Tượng N thn T do
V trí
Đảo Liberty
Thành ph New York
Tiu bang New York, Hoa K[1]
Tọa độ 40°41′21″B 74°240″T
Khánh thành 28 tháng 10 năm 1886
Kiến trúc sư Frédéric Auguste Bartholdi
Du khách 3,2 triệu (năm 2007)[2]
Ch qun Cc Công viên Quc gia M
Di sn thế gii ca UNESCO
Loi Văn hóa
Tiêu chun i, vi
Công nhn 1984 (Phiên hp th 8)
S tra cu 307
Quc gia Hoa K
Vùng Châu Âu và Bc M
S bộ Địa danh Lch s Quc gia Hoa K
Tên chính thc: Tượng đài Quc gia N thn Tự do, Đảo
Ellis và Đảo Liberty
Công nhn 15 tháng 10 năm 1966[3]
S tra cu 66000058
Tượng đài Quc gia Hoa K
Công nhn: 15 tháng 10 năm 1924
Quyết định Tng thng Calvin Coolidge[4]
Danh thng Thành ph New York
Loi Cá bit
Công nhn 14 tháng 9 năm 1976[5]
Tượng N thn T do trong Bến cng New York
Tượng N thn T do (tên đầy đủN thn T do soi sáng thế gii; tiếng
Anh: Liberty Enlightening the World; tiếng Pháp: La Liberté éclairant le
monde) là mt tác phm điêu khắc theo phong cách tân cổ điển với kích thước cc
lớn, đặt trên Đảo Liberty ti cng New York. Tác phm này do kiến trúc sư
Frédéric Bartholdi thiết kế và được khánh thành vào ngày 28 tháng 10m 1886.
Đây là tặng vt ca nhân dân Pháp gửi nước M.
Tượng N thn T do có hình dáng một người ph n mc áo choàng, tiêu biu
cho Libertas, n thn t do ca La Mã, tay phi cm ngn đuốc còn tay kia mt
tấm đá phiến có khc ngày tháng độc lp ca Hoa K. Bức tượng này là biu
tượng mu mc ca lý tưởng t do cũng như của chính Hoa K.
Kiến trúc sư Bartholdi ly cm hng t mt li nói ca chính trị gia kiêm giáo sư
lut học người Pháp, Édouard René de Laboulaye vào năm 1865 rng bt ctượng
đài nào dựng lên để đánh dấu ngày độc lp ca Hoa K thì cũng đáng là mt d án
chung ca c hai dân tc Pháp và M. Vì tình hình chính tr xáo trn ti Pháp,
công trình b hoãn cho đến đầu thp niên 1870. Năm 1875, Laboulaye đ ngh
rng Pháp s tài tr việc đúc tượng còn M s xây phn b và tìm vị trí đặt tượng.
Bartholdi hoàn thành phần đầu tượng và cánh tay cầm đuốc trước khi bức tượng
được thiết kế toàn b. Các b phn ca tượng được trưng bày trin lãm cho công
chúng xem trong nhiều đợt trin lãm quc tế. Riêng cánh tay phi cm ngọn đuốc
được trưng bày ti Công viên Quảng trường Madison ca Thành ph New York t
năm 1876 đến năm 1882. Công vic xúc tiến gây qu gp nhiều khó khăn, đc bit
về phía người Mỹ. Năm 1885 công vic xây dng bệ tượng bị đe dọa đình ch vì
thiếu ngân sách. Joseph Pulitzer, ch bút ca nht báo New York World, phi khi
động cuc vận động quyên góp để hoàn thành d án. Chiến dch vận động ca ông
đã thu hút trên 120.000 người ng h. Trong số người góp tin, đa số góp dưới
một đô la mỗi người.
Bức tượng được xây dng ti Pháp, xếp trong các thùng ln và vn chuyn bng
tàu bin, rồi sau đó được ráp vào bệ tượng nm trên hòn đảo vốn xưa kia có tên là
Đảo Bedloe. Để đánh dấu vic hoàn thành bức tượng, mt cuc din hành ln din
ra ti Thành ph New York. Đó cũng là lần đầu tiên công chúng chng kiến hoa
giy tung xuống đường phnhư tuyếti. Buổi l khánh thành do Tng thng
Grover Cleveland làm ch ta.
Tượng N thn Tự do được Ban đặc trách Hải đăng Hoa Kỳ quản lý cho đến năm
1901 và rồi sau đó là B Chiến tranh Hoa K; k từ năm 1933 thì do Cc Công
viên Quc gia Hoa K qun lý.
Bức tượng phải đóng cửa để tu sa lớn vào năm 1938. Vào đầu thp niên 1980, vì
có du hiệu hư hại, tượng li tri qua một đợt đại trùng tu na. Trong thi gian tu