TƯƠNG QUAN GIỮA TỔN THƯƠNG XƠ VỮA ĐỘNG MẠCH CẢNH VÀ
ĐỘNG MẠCH VÀNH TRÊN BỆNH NHÂN TĂNG HUYẾT ÁP
TÓM TẮT
1. Đặt vấn đề.
Tổn thương xơ vữa trên động mạch cảnh và động mạch vành ở bệnh nhân tăng
huyết áp có vai trò quan trọng trong biến chứng của bệnh. Mục đích của nghiên
cứu nhằm phát hiện tổn thương xơ vữa trên động mạch cảnh bằng siêu âm Duplex
và tìm mối tương quan giữa tổn thương xơ vữa trên động mạch cảnh và động
mạch vành trên bệnh nhân tăng huyết áp.
2. Phương pháp nghiên cứu.
47 bệnh nhân tăng huyết áp được khảo sát siêu âm Duplex động mạch cảnh
trước khi chụp động mạch vành xoá nền số hoá. Ghi nhận các kết quả về vị trí,
mức độ tổn thương xơ vữa trên động mạch cảnh và động mạch vành. Các dữ liệu
thu nhận được sẽ được tiến hành xử lý thống kê tìm mối tương quan, giá trị tiên
đoán dương với phép kiểm Chi bình phương và vai trò của siêu âm Duplex động
mạch cảnh trong tiên đoán tổn thương xơ vữa động mạch vành .
3. Kết quả.
Tổn thương xơ vữa động mạch cảnh có mối tương quan chặt với tổn thương xơ
vữa động mạch vành với giá trị tiên đoán dương khá cao 89,7%. Những bệnh nhân
tăng huyết áp có tổn thương xơ vữa động mạch cảnh có nguy cơ đã tổn thương xơ
vữa động mạch vành cao gấp 8,75 lần (p= 0,27) so với bệnh nhân tăng huyết áp
không có xơ vữa động mạch cảnh. Siêu âm Duplex động mạch cảnh có giá trị
trong tiên đoán tổn thương xơ vữa động mạch vành với diện tích dưới đường cong
ROC =0,699.
4. Kết luận.
Tổn thương xơ vữa động mạch cảnh có khả năng tiên đoán tổn thương xơ vữa
động mạch vành. Tương quan giữa xơ vữa động mạch cảnh và động mạch vành có
vai trò quan trọng trong phát hiện và điều trị phòng ngừa bệnh lý động mạch vành
trên bệnh nhân tăng huyết áp. Siêu âm Duplex động mạch cảnh nên được chỉ định
thường qui cho nhóm bệnh nhân tăng huyết áp.
CORRELATION BETWEEN ATHEROSCLEROTIC LESIONS OF
CAROTID AND CORONARY ARTERIES IN HYPERTENSIVE
PATIENTS.
SUMMARY.
1. Background.
Atherosclerotic lesions of carotid and coronary arteries in hypertensive
patients have important roles in complications of this disease. The aim of study
detect atherosclerotic lesions of carotid artery by Duplex ultrasound and find
out the correlation between atherosclerotic lesions of carotid and coronary
arteries in hypertensive patients.
2. Methods.
47 hypertensive patients were performed Duplex ultrasound of carotid artery
before coronary angiography. Data from ultrasound and angiography were
collected and analysed to find out the correlation, positive predictive value with
the Chi square test and the role of carotid Duplex ultrasound in prediction of
coronary atherosclerosis.
3. Results.
Carotid atherosclerotic lesions well correlate to the coronary atherosclerosis
with high positive predictive value of 89,7%. Hypertensive patients with carotid
atherosclerosis has the risk of coronary atherosclerosis higher than patients
without carotid atherosclerosis by 8,75. Carotid Duplex ultrasound has the high
value in prediction of coronary atherosclerosis by the area under ROC curve is
0,699.
4. Conclusions.
Carotid atherosclerosis can predict coronary atherosclerosis. The correlation
between carotid and coronary atherosclerosis has the important role of detection
and preventive management of coronary artery disease in hypertensive patients.
Duplex ultrasound of carotid artery should be indicated regularly in this
patients.
I. ĐẶT VẤN ĐỀ.
Xơ vữa động mạch là bệnh lý của hệ thống động mạch. Bệnh xuất hiện rất sớm,
tiến triển tiềm tàng dưới mức lâm sàng qua thời gian dài và chỉ biểu hiện ra lâm
sàng khi tổn thương xơ vữa gây hẹp đáng kể lòng mạch máu gây ra tổn thương cơ
quan đích. Việc chẩn đoán xơ vữa động mạch còn nhiều khó khăn, thường chần
đoán được khi xuất hiện các biến chứng của bệnh. Những biến chứng của bệnh rất
trầm trọng có thể tử vong ngay, nếu sống sót cũng để lại di chứng không hồi phục.
Bệnh lý động mạch vành là một trong những biến chứng nguy hiểm và thường gặp
nhất của bệnh. Tổn thương xơ vữa trên động mạch vành rất khó phát hiện và ít
được quan tâm đến khi chưa có biểu hiện lâm sàng. Do đó việc phát hiện sớm tổn
thương xơ vữa trên động mạch vành có vai trò rất quan trọng trong phòng ngừa và
điều trị bệnh lý nguy hiểm này. Mặt khác có nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch có thể
làm gia tăng nhanh tiến trình xơ vữa động mạch, trong đó tăng huyết áp là một
trong những yếu tố nguy cơ thường gặp nhất. Tăng huyết áp làm tăng nhanh tiến
trình xơ vữa động mạch không chỉ ở động mạch vành mà còn ở tất cả các động
mạch khác trong cơ thể như động mạch chủ, động mạch cảnh, động mạch đùi
v.v… Như vậy khi phát hiện tổn thương xơ vữa trên một động mạch thì cũng có
thể đã có tổn thương xơ vữa trên động mạch khác.
Mục đích của nghiên cứu này nhằm tìm mối tương quan giữa tổn thương xơ vữa
trên động mạch cảnh phát hiện bằng siêu âm Duplex ở nhóm bệnh nhân tăng huyết
áp có đau ngực với tổn thương xơ vữa trên động mạch vành bằng chụp động mạch
xoá nền số hoá.
II. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.
Chúng tôi tiến hành khảo sát 47 bệnh nhân tăng huyết áp có đau ngực được
nhập khoa Tim mạch can thiệp – Bệnh viện Chợ Rẫy. Tất cả bệnh nhân đều được
khám lâm sàng cẩn thận và đánh giá chẩn đoán. Các dữ liệu về tuổi, giới tính, hút
thuốc lá, trị số huyết áp và tiền căn tăng huyết áp đều được ghi nhận. Sau đó các
bệnh nhân được tiến hành các xét nghiệm đường máu, bilan về mỡ trong máu, đo
điện tâm đồ. Tất cả bệnh nhân đều được siêu âm Duplex đánh giá tổn thương xơ
vữa trên hệ thống động mạch cảnh và ghi nhận các dữ liệu về vị trí tổn thương,
loại tổn thương và mức độ hẹp của tổn thương. Siêu âm Duplex động mạch cảnh
đoạn ngoài sọ được tiến hành trước khi thực hiện chụp động mạch vành xóa nền
số hoá. Ghi nhận các dữ liệu về tổn thương xơ vữa động mạch vành trên kết quả
chụp động mạch vành.