QU C H IỐ Ộ
S : 54/2005/QH11ố
C NG HOÀ XÃ H I CH NGHĨA VI T NAMỘ Ộ Ủ Ệ
Đ c l p - T do - H nh phúcộ ậ ự ạ
----- o0o -----
Hà N i , Ngày 29 tháng 11 năm 2005ộ
LU TẬ
CÔNG AN NHÂN DÂN
Căn c vào Hi n pháp n c C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam nămứ ế ướ ộ ộ ủ ệ
1992 đã đ c s a đ i, b sung theo Ngh quy t s 51/2001/QH10 ngày 25 thángượ ử ổ ổ ị ế ố
12 năm 2001 c a Qu c h i khoá X, kỳ h p th 10;ủ ố ộ ọ ứ
Lu t này quy đ nh v Công an nhân dân.ậ ị ề
Ch ng Iươ
NH NG QUY Đ NH CHUNGỮ Ị
Đi u 1. ềPh m vi đi u ch nh ạ ề ỉ
Lu t này quy đ nh v nguyên t c t ch c, ho t đ ng; ch c năng, nhi mậ ị ề ắ ổ ứ ạ ộ ứ ệ
v , quy n h n và ch đ , chính sách đ i v i Công an nhân dân. ụ ề ạ ế ộ ố ớ
Đi u 2. ềĐ i t ng áp d ng ố ượ ụ
Lu t này áp d ng đ i v i Công an nhân dân, c quan, t ch c, công dânậ ụ ố ớ ơ ổ ứ
Vi t Nam và t ch c, cá nhân n c ngoài c trú, ho t đ ng trên lãnh th n cệ ổ ứ ướ ư ạ ộ ổ ướ
C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam; tr ng h p đi u c qu c t mà C ngộ ộ ủ ệ ườ ợ ề ướ ố ế ộ
hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam là thành viên có quy đ nh khác thì áp d ng đi uộ ủ ệ ị ụ ề
c qu c t đó.ướ ố ế
Đi u 3. ềGi i thích t ngả ừ ữ
Trong Lu t này, các t ng d i đây đ c hi u nh sau:ậ ừ ữ ướ ượ ể ư
1. B o v an ninh qu c giaả ệ ố là phòng ng a, phát hi n, ngăn ch n, đ u tranhừ ệ ặ ấ
làm th t b i các ho t đ ng xâm ph m an ninh qu c gia. ấ ạ ạ ộ ạ ố
2. Gi gìn tr t t , an toàn xã h iữ ậ ự ộ là phòng ng a, phát hi n, ngăn ch n, đ uừ ệ ặ ấ
tranh ch ng t i ph m và các hành vi vi ph m pháp lu t v tr t t , an toàn xã h i. ố ộ ạ ạ ậ ề ậ ự ộ
3. Sĩ quan, h sĩ quan nghi p vạ ệ ụ là công dân Vi t Nam đ c tuy n ch n,ệ ượ ể ọ
đào t o, hu n luy n và ho t đ ng trong các lĩnh v c nghi p v c a Công an nhânạ ấ ệ ạ ộ ự ệ ụ ủ
1
dân, đ c Nhà n c phong, thăng c p b c hàm c p t ng, c p tá, c p uý, h sĩượ ướ ấ ậ ấ ướ ấ ấ ạ
quan.
4. Sĩ quan, h sĩ quan chuyên môn k thu tạ ỹ ậ là công dân Vi t Nam, có trìnhệ
đ chuyên môn k thu t, ho t đ ng trong Công an nhân dân, đ c Nhà n cộ ỹ ậ ạ ộ ượ ướ
phong, thăng c p b c hàm c p tá, c p uý, h sĩ quan. ấ ậ ấ ấ ạ
5. H sĩ quan, chi n sĩ ph c v có th i h nạ ế ụ ụ ờ ạ là công dân Vi t Nam đ cệ ượ
tuy n ch n vào ph c v trong Công an nhân dân, th i h n 3 năm, đ c Nhà n cể ọ ụ ụ ờ ạ ượ ướ
phong, thăng c p b c hàm Th ng sĩ, Trung sĩ, H sĩ, Binh nh t, Binh nhì.ấ ậ ượ ạ ấ
6. Công nhân, viên ch cứ là ng i đ c tuy n d ng vào làm vi c trongườ ượ ể ụ ệ
Công an nhân dân mà không thu c di n đ c Nhà n c phong c p b c hàm sĩộ ệ ượ ướ ấ ậ
quan, h sĩ quan, chi n sĩ.ạ ế
7. Bi n pháp nghi p vệ ệ ụ là các bi n pháp công tác c a Công an nhân dânệ ủ
đ c th c hi n theo quy đ nh c a pháp lu t đ b o v an ninh qu c gia và giượ ự ệ ị ủ ậ ể ả ệ ố ữ
gìn tr t t , an toàn xã h i. ậ ự ộ
Đi u 4. ềV trí, ch c năng c a Công an nhân dân ị ứ ủ
1. Công an nhân dân là l c l ng nòng c t c a l c l ng vũ trang nhân dânự ượ ố ủ ự ượ
trong s nghi p b o v an ninh qu c gia và gi gìn tr t t , an toàn xã h i c aự ệ ả ệ ố ữ ậ ự ộ ủ
Nhà n c C ng hoà xã h i ch nghĩa Vi t Nam.ướ ộ ộ ủ ệ
Công an nhân dân g m l c l ng An ninh nhân dân và l c l ng C nh sátồ ự ượ ự ượ ả
nhân dân.
2. Công an nhân dân có ch c năng tham m u cho Đ ng, Nhà n c v b oứ ư ả ướ ề ả
v an ninh qu c gia và gi gìn tr t t , an toàn xã h i; th c hi n th ng nh t qu nệ ố ữ ậ ự ộ ự ệ ố ấ ả
lý v b o v an ninh qu c gia và gi gìn tr t t , an toàn xã h i; đ u tranh phòng,ề ả ệ ố ữ ậ ự ộ ấ
ch ng âm m u, ho t đ ng c a các th l c thù đ ch, các lo i t i ph m và các viố ư ạ ộ ủ ế ự ị ạ ộ ạ
ph m pháp lu t v an ninh qu c gia, tr t t , an toàn xã h i.ạ ậ ề ố ậ ự ộ
Đi u 5. ềNguyên t c t ch c và ho t đ ng c a Công an nhân dânắ ổ ứ ạ ộ ủ
1. Công an nhân dân đ t d i s lãnh đ o tuy t đ i, tr c ti p v m i m tặ ướ ự ạ ệ ố ự ế ề ọ ặ
c a Đ ng C ng s n Vi t Nam, s th ng lĩnh c a Ch t ch n c, s th ng nh tủ ả ộ ả ệ ự ố ủ ủ ị ướ ự ố ấ
qu n lý c a Chính ph và s ch huy, qu n lý tr c ti p c a B tr ng B Côngả ủ ủ ự ỉ ả ự ế ủ ộ ưở ộ
an.
2. Công an nhân dân đ c t ch c t p trung, th ng nh t và theo c p hànhượ ổ ứ ậ ố ấ ấ
chính t trung ng đ n c s . ừ ươ ế ơ ở
3. Ho t đ ng c a Công an nhân dân ph i tuân th Hi n pháp và pháp lu t;ạ ộ ủ ả ủ ế ậ
c p d i ph c tùng c p trên; d a vào nhân dân và ch u s giám sát c a nhân dân;ấ ướ ụ ấ ự ị ự ủ
b o v l i ích c a Nhà n c, quy n và l i ích h p pháp c a t ch c, cá nhân.ả ệ ợ ủ ướ ề ợ ợ ủ ổ ứ
2
Đi u 6. ềTuy n ch n công dân vào Công an nhân dân ể ọ
1. Công dân có đ tiêu chu n v chính tr , ph m ch t đ o đ c, trình đủ ẩ ề ị ẩ ấ ạ ứ ộ
h c v n, s c kho , có nguy n v ng và năng khi u phù h p v i công tác công anọ ấ ứ ẻ ệ ọ ế ợ ớ
thì có th đ c tuy n ch n vào Công an nhân dân.ể ượ ể ọ
2. Công an nhân dân đ c u tiên tuy n ch n sinh viên, h c sinh t tượ ư ể ọ ọ ố
nghi p xu t s c các h c vi n, tr ng đ i h c, cao đ ng, trung c p chuyênệ ấ ắ ở ọ ệ ườ ạ ọ ẳ ấ
nghi p, d y ngh có đ tiêu chu n đ đào t o, b sung vào Công an nhân dân.ệ ạ ề ủ ẩ ể ạ ổ
Đi u 7. ềCông dân ph c v có th i h n trong Công an nhân dân ụ ụ ờ ạ
1. Hàng năm, Công an nhân dân đ c tuy n ch n công dân t đ 18 tu iượ ể ọ ừ ủ ổ
đ n h t 25 tu i đ ph c v trong Công an nhân dân v i th i h n là 3 năm.ế ế ổ ể ụ ụ ớ ờ ạ
2. S l ng, tiêu chu n, th t c tuy n ch n c th đ i v i công dân ph cố ượ ẩ ủ ụ ể ọ ụ ể ố ớ ụ
v có th i h n trong Công an nhân dân do Chính ph quy đ nh.ụ ờ ạ ủ ị
Đi u 8. ềCh đ ph c v c a sĩ quan, h sĩ quan, chi n sĩ, công nhân,ế ộ ụ ụ ủ ạ ế
viên ch c Công an nhân dân ứ
1. Sĩ quan Công an nhân dân ph c v theo ch đ chuyên nghi p; h sĩụ ụ ế ộ ệ ạ
quan, chi n sĩ Công an nhân dân ph c v theo ch đ chuyên nghi p ho c ph cế ụ ụ ế ộ ệ ặ ụ
v có th i h n; công nhân, viên ch c Công an nhân dân ph c v theo ch đụ ờ ạ ứ ụ ụ ế ộ
tuy n d ng.ể ụ
2. Công dân ph c v trong Công an nhân dân đ c mi n th c hi n nghĩaụ ụ ượ ễ ự ệ
v quân s t i ngũ.ụ ự ạ
Đi u 9. ềXây d ng Công an nhân dân ự
1. Nhà n c có chính sách đào t o, b i d ng sĩ quan, h sĩ quan, chi n sĩướ ạ ồ ưỡ ạ ế
Công an nhân dân; xây d ng Công an nhân dân cách m ng, chính quy, tinh nhu ,ự ạ ệ
t ng b c hi n đ i.ừ ướ ệ ạ
2. C quan, t ch c và m i công dân có nhi m v tham gia xây d ng Côngơ ổ ứ ọ ệ ụ ự
an nhân dân trong s ch, v ng m nh. ạ ữ ạ
Đi u 10. ềGiám sát ho t đ ng c a Công an nhân dânạ ộ ủ
1. Qu c h i, c quan c a Qu c h i, Đoàn đ i bi u Qu c h i, đ i bi uố ộ ơ ủ ố ộ ạ ể ố ộ ạ ể
Qu c h i, H i đ ng nhân dân, đ i bi u H i đ ng nhân dân trong ph m vi nhi mố ộ ộ ồ ạ ể ộ ồ ạ ệ
v , quy n h n c a mình th c hi n giám sát ho t đ ng c a Công an nhân dân.ụ ề ạ ủ ự ệ ạ ộ ủ
2. M t tr n T qu c Vi t Nam và các t ch c thành viên có trách nhi mặ ậ ổ ố ệ ổ ứ ệ
tuyên truy n, đ ng viên m i t ng l p nhân dân tham gia phong trào toàn dân b oề ộ ọ ầ ớ ả
v an ninh T qu c; ph i h p, c ng tác, giúp đ Công an nhân dân th c hi nệ ổ ố ố ợ ộ ỡ ự ệ
3
nhi m v và xây d ng Công an nhân dân; giám sát vi c th c hi n pháp lu t vệ ụ ự ệ ự ệ ậ ề
Công an nhân dân.
Đi u 11. ềNgày truy n th ng c a Công an nhân dân ề ố ủ
Ngày 19 tháng 8 hàng năm là ngày truy n th ng c a Công an nhân dân và làề ố ủ
ngày h i "Toàn dân b o v an ninh T qu c". ộ ả ệ ổ ố
Đi u 12. ềQuan h ph i h p gi a Quân đ i nhân dân, Dân quân t vệ ố ợ ữ ộ ự ệ
v i Công an nhân dân ớ
1. Quân đ i nhân dân, Dân quân t v có trách nhi m ph i h p ch t chộ ự ệ ệ ố ợ ặ ẽ
v i Công an nhân dân đ b o v an ninh qu c gia, gi gìn tr t t , an toàn xã h iớ ể ả ệ ố ữ ậ ự ộ
và xây d ng Công an nhân dân.ự
2. Quy ch ph i h p gi a Quân đ i nhân dân, Dân quân t v v i Công anế ố ợ ữ ộ ự ệ ớ
nhân dân do Chính ph quy đ nh.ủ ị
Đi u 13. ềCh đ , chính sách đ i v i c quan, t ch c, cá nhân thamế ộ ố ớ ơ ổ ứ
gia, ph i h p, c ng tác, giúp đ Công an nhân dân ố ợ ộ ỡ
1. Nhà n c b o v , gi bí m t cho c quan, t ch c, cá nhân tham gia,ướ ả ệ ữ ậ ơ ổ ứ
ph i h p, c ng tác, giúp đ Công an nhân dân trong b o v an ninh qu c gia, giố ợ ộ ỡ ả ệ ố ữ
gìn tr t t , an toàn xã h i.ậ ự ộ
2. C quan, t ch c, cá nhân tham gia, ph i h p, c ng tác, giúp đ Công anơ ổ ứ ố ợ ộ ỡ
nhân dân trong b o v an ninh qu c gia, gi gìn tr t t , an toàn xã h i mà b t nả ệ ố ữ ậ ự ộ ị ổ
h i v danh d thì đ c khôi ph c, b thi t h i v tài s n thì đ c đ n bù;ạ ề ự ượ ụ ị ệ ạ ề ả ượ ề
ng i b th ng tích, t n h i v s c kho , tính m ng thì b n thân và gia đìnhườ ị ươ ổ ạ ề ứ ẻ ạ ả
đ c h ng ch đ , chính sách theo quy đ nh c a pháp lu t. ượ ưở ế ộ ị ủ ậ
Ch ng IIươ
NHI M V VÀ QUY N H N C A CÔNG AN NHÂN DÂNỆ Ụ Ề Ạ Ủ
Đi u 14. ềNhi m v , quy n h n c a Công an nhân dânệ ụ ề ạ ủ
1. Thu th p thông tin, phân tích, đánh giá, d báo tình hình và đ xu t v iậ ự ề ấ ớ
Đ ng, Nhà n c ban hành và ch đ o th c hi n đ ng l i, chính sách, pháp lu t,ả ướ ỉ ạ ự ệ ườ ố ậ
chi n l c b o v an ninh qu c gia, gi gìn tr t t , an toàn xã h i; ki n nghế ượ ả ệ ố ữ ậ ự ộ ế ị
vi c k t h p yêu c u c a chi n l c b o v an ninh qu c gia, gi gìn tr t t , anệ ế ợ ầ ủ ế ượ ả ệ ố ữ ậ ự
toàn xã h i v i chi n l c, chính sách v xây d ng, phát tri n kinh t - xã h i,ộ ớ ế ượ ề ự ể ế ộ
qu c phòng và đ i ngo i c a Nhà n c. ố ố ạ ủ ướ
2. B o v quy n t do, dân ch , tính m ng, tài s n c a nhân dân; b o vả ệ ề ự ủ ạ ả ủ ả ệ
cán b lãnh đ o c p cao c a Đ ng, Nhà n c và khách qu c t ; b o v s ki nộ ạ ấ ủ ả ướ ố ế ả ệ ự ệ
quan tr ng, m c tiêu, công trình tr ng đi m v an ninh qu c gia, c quan đ iọ ụ ọ ể ề ố ơ ạ
4
di n n c ngoài, đ i di n các t ch c qu c t t i Vi t Nam, cá nhân n m giệ ướ ạ ệ ổ ứ ố ế ạ ệ ắ ữ
ho c liên quan m t thi t đ n bí m t nhà n c. ặ ậ ế ế ậ ướ
3. Ti p nh n, x lý tin báo, t giác v t i ph m, kh i t , đi u tra t iế ậ ử ố ề ộ ạ ở ố ề ộ
ph m và th c hi n các nhi m v t pháp khác theo quy đ nh c a pháp lu t. ạ ự ệ ệ ụ ư ị ủ ậ
4. Th c hi n x ph t vi ph m hành chính và áp d ng bi n pháp x lý hànhự ệ ử ạ ạ ụ ệ ử
chính khác theo quy đ nh c a pháp lu t. ị ủ ậ
5. H ng d n, ki m tra, thanh tra c quan, t ch c, công dân trong vi cướ ẫ ể ơ ổ ứ ệ
th c hi n nhi m v b o v an ninh qu c gia, gi gìn tr t t , an toàn xã h i; th cự ệ ệ ụ ả ệ ố ữ ậ ự ộ ự
hi n công tác tuyên truy n, ph bi n, giáo d c pháp lu t và xây d ng phong tràoệ ề ổ ế ụ ậ ự
toàn dân b o v an ninh T qu c. ả ệ ổ ố
6. Áp d ng các bi n pháp v n đ ng qu n chúng, pháp lu t, ngo i giao,ụ ệ ậ ộ ầ ậ ạ
kinh t , khoa h c - k thu t, nghi p v , vũ trang đ b o v an ninh qu c gia, giế ọ ỹ ậ ệ ụ ể ả ệ ố ữ
gìn tr t t , an toàn xã h i.ậ ự ộ
7. Đ c s d ng vũ khí, công c h tr và ph ng ti n k thu t nghi pượ ử ụ ụ ỗ ợ ươ ệ ỹ ậ ệ
v c n thi t đ ch đ ng t n công t i ph m và phòng v chính đáng theo quyụ ầ ế ể ủ ộ ấ ộ ạ ệ
đ nh c a pháp lu t. ị ủ ậ
8. Trong tr ng h p c p thi t, đ c ra quy t đ nh ho c ki n ngh t mườ ợ ấ ế ượ ế ị ặ ế ị ạ
đình ch , đình ch ho t đ ng c a c quan, t ch c, cá nhân gây nguy h i đ n anỉ ỉ ạ ộ ủ ơ ổ ứ ạ ế
ninh qu c gia, tr t t , an toàn xã h i và tr ng d ng ph ng ti n giao thông, thôngố ậ ự ộ ư ụ ươ ệ
tin, các ph ng ti n k thu t khác c a c quan, t ch c, cá nhân và ng i đi uươ ệ ỹ ậ ủ ơ ổ ứ ườ ề
khi n, s d ng các ph ng ti n đó theo quy đ nh c a pháp lu t. ể ử ụ ươ ệ ị ủ ậ
9. Yêu c u c quan, t ch c, cá nhân ph i h p ho t đ ng, cung c p thôngầ ơ ổ ứ ố ợ ạ ộ ấ
tin có liên quan đ n an ninh qu c gia, tr t t , an toàn xã h i. ế ố ậ ự ộ
10. Ph i h p ch t ch v i Quân đ i nhân dân, Dân quân t v , c quanố ợ ặ ẽ ớ ộ ự ệ ơ
nhà n c trong b o v an ninh qu c gia, gi gìn tr t t , an toàn xã h i, b o vướ ả ệ ố ữ ậ ự ộ ả ệ
đ c l p, ch quy n, th ng nh t và toàn v n lãnh th c a T qu c. ộ ậ ủ ề ố ấ ẹ ổ ủ ổ ố
11. Nghiên c u, ng d ng thành t u khoa h c và công ngh hi n đ i trongứ ứ ụ ự ọ ệ ệ ạ
b o v an ninh qu c gia, gi gìn tr t t , an toàn xã h i.ả ệ ố ữ ậ ự ộ
12. Xây d ng l c l ng trong s ch, v ng m nh v chính tr , t t ng, tự ự ượ ạ ữ ạ ề ị ư ưở ổ
ch c và nghi p v chuyên môn.ứ ệ ụ
13. Th c hi n h p tác qu c t v b o v an ninh qu c gia, gi gìn tr t t ,ự ệ ợ ố ế ề ả ệ ố ữ ậ ự
an toàn xã h i.ộ
Đi u 15. ềNhi m v , quy n h n c a l c l ng An ninh nhân dânệ ụ ề ạ ủ ự ượ
1. Th c hi n quy đ nh t i Đi u 14 c a Lu t này.ự ệ ị ạ ề ủ ậ
5