intTypePromotion=3

VẤN ĐỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG, GIẢM THIỂU SỰ CỐ NỀN MÓNG TRONG VÙNG XÂY CHEN

Chia sẻ: Nguyen Nhi | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:10

0
76
lượt xem
17
download

VẤN ĐỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG, GIẢM THIỂU SỰ CỐ NỀN MÓNG TRONG VÙNG XÂY CHEN

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Xây dựng công trình trong vùng xây chen là xây dựng công trình trong khu vực có mật độ xây dựng cao, thường là trong các khu đô thị, nơi các nhà và công trình được xây dựng liền kề với các nhà và công trình hiện hữu, giữa chúng không có (hoặc rất ít) các khoảng không thông thoáng do quỹ đất được tận dụng tối đa cho công năng của công trình. Cũng do vậy, nhà và công trình trong vùng xây chen thường thấy là các nhà cao tầng với nhiều tầng hầm....

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: VẤN ĐỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG, GIẢM THIỂU SỰ CỐ NỀN MÓNG TRONG VÙNG XÂY CHEN

  1. VẤN ĐỀ QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG, GIẢM THIỂU SỰ CỐ NỀN MÓNG TRONG VÙNG XÂY CHEN (Bài trình bày tại Hội thào khoa học về 'Sự cố công trình xây dựng' do Tổng hội Xây dựng Việt Nam tổ chức) PGS.TS. Đoàn Thế Tường Viện KHCN Xây dựng I. Đặc điểm xây dựng trong vùng xây chen - Xây dựng công trình trong vùng xây chen là xây dựng công trình trong khu vực có mật độ xây dựng cao, thường là trong các khu đô thị, nơi các nhà và công trình được xây dựng liền kề với các nhà và công trình hiện hữu, giữa chúng không có (hoặc rất ít) các khoảng không thông thoáng do quỹ đất được tận dụng tối đa cho công năng của công trình. Cũng do vậy, nhà và công trình trong vùng xây chen thường thấy là các nhà cao tầng với nhiều tầng hầm.. Xu hướng xây chen là xu hướng tất yếu trong quá trình phát triển đô thị với mục đích nâng cao điều kiện sống, làm việc của cư dân đô thị. Xu hướng này ở nước ta hiện nay đang phát triển rất mạnh tại nhiều thành phố như TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng, Hải Phòng. - Một trong những đặc điểm khác biệt của xây dựng công trình xây chen là ảnh hưởng bất lợi của chúng đối với nhà, công trình và môi trường lân cận liền kề trong quá trình thi công và khai thác sử dụng. Do vậy, chất lượng đối với các công trình xây chen không chỉ phải được đảm bảo cho bản thân công trình đang xây dựng mà còn phải quan tâm đặc biệt đến công tác dự báo xác định mức độ tác
  2. động của hoạt động xây dựng, khai thác của công trình tới độ ổn định của các công trình, môi trường liền kề; dự báo sự suy giảm về chất lượng của chúng nhằm đề xuất, triển khai các biện pháp hữu hiệu bảo vệ và giảm thiểu hư hỏng cho các nhà, công trình hiện hữu, liền kề. Liên quan đến vấn đề này, ngoài các biện pháp kỹ thuật và hành chính đã được quy định cụ thể trong quy trình đảm bảo chất lượng các công trình xây dựng, một số các biện pháp đặc thù khác cần được triển khai ngay từ lúc bắt đầu dự án và đặc biệt trong quá trình thi công như khảo sát hiện trạng công trình và môi trường lân cận khu vực thi công, thiết kế và thẩm tra thiết kế biện pháp thi công, quan trắc địa kỹ thuật … Nhưng cho tới nay các biện pháp này còn chưa được quan tâm đầy đủ. - Trong vài năm qua, khối lượng công tác xây dựng trong vùng xây chen tăng đột ngột và công trình không chỉ tăng theo chiều cao mà con theo chiều sâu. Chiều cao nhà đã vượt quá con số 70 tầng và chiều sâu tầng hầm đã tới số 7. Và theo đó, số các sự cố nền móng công trình phát sinh liên quan trực tiếp đến các khiếm khuyết trong khâu kiểm định chất lượng cũng nhiều hơn, thiệt hại lớn hơn về quy mô, giải pháp khắc phục cũng khó hơn và tốn kém hơn. Các sự cố này lan rộng trong tất cả các ngành xây dựng dân dụng công nghiệp, giao thông. Nổi bật trong năm qua các sự cố nền móng liên quan đến quản lý chất lượng xây dựng là sập đổ Trụ sở Viện KHXH vùng Nam Bộ, Trụ sở Sở ngoại vụ tại TP Hồ Chí Minh do xây dựng Cao ốc Pacific, hư hỏng và nghiêng lún chung cư 5 tầng Cosaco (5 Nguyễn Siêu, Q1) do thi công khách sạn Saigon Residence 12 tầng kế bên, hư hỏng hàng chục nhà dân lân cận do thi công móng chung cư Hòan Cầu tại đường Nguyên Hữu Cảnh, tại Phan Đăng Lưu,..Tại Hà Nội các sự cố nền móng tuy không lớn như Tp HCM nhưng cũng khó khắc phục như vụ khách sạn Trần Hưng Đạo-Lê Duẩn, đường ngầm Ngã Tư Sở, Trường Chinh,.. - Cho đến nay, vấn đề kiểm soát chất lượng đối với các công trình xây chen còn chưa được quy định và hướng dẫn một cách hệ thống, mặc dù xây chen liên
  3. quan đến các bài toán địa kỹ thuật phức tạp. Một trong các bài toán địa kỹ thuật rất phức tạp này là bài toán thi công đào hố móng sâu và đã được Bộ Xây dựng quan tâm đặc biệt do nhiều sự cố nền móng đã xảy ra với thiệt hại đáng kể cho bản thân công trình đang thi công và cả các công trình liền kề. Hai Hướng dẫn kỹ thuật liên quan đến vần đề này Bộ Xây dựng đã ban hành kịp thời có thể kể đến là Hướng dẫn kỹ thuật phòng ngừa sự cố thi công hố đào trong vùng đất yếu (2007) và Hướng dẫn kỹ thuật chống giữ thành hố đào sâu (2009). II. Vấn đề quản lý chất lượng giảm thiểu các sự cố nền móng trong vùng xây chen 2.1.Phân tích một số sự cố nền móng trong vùng xây chen 2.1.1. Sự cố cao ốc Pacific - Cao ốc Pacific nằm tại 43-47 Nguyễn Thị Minh Khai, Q1, Tp HCM với quy mô theo GPXD 3 tầng hầm, 1 trệt, 20 lầu, diện tích khuôn viên 1750m2, cao 78.45 m, chiều sâu đáy hầm 11.8 m (tuy nhiên theo bản vẽ thi công 6 tầng hầm, trệt, 23 lầu, khuôn viên 1778,49m2, cao 102,25m, chiều sâu tầng hầm 19.35 m). Tường vây là tường trong đất, sâu 45 m, dày 1 m. Cọc barrette 65 cọc, sâu 66.8m, kích thước 2,8x1,2m. Thi công theo phương pháp Top-down. - Công trình khởi công 17/12/2005 và 29/11/06 Viện KHXH vùng Nam bộ đã phát hiện thấy nhiều hư hỏng tại nhiều phòng làm việc và ngày 9/10/07, 18h một phần nhà 2 tầng của Viện KHXH đã bị đổ sụp, đồng thời nước tràn vào gây ngập hố móng. Sự cố tiếp tục phát triển cho đến nay với hố sụt tại Sở Ngoại vụ liền kề sâu 6 m vào 1/08. - Công trình vi phạm nhiều quy định về quản lý chất lượng các công trình xây dựng và công tác kiểm định chất lượng đã bị thả lỏng, như là:
  4. + Pháp nhân, năng lực của Chủ đầu tư và các nhà thầu đều không đủ và không được kiểm tra. + Thiết kế và thi công sai với giấy phép. + Nhiều quy trình quản lý chất lượng bị vi phạm (Không có nhiệm vụ khảo sát hoặc chưa được phê duyệt, không thực hiện các thí nghiệm kiểm tra chất lượng tường, cây và cọc, không nghiệm thu khối, chất lượng thi công các hạng mục công trình,..). + Không thực hiện các khảo sát điều tra hiện trạng các công trình lân cận. + Không thực hiện các quan trắc đo đạc địa kỹ thuật trên bản thân công trình xây dựng và các công trình liền kề. - Nguyên nhân sự cố suy cho cùng chính nằm ở khâu quản lý chất lượng vốn rất nhậy cảm đối với các công trình xây chen. Hầu như tất cả các khâu quản lý chất lượng ở các hạng mục công trình đều bị thả lỏng. Ví dụ, đa số các cột chống tạm trong thi công top-down đều bị lệch tim nhưng không được cảnh bảo và kịp thời điều chỉnh. 2.1.2. Sự cố cao ốc Saigon Residence - Cao ốc Saigon Residence nằm trên đường Nguyễn Siêu, cao 12 tầng, 2 tầng hầm với độ sâu đào 4 m. Biện pháp chống đỡ thành hố đào là tường cừ thép sâu 12m bên phía tiếp giáp với đầu hồi nhà chung cư Cosaco và cọc BTCT mặt tiếp giáp với đường phố. - Sự cố xảy ra vào 30/10/07, vỉa hè tiếp giáp chung cư Cosaco bị lún đột ngột tạo ra một hố sâu 2m, diện tích 30m2 và phát hiện thấy chung cư bị nghiêng do lún. Nhà thầu xây dựng đã đo và thấy, nền nhà chung cư bị nghiêng 18-32mm và cư dân được khuyến cáo di chuyển ngay sang nơi khác.
  5. Hình 1. Nhà lân cận sụp đổ (Viện KHXH) do thi công hố đào cao ốc Pacific
  6. Hình 2. Nhổ cừ làm hỏng nhà tại công trình 34 tầng Nguyễn Trãi - Nguyên nhân gây sự cố là rõ ràng. Tường cừ cọc dọc theo đường phố không liên tục để dòng thấm lôi đất lấp là cát chảy vào hố móng đang thi công. Tường cừ thép tiếp giáp đầu hồi chung cư không đủ độ cứng, có chuyển vị gây lún cho bề mặt đất xung quanh và nền nhà bị lún không đều. Các khảo sát sau này cho thấy, căn hộ tiếp giáp hố móng có móng đặt trên cừ tràm, trong khi các căn hộ khác có móng là móng cọc.
  7. - Công trình vi phạm một số quy tắc về đảm bảo chất lượng trong khu vực xây chen, như: + Không điều tra, khảo sát, đánh giá hiện trạng của công trình lân cận, + Không quan trắc địa kỹ thuật khi thi công cho các công trình lân cận và cho bản thân hố móng. + Tường cừ bảo vệ hố móng không được tính toán đầy đủ. Còn nhiều các công trình khác tại Tp HCM, Hà Nội trong quá trình thi công đã gây các hư hỏng do nghiêng lún cho các công trình hiện hữu, liền kề và tất cả chúng đều bị đình chỉ xây dựng ngay để khắc phục sự cố. Hình 3. Chung cư Cosaco và tường cừ bảo vệ hố móng
  8. 2.2. Các vấn đề quản lý chất lượng công trình trong vùng xây chen Thông qua các đặc điểm khác biệt của xây dựng các công trình (đặc biệt các công trình cao tầng với các tầng hầm) cũng như các đặc điểm sự cố xảy ra trong thời gian qua trong vùng xây chen, thấy rằng công tác đánh giá kiểm tra chất lượng các công trình xây chen còn nhiều sai sót. Ngoài các quy định chung cho các công trình xây dựng, đối với các công trình trong khu vực xây chen cần nhấn mạnh một số vấn đề sau đây. Điều tra, khảo sát và đánh giá hiện trạng của các công trình hiện hữu liền kề với công trình thi công. Công tác này phải được thực thi trong quá trình lập dự án và được xem như là số liệu cơ sở xác định tính khả thi của dự án. Các số liệu điều tra bao gồm hiện trạng ổn định, kết cấu (chú trọng phần móng) phục vụ dự báo độ ổn định của công trình dưới tác động thi công và khai thác. Phạm vi điều tra khảo sát xung quanh công trình nằm trong phạm vi ảnh hưởng của thi công, khai thác công trình xây dựng và được dự báo trên cơ sở đặc điểm các công trình hiện hữu liền kề và công trình dự định xây dựng. Ví dụ, phạm vi điều tra hiện trạng các công trình liền kề ít nhất tới khoảng cách 2 lần độ sâu hố móng kể từ mép hố móng. Khâu này đều bị bỏ qua trong tất cả các sự cố công trình xây chen. Thiết kế, đặc biệt thiết kế biện pháp thi công cần chọn lựa các biện pháp tác động ít nhất tới công trình và môi trường xung quanh và phải tính toán cụ thể, cảnh báo mức độ các tác động, hậu quả của nó với công trình xung quanh. Kinh nghiệm cho thấy, các công trình xung quanh b ị tác động mạnh, ngay trong thời kỳ thi công đầu tiên, ví dụ như khi thi công tường cừ BTCT, cọc khoan nhồi. Hiện nay, hầu hết các thiết kế thi công đều thiếu các thuyết minh chọn lựa giải pháp thi công và đánh giá cảnh báo tác động của chúng tới công trình và môi trường xung quanh. Theo quy định hiện hành, nhà thầu thi công phải đảm nhiệm thiết kế biện
  9. pháp thi công và thiết kế này phải được thẩm tra và được chủ đầu tư phê duyệt. Khi cần thiết phảI thiết kế và thi công thử nghiệm đánh giá trực tiếp tính khả thi của biện pháp thi công trước khi thi công đại trà. Quan trắc địa kỹ thuật. Phải được coi là một hạng mục thiết kế và được thực hiện trước, trong quá trình thi công các hạng mục cần quan trắc. Số liệu quan trắc phải được xử lý, đánh giá ngay nhằm khẳng định các dự báo của thiết kế biện pháp thi công và phát hiện kịp thời nguy cơ sự cố cũng như triển khai các biện pháp phòng ngừa, giảm thiểu sự cố. Quản lý chất lượng. Quản lý chất lượng thi công cần tuân thủ triệt để quy trình, khối lượng, tiến độ theo quy định, là cơ sở nghiệm thu từng phần, từng giai đọan ngay cả trong một hạng mục xây dựng. Nghiệm thu là cơ sở cho phép tiếp tục thi công các phần, giai đoạn sau. Quản lý sự cố. Khi có sự cố, phải xác định và thực thi ngay các biện pháp nhằm giảm thiểu sự phát triển sự cố. Các mệnh lệnh hành chính, dừng công trình có thể làm sự cố phát triển mạnh hơn, nhanh hơn. Pháp nhân, năng lực của các bên tham gia dự án. Dự án xây chen là dự án đặc biệt phức tạp cả về kỹ thuật và quan hệ xã hội, cần thiết các nhà thầu có chuyên môn cao và nhiều kinh nghiệm. Công tác tư vấn giám sát thi công xây lắp cần được đề cao, tránh hình thức và phải đạt được trình độ tư vấn giám sát có tính tự giác với nhiều kinh nghiệm thi công. III. Kết luận 3.1. Kinh nghiệm thực tế từ các sự cố công trình trong vùng xây chen cho thấy: + Các vấn đề kỹ thuật liên quan đến sự cố đều tường minh, đã được nói tới và cảnh báo nhiều.
  10. + Nguyên nhân dẫn tới sự cố suy cho cùng chính là ở khâu quản lý đánh giá chất lượng trong tất cả các giai đoạn thực hiện dự án từ lập dự án đến thiết kế, thi công. Quản lý chặt chẽ chất lượng là con đường duy nhất giảm thiểu sự cố công trình, đặc biệt các sự cố nền móng liên quan đến xây dựng trong vùng xây chen. 3.2. Cần thiết tăng cường bồi dưỡng bằng cách mở các lớp chuyên đề, các lớp trao đổi kinh nghiệm, thông báo điều tra sự cố cho các đơn vị, cá nhân tham gia dự án về các kiến thức quản lý chất lượng, kiến thức kỹ thuật nền móng, thực tế thi công nhằm nâng cao nhận thức. Soạn thảo, ban hành kịp thời các tài liệu kỹ thuật hướng dẫn cụ thể quy trình thực hiện các công việc nhằm cấp kiến thức cơ bản để công tác quản lý chất lượng từ chỗ bắt buộc thi hành đến tự nguyện thi hành. Tài liệu tham khảo 1. Hồ sơ sự cố một số công trình xây dựng tại Tp HCM, Hà Nội năm 2006-09. 2. Điều tra, đánh giá nguyên nhân các sự cố nền móng. Đề xuất biện pháp giảm thiểu. Báo cáo tổng kết đề tài. Viện KHCN xây dựng 2005. 3. Quy định về công tác kiểm tra và chứng nhận sự phù hợp chất lượng các công trình xây dựng. Viện KHCN Xây dựng, 2006.
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản