GI I THI U M T S PHONG CÁCH ĐIÊU KH C CHÂU ÂU TIÊU BI UỚ Ệ Ộ Ố Ắ Ể
Điêu kh c châu Âuắ đã xu t hi n t r t lâu và phát tri n r t nhi u tr ng phái d cấ ệ ừ ấ ể ấ ề ườ ọ
theo chi u dài l ch s . Nh ng phong cách đó đn gi đã tr thành ti n đ, t li u choề ị ử ữ ế ờ ở ề ề ư ệ
ngh thu t điêu kh c ngày nay. Hôm nay chúng ta s cùng tìm hi u nh ng phong cáchệ ậ ắ ẽ ể ữ
điêu kh c châu Âu tiêu bi u nh t.ắ ể ấ
T NG QUAN V ĐIÊU KH C CHÂU ÂUỔ Ề Ắ
N n điêu kh c ph ng Tây đc hình thành t th i Đ đá và phát tri n đn th i đi mề ắ ươ ượ ừ ờ ồ ể ế ờ ể
hi n t i. T m nh h ng c a ngh thu t điêu kh c ph ng Tây không ch gói g nệ ạ ầ ả ưở ủ ệ ậ ắ ươ ỉ ọ
trong các n c châu Âu. Các n c thu c đa c a ph ng Tây nh B c M cũng ch uướ ướ ộ ị ủ ươ ư ắ ỹ ị
nh h ng sâu s c không kém. Chính vì th ,ả ưở ắ ế điêu kh c châu Âuắ n i ti ng và lan r ngổ ế ộ
ra r t nhi u vùng lãnh th .ấ ề ổ
T th i c đi đn nay, điêu kh c ph ng Tây đã tr i qua r t nhi u quá trình đi m i.ừ ờ ổ ạ ế ắ ươ ả ấ ề ổ ớ
Nào là tr ng phái cách đi u hóa cho đn tr ng phái t th c. T t c đu là do ócườ ệ ế ườ ả ự ấ ả ề
th m m , tiêu chu n v cái đp thay đi theo th i gian. Thông th ng, th điêu kh cẩ ỹ ẩ ề ẹ ổ ờ ườ ợ ắ
s quan sát hành đng c a c th ng i. Sau đó s quy t đnh góc đ và t l lýẽ ộ ủ ơ ể ườ ẽ ế ị ộ ỷ ệ
t ng đ kh c h a. T đó, h m i b t đu anh hùng hóa, bi k ch hóa… tác ph m. Tuyưở ể ắ ọ ừ ọ ớ ắ ầ ị ẩ
nhiên, nh ng hi u ng này đc h ti t ch đn m c th p nh t.ữ ệ ứ ượ ọ ế ế ế ứ ấ ấ
Điêu kh c ph ng Tây tr i qua r t nhi u quá trình v i tr ng phái khác nhau.ắ ươ ả ấ ề ớ ườ
Phong cách điêu kh c c a Hy L p và Rome và th i k Ph c H ng u tiên miêu tắ ủ ạ ờ ỳ ụ ư ư ả
th c. Tuy nhiên, sang đn th k XX, tr ng phái tr u t ng l i lên ngôi và th ngự ế ế ỷ ườ ừ ượ ạ ắ
th . T đây, hai lo i hình điêu kh c t ng m i xu t hi n. Đó là điêu kh c đng vàế ừ ạ ắ ượ ớ ấ ệ ắ ộ
điêu kh c không gian 3 chi u.ắ ề
ĐIÊU KH C CHÂU ÂU TH I K PH C H NG T I ÝẮ Ờ Ỳ Ụ Ư Ạ
S th t là m t thi u sót l n n u chúng ta b qua ngh thu t th i đi Ph c H ng. Di nẽ ậ ộ ế ớ ế ỏ ệ ậ ờ ạ ụ ư ễ
ra vào th k XV, th i k này đánh d u s khôi ph c l i ngh thu t c đi n t i Ý.ế ỷ ờ ỳ ấ ự ụ ạ ệ ậ ổ ể ạ
M t đi u đáng nói là m c dù điêu kh c theo phong cách c đi n nh ng các ngh nhânộ ề ặ ắ ổ ể ư ệ
th i k này l i không có m t tác ph m c đi n nào đ tham kh o. Đây cũng chính làờ ỳ ạ ộ ẩ ổ ể ể ả
th i k s n sinh ra các b c t ng n t ng cùng nh ng ngh nhân n i ti ng. Nào làờ ỳ ả ứ ượ ấ ượ ữ ệ ổ ế
nh ng Michelangelo, Donatello cùng các tác ph m đ l i cho h u th nh t ngữ ẩ ể ạ ậ ế ư ượ
David, Pieta…
CÁC ĐC ĐI M CHÍNHẶ Ể
Ngay t lúc b t đu, ngh thu t th i k này còn ít b nh h ng b i các tr ng l p.ừ ắ ầ ệ ậ ờ ỳ ị ả ưở ở ườ ớ
Thay vào đó, nh ng tác ph m c a t ng cá nhân riêng l đnh hình c m t tr ng phái.ữ ẩ ủ ừ ẻ ị ả ộ ườ
Đc đi m quan tr ng nh t c a ngh thu t Ph c H ng chính là s t th c. Đi u nàyặ ể ọ ấ ủ ệ ậ ụ ư ự ả ự ề
còn đc th hi n rõ nét h n qua điêu kh c đá. Các v t d ng đng th i nh qu n áoượ ể ệ ơ ắ ậ ụ ươ ờ ư ầ
hay gi i ph u h c đu đc ch tác bám sát th c t .ả ẫ ọ ề ượ ế ự ế
Đc đi m quan tr ng nh t c a ngh thu t Ph c H ng chính là s t th c.ặ ể ọ ấ ủ ệ ậ ụ ư ự ả ự
K t sau khi s suy tàn c a Rome, điêu kh c Hy L p c ch a bao gi b lãng quên.ể ừ ự ủ ắ ạ ổ ư ờ ị
Th i k ph c h ng l i nh ng giá tr c đi n đc b t đu vào kho ng th i gian c aờ ỳ ụ ư ạ ữ ị ổ ể ượ ắ ầ ả ờ ủ
Nicola Pisano. Đó là vào gi a th k XIII và kéo dài đn th k XV. Th i gian đuữ ế ỷ ế ế ỷ ờ ầ
c a th i k còn b chi ph i b i ngh thu t Gothic. Tuy nhiên, s ph c h ng hoàn toànủ ờ ỳ ị ố ở ệ ậ ự ụ ư
di n ra vào năm 1490 – 1530. Đây là th i k mà ngh thu t Ph c H ng phát tri n r cễ ờ ỳ ệ ậ ụ ư ể ự
r nh t.ỡ ấ
Đi u cu i cùng c n đ c p đn chính là ph n l n các s n ph m đu g n li n v i tônề ố ầ ề ậ ế ầ ớ ả ẩ ề ắ ề ớ
giáo.
NGUYÊN LI U VÀ PH NG PHÁP CH TÁCỆ ƯƠ Ế
Điêu kh c Ph c H ng không ch gói g n trong ch tác đá mà còn t nhi u nguyên li uắ ụ ư ỉ ọ ế ừ ề ệ
khác. Đu tiên chúng ta s nói v các lo i đá th ng đc s d ng trong th i đi này.ầ ẽ ề ạ ườ ượ ử ụ ờ ạ
Các m u t ng theo phong cách này đc ch m kh c vô cùng chi ti t và t m . Vì th ,ẫ ượ ượ ạ ắ ế ỉ ỉ ế
lo i đá s d ng đòi h i ph i m n và có đ tinh luy n cao. Chính vì đi u này mà đáạ ử ụ ỏ ả ị ộ ệ ề
c m th ch r t đc a chu ng trong điêu kh c đá Ph c H ng. Đc bi t, đá c mẩ ạ ấ ượ ư ộ ắ ụ ư ặ ệ ẩ
th ch tr ng Carrara đc Michelangelo a thích s d ng. Đ tăng đ bóng cho t ngạ ắ ượ ư ử ụ ể ộ ượ
thì ta có th dùng sáp. V i nh ng chi ti t nh tóc, trang s c thì m vàng ho c s n màuể ớ ữ ế ư ứ ạ ặ ơ
lên t ng. Ngoài ra, bên c nh đá c m th ch, nh ng lo i đá m n khác nh đá cát v nượ ạ ẩ ạ ữ ạ ị ư ẫ
đc s d ng.ượ ử ụ
Ngoài các m u t ng đá c m th chẫ ượ ẩ ạ còn có nh ng b c t ng đc điêu kh c t kimữ ứ ượ ượ ắ ừ
lo i. Nh ng kim lo i quý hi m nh vàng và b c đc s d ng ít h n phong cáchạ ữ ạ ế ư ạ ượ ử ụ ơ
Gothic. Thay vào đó, đng đc s d ng ph bi n h n c . Hai nguyên li u khác đcồ ượ ử ụ ổ ế ơ ả ệ ượ
dùng ph bi n chính là g và đt nung. Đây là hai l a ch n kinh t h n so v i đá c mổ ế ỗ ấ ự ọ ế ơ ớ ẩ
th ch.ạ
Dù đc làm t v t li u gì, k thu t ch tác t ng cũng nh các công c là nh nhau.ượ ừ ậ ệ ỹ ậ ế ượ ư ụ ư
Tuy nhiên, tr ng phái Ph c H ng t p trung r t nhi u vào chi ti t. Vì th , công đo nườ ụ ư ậ ấ ề ế ế ạ
phác th o r t c n thi t. Ngoài ra, b c mô hình b ng đt sét cũng quan tr ng khôngả ấ ầ ế ướ ằ ấ ọ
kém. Vì v y, có th nói, điêu kh c phong cách Ph c H ng quan tr ng nh t chính làậ ể ắ ụ ư ọ ấ
khâu t o hình.ạ
PHONG CÁCH BAROQUE C A ĐIÊU KH C CHÂU ÂUỦ Ắ
Không ít các ngh nhân ch tác theo tr ng phái Baroque nh ng n i ti ng nh t thì chệ ế ườ ư ổ ế ấ ỉ
có Bernini. Bên c nh ki n trúc Baroque, chính điêu kh c Baroque m i đc bi t đnạ ế ắ ớ ượ ế ế
r ng rãi. Ngoài ra, điêu kh c Baroque còn nh h ng đn h u h t các s n ph m thộ ắ ả ưở ế ầ ế ả ẩ ủ
công th i đó. Có th nói, đc đi m d nh n th y phong cách này chính là đ phờ ể ặ ể ễ ậ ấ ở ộ ủ
sóng r ng rãi.ộ
Ngh thu t t o hình th i k này đc chia thành hai th lo i chính v i m c đích khácệ ậ ạ ờ ỳ ượ ể ạ ớ ụ
nhau. M t là dùng đ trang trí cho các công trình ki n trúc. Và hai là đ điêu kh cộ ể ế ể ắ
t ng đá.ượ
KI N TRÚC BAROQUEẾ
Điêu kh c ph c v cho ki n trúc đc ch tác theo 3 m c đích khác nhau. Đu tiênắ ụ ụ ế ượ ế ụ ầ
ph i k đn vi c tô đi m mái các công trình b ng t ng đá. Tuy nhiên, chúng ta c nả ể ế ệ ể ằ ượ ầ
bi t r ng m c đích này không ph i ch m i xu t hi n trong th i k này. Ch có trongế ằ ụ ả ỉ ớ ấ ệ ờ ỳ ỉ
l i ki n trúc Baroque thì đây m i tr thành quy chu n, đc đi m chung. T ng đá số ế ớ ở ẩ ặ ể ượ ẽ
đc s p x p theo hàng ngang trên mái các tòa nhà t o hi u ng đng chân tr i. Cácượ ắ ế ạ ệ ứ ườ ờ
công trình tiêu bi u cho tr ng phái này có th k đn thánh đng St. Peter, cungể ườ ể ể ế ườ
đi n Versailles…ệ
Ngoài ra, các t ng đá còn đc s d ng đ thay th c t đá trong công trình. Khi này,ượ ượ ử ụ ể ế ộ
c t t ng ng i s mang hình dáng ph n ho c đàn ông. Xu th này r t th nh hànhộ ượ ườ ẽ ụ ữ ặ ế ấ ị
trong ki n trúc Baroque Úc và Đc.ế ở ứ
M c đích cu i cùng và ph bi n nh t chính là s k t h p gi a điêu kh c và ki n trúc.ụ ố ổ ế ấ ự ế ợ ữ ắ ế
Lúc này, điêu kh c s trang trí xuyên su t t t ng lên mái vòm. Mái vòm c a thánhắ ẽ ố ừ ườ ủ
đng St. Peter qua bàn tay c a Bernini, điêu kh c nh đã tr thành m t ph n khôngườ ủ ắ ư ở ộ ầ
th tách r i c a ki n trúc công trình.ể ờ ủ ế
ĐIÊU KH C C ĐI NẮ Ổ Ể
Ti p n i các s n ph m truy n th ng, điêu kh c Baroque cũng ch tác trên h m m ,ế ố ả ẩ ề ố ắ ế ầ ộ
đài t ng ni m… V i lo i hình s n ph m này, y u t v ph i c nh r t đc quanưở ệ ớ ạ ả ẩ ế ố ề ố ả ấ ượ
tâm.
Điêu kh c Baroque truy n th ng s h u hai nét đc tr ng n i b t. Đu tiên ph i kắ ề ố ở ữ ặ ư ổ ậ ầ ả ể
đn chính là k thu t ch tác đt trình đ hoàn h o. Tay ngh c a ngh nhân Baroqueế ỹ ậ ế ạ ộ ả ề ủ ệ
có th nói là b c th y, vô cùng điêu luy n. Th m chí, làn da c a đàn ông hay ph n a,ể ậ ầ ệ ậ ủ ụ ữ
già hay tr đu đc kh c h a rõ nét. Nh ng đng cong, n p g p hay ch t li u v iẻ ề ượ ắ ọ ữ ườ ế ấ ấ ệ ả
khác nhau đu đc mô ph ng chính xác. Tr ng phái Baroque phóng túng h n, dángề ượ ỏ ườ ơ
t ng ng i m nh kh nh h n th i k Ph c H ng.ượ ườ ả ả ơ ờ ỳ ụ ư