trồng các giống có khả năng chịu rét, có góc lá
hẹp, lá nhọn, tán thoáng, thuộc loại hình sinh trưởng hữu hạn
(thường có 1 chùm hoa, quả trên ngọn, thời gian sinh trưởng dưới 90
ngày) như các giống DT 12, DT 2000, DT 96, DT 99, AK 03, DT
90, VX 92. Ngoài ra cũng có thể sử dụng thêm các giống như DT 84,
DT 55 (AK 06), DN 42 để trồng. Lượng hạt giống cần dùng: 1,5 –
2kg/sào Bắc bộ.
Thời vụ:
Trồng chậm nhất không quá 20/10.
Cách gieo mạ và cấy đậu tương: Để có đủ mạ cấy cho 1 sào Bắc bộ,
bà con gieo 4 – 5m2. Dùng sân phơi, nền nhà hoặc dùng bao giấy xi
măng, nilon rải lên nền đất cứng, bằng phẳng nơi bờ ruộng để làm
nền gieo cũng được. Rải 1 lớp cát mịn trộn với trấu (tỷ lệ 1:1) dày
5cm; rải đều hạt (đã được ngâm ủ cho nứt nanh), rải tiếp một lớp cát
mịn dày 1cm để phủ hạt rồi tưới nhẹ đủ ẩm. Sau 3 – 4 ngày hạt mọc
đều, 2 ngày tưới nhẹ 1 lần. Sau 1 tuần khi cây mạ mới ra lá mầm,
chưa ra lá thật thì rũ nhẹ cho rơi đất, cát rồi đem cấy xen vào ruộng
ngô bầu.
Cách làm bầu và cấy ngô:
Bầu ngô được làm bằng bùn ao hoặc bùn sông không chua trộn thêm
một ít phân chuồng, phân rác ủ mục với tỷ lệ 1:1. Trộn đều phân,
bùn rồi rải đều trên sân gạch hoặc nền đất cứng ở bờ ruộng đã được
làm phẳng. Rải dày 12cm, dùng thanh tre hoặc nứa ấn nhẹ thành
rạch ngang dọc hình vuông 4 x 4cm, chọc lỗ giữa bầu rồi tra hạt đã
được ngâm ủ cho nẩy mầm trước khi gieo. Lấp kín hạt bằng một lớp
đất bột mỏng. Dùng nilon che chắn tránh chuột phá hại. Khi cây ngô
mọc được 2 lá (7 – 10 ngày sau khi gieo) thì bẻ các bầu đem cấy xen
vào ruộng đậu tương đã được chuẩn bị từ trước.
Đất đã được làm nền để gieo mạ đậu tương có thể trộn thêm 400 –
500kg phân chuồng hoai mục + 1-kg supe lân dùng để làm đất mồi
cấy đậu tương và ủ chân ngô bầu trên nền đất ướt (đất 2 vụ lúa hoặc
sau khi lũ rút) rất tốt.
Một số công thức trồng xen:
- Công thức 1: Trồng đậu tương xen ngô liền chân (ngô là cây trồng
chính) bà con trồng ngô với khoảng cách 70 x 30 – 35cm; cây mạ
đậu tương trồng theo hốc (2 – 3 cây/hốc) với khoảng cách 70 x 10cm
(4.500 – 5.500 cây/sào). Đây là công thức áp dụng cho vùng chuyên
canh ngô.
- Công thức 2: Trồng ngô xen đậu tương (đậu tương là cây trồng
chính). Lên luống rộng 120cm, mỗi luống cấy 3 hàng với khoảng
cách 30 x 10cm (2 –3 cây/hốc). Trồng xen ngô theo 2 bên mép luống
với khoảng cách 1m x 1m theo hình nanh sấu. Đây là công thức áp
dụng cho vùng chuyên canh đậu tương.
- Công thức 3: Trồng ngô xen đậu tương theo tỷ lệ 2 ngô + 2 đậu
tương. Lên luống rộng 1,5m, san phẳng mặt luống để cấy ngô và đậu
tương. Cấy ngô vào 2 rãnh giữa cách nhau 60cm; 2 rãnh 2 bên mép
luống để trồng đậu tương cách rạch ngô 35cm, cách mép luống
10cm.
Phân bón và chăm sóc:
- Có thể trộn 25kg phân NPK 400 – 500 kg phân chuồng hoai mục
để bón lót theo rãnh trước khi trồng đậu và ngô.
- Tưới đẫm mặt luống trong 3 ngày đầu, mỗi ngày 1 lần cho tới khi
đậu và ngô bén rễ. Sau 5 ngày, cây bén rễ, hồi xanh có thể dùng
phân supe lân ngâm trong nước phân chuồng pha loãng trộn thêm
một ít đạm urê để tưới cho cả đậu và ngô 3 – 5 ngày 1 lần.
- Sau trồng 15 – 20 ngày thì xới xáo nhẹ, vun gốc cho cả đậu và ngô.
Khi cây đậu có 5 – 6 lá chuẩn bị ra hoa, cây ngô đã lên cao chuẩn bị
phun râu, trỗ cờ thì dùng 6 – 8kg kaliclorua chia đều bón cho cả đậu
và ngô, bón xa gốc và vun cao gốc. Trong thời gian này duy trì chế
độ ẩm mặt luống rất quan trọng giúp cây hút được nhiều dinh dưỡng
chuẩn bị ra hoa, kết trái. Thường xuyên giữ mức nước 2/3 mặt rãnh
là tốt nhất.
- Chú ý phun thuốc trừ sâu đục quả cho đậu sau khi tắt hoa, đục thân
cho ngô sau khi cây phun râu, trỗ cờ bằng các loại thuốc như Regent
800 WG, Padan 95 SP.