Tuân thủ điều trị ở bệnh nhân lao phổi nhạy cảm AFB (+) điều trị ngoại trú và một số yếu tố liên quan tại Bệnh viện Lao và Bệnh phổi tỉnh Trà Vinh năm 2024

Bệnh lao (TB) vẫn là một vấn đề sức khỏe cộng đồng toàn cầu, gây ra gánh nặng bệnh tật và kinh tế đáng kể. Tại Việt Nam, một trong những quốc gia có gánh nặng lao cao, việc tuân thủ điều trị (TTĐT) là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả của các phác đồ điều trị kéo dài và phức tạp. Tuy nhiên, thực trạng TTĐT và các yếu tố liên quan ở bệnh nhân lao phổi nhạy cảm AFB(+) điều trị ngoại trú chưa được đánh giá đầy đủ. Nghiên cứu này nhằm mục tiêu mô tả tình hình TTĐT và phân tích các yếu tố ảnh hưởng tại Bệnh viện Lao và Bệnh phổi tỉnh Trà Vinh năm 2024. Kết quả sẽ cung cấp bằng chứng quan trọng để cải thiện chương trình chống lao của tỉnh, hướng tới mục tiêu chấm dứt bệnh lao tại Việt Nam vào năm 2030.

Các nhà nghiên cứu y tế công cộng, cán bộ quản lý chương trình chống lao, bác sĩ và điều dưỡng điều trị lao, và sinh viên y tế.

Nghiên cứu cắt ngang này được thực hiện trên 195 bệnh nhân lao phổi nhạy cảm AFB(+) điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Lao và Bệnh phổi tỉnh Trà Vinh nhằm mô tả thực trạng tuân thủ điều trị (TTĐT) và xác định các yếu tố liên quan. Kết quả cho thấy tỷ lệ TTĐT chung là 66,7%. Trong đó, tuân thủ dùng thuốc đạt 67,7%, tuân thủ tái khám 91,8% và xét nghiệm định kỳ 93,4%. Đáng chú ý, mức độ tuân thủ dùng thuốc thấp hơn đáng kể ở giai đoạn tấn công (46,5%) so với giai đoạn duy trì (73,7%), nhấn mạnh thách thức trong giai đoạn này. Các yếu tố liên quan chặt chẽ với TTĐT bao gồm trình độ học vấn từ trung học cơ sở trở lên (OR: 3,1), việc được người thân nhắc nhở điều trị (OR: 22,7), sự hài lòng với dịch vụ điều trị (OR: 3,7) và không cảm thấy bị kỳ thị (OR: 0,02). Điều này chỉ ra rằng, trong khi hệ thống hỗ trợ tái khám và xét nghiệm hoạt động hiệu quả, việc duy trì dùng thuốc hàng ngày, đặc biệt trong giai đoạn tấn công, vẫn là “nút thắt” chính. Từ những phát hiện này, nghiên cứu đề xuất các can thiệp nâng cao TTĐT, bao gồm tăng cường tư vấn cá nhân hóa từ cán bộ y tế, huy động sự hỗ trợ tích cực từ gia đình và cộng đồng, cũng như đẩy mạnh truyền thông để giảm kỳ thị bệnh lao. Các khuyến nghị này có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện hiệu quả điều trị lao phổi và góp phần vào mục tiêu loại trừ bệnh lao tại Trà Vinh nói riêng và Việt Nam nói chung.