I. M Đ UỞ Ầ
Ph n đ c đàn ông âu y m g i là phái đ p. M i ng i ph n là m t nét đ pụ ữ ượ ế ọ ẹ ỗ ườ ụ ữ ộ ẹ
riêng bi t, đ c đáo. Chính vì v y mà đ tài v đ p ng i ph n luôn là đ tài thu hútệ ộ ậ ề ẻ ẹ ườ ụ ữ ề
r t nhi u ngh sĩ. Trong dân gian, v đ p ng i ph n đ c c th hóa:ấ ề ệ ẻ ẹ ườ ụ ữ ượ ụ ể
“C tay em tr ng nh ngà ổ ắ ư
Con m t em li c nh là dao cau ắ ế ư
Mi ng c i nh th hoa ngâu ệ ườ ư ể
Cái khăn đ i đ u nh th hoa sen.”ộ ầ ư ể
Hay:
“Hai má có hai đ ng ti n ồ ề
Càng nom càng đ p càng nhìn càng a.”ẹ ư
V đ p bí n c a ng i ph n cũng t lâu đã đ c đi vào h i h a v i bao tácẻ ẹ ẩ ủ ườ ụ ữ ừ ượ ộ ọ ớ
ph m. M i h a sĩ đ u l a ch n cho mình cách kh c h a nhân v t n c a mình theoẩ ỗ ọ ề ự ọ ắ ọ ậ ữ ủ
nh ng gì mà h c m nh n. Ngoài nh ng b c tranh v thiên nhiên, phong c nh, tĩnhữ ọ ả ậ ữ ứ ề ả
v t…thì v đ p l ng đ ng c a ng i ph n đ c coi là m t m ch ngu n c m xúcậ ẻ ẹ ắ ộ ủ ườ ụ ữ ượ ộ ạ ồ ả
trong sáng t o c a r t nhi u h a sĩ.ạ ủ ấ ề ọ Nói v cái đ p, Kant có nh n xét ề ẹ ậ "Cái đ p khôngẹ
n m trong đ i t ng, mà n m trong s đánh giá c a ch th ”ằ ố ượ ằ ự ủ ủ ể . Và v đ p c a ng iẻ ẹ ủ ườ
ph n cũng đ c ng i h a sĩ g i g m trong t ng b c tranh và tùy theo thú vuiụ ữ ượ ườ ọ ử ắ ừ ứ
th ng ngo n c a m i ng i mà có nh ng cách hi u, cách c m tranh khác nhau. Trongưở ạ ủ ỗ ườ ữ ể ả
bài ti u lu n này nhóm xin trình bày m t vài nét c b n, nh ng cách c m tranh v đ tàiể ậ ộ ơ ả ữ ả ề ề
ng i thi u n v i nh ng v đ p bí n mà ng i h a s mu n ng i xem tranh hi uườ ế ữ ớ ữ ẻ ẹ ẩ ườ ọ ỹ ố ườ ể
đ c ý nghĩa ng m n c a t ng b c tranh.ượ ầ ẩ ủ ừ ứ
1
II. N I DUNGỘ
1. Vài nét v h i h aề ộ ọ
1.1 Khái ni m:ệ
H i h aộ ọ là m t ngành ộngh thu tệ ậ trong đó con ng iườ s d ng ử ụ màu vẽ đ tô lênể
m t b m t nh là ộ ề ặ ư gi yấ, ho c ặv iả, đ th hi n các ý t ng ngh thu t. K t qu c aể ể ệ ưở ệ ậ ế ả ủ
công vi c đó là các ệtác ph m h i h aẩ ộ ọ hay còn g i là các ọtranh vẽ, ng i t o nên các b cườ ạ ứ
v th ng là các h a sẽ ườ ọ ỹ. H i h a là m t trong nh ng ộ ọ ộ ữ lo i hình ngh thu tạ ệ ậ quan tr ngọ
và ph bi n nh t. Nói cách khác, h i h a là m t ổ ế ấ ộ ọ ộ ngôn ngữ đ truy n đ t ý t ng c aể ề ạ ưở ủ
ng i ườ ngh s ệ ỹ b ng các tác ph m h i h a s d ng k thu t (ngh ) và ph ng phápằ ẩ ộ ọ ử ụ ỹ ậ ệ ươ
(thu t) c a h a sậ ủ ọ .ỹ
H i h a là m t b môn c a chuyên ngành M thu t, đó ng i ho s đã ph nộ ọ ộ ộ ủ ỹ ậ ở ườ ạ ỹ ả
ánh th gi i quan, nh ng t duy, trí tu c a mình tr c nh ng s v t hi n t ng kháchế ớ ữ ư ệ ủ ướ ữ ự ậ ệ ượ
quan. Trong m t tác ph m đ t đ c v đ p hoàn ch nh ta luôn luôn nh n th y m t tộ ẩ ạ ượ ẻ ẹ ỉ ậ ấ ộ ư
duy sáng t o th m m , m t phong cách bi u đ t ngh thu t và trên t t c là m t hìnhạ ẩ ỹ ộ ể ạ ệ ậ ấ ả ộ
t ng ngh thu t mang tính th ng nh t cao đ . H i ho là m t ượ ệ ậ ố ấ ộ ộ ạ ộ ngôn ng ngh thu tữ ệ ậ .
Ng i h a s ph i v làm sao th hi n đ c cái đi u mình mu n nói trong m t ườ ọ ỹ ả ẽ ể ệ ượ ề ố ộ ngôn
ngữ mà ng i khác có th đ c đ c, hi u đ c, nh mườ ể ọ ượ ể ượ ằ truy n đ t đ c nh ng ýề ạ ượ ữ
t ng, nh ng c m xúc, chinh ph c đ c cái gu th m m c a ng i khác.ưở ữ ả ụ ượ ẩ ỹ ủ ườ
H i h a là lo i hình ngh thu t t o hình, dùng đ ng nét, b c c, hình kh i,ộ ọ ạ ệ ậ ạ ườ ố ụ ố
màu s c và sáng t i đ xây d ng hình t ng ngh thu t, đ bi u hi n cu c s ng phongắ ố ể ự ượ ệ ậ ể ể ệ ộ ố
phú và đa d ng trên m t m t ph ng đ c g i là tác ph m h i h a hay là tranhạ ộ ặ ẳ ượ ọ ẩ ộ ọ . Cũng có
th nói, h i h a là môn t o hình đ c tr ng b i s bi u hi n không gian trên m t m tể ộ ọ ạ ặ ư ở ự ể ệ ộ ặ
ph ng b ng các y u t t o hình. Không gian mà ta đ c p t i trong tranh ch là m tẳ ằ ế ố ạ ề ậ ớ ở ỉ ộ
không gian o và ch có th c m nh n b ng th giác. B c v có th gi ng hoàn toànả ỉ ể ả ậ ằ ị ứ ẽ ể ố
2
hi n th c ho c đ c gi n l c và c l đi r t nhi u. Cũng có nh ng tác ph m di nệ ự ặ ượ ả ượ ướ ệ ấ ề ữ ẩ ễ
t đ c không gian h c u nh ng v n g i lên s liên t ng v th c t .ả ượ ư ấ ư ẫ ợ ự ưở ề ự ế
1.2 L ch s h i h aị ử ộ ọ
H i h a đã có t r t lâu, nộ ọ ừ ấ h ng hình v v thú v t đã xu t hi n vào khữ ẽ ề ậ ấ ệ o ngả
30.000 t i 10ớ.000 năm tr c Công nguyên trên trong các hang đ ng mi n Nam n cướ ộ ề ướ
Pháp và Tây Ban Nha. Theo các nhà khoa h c, ng i hang đ ng dùng m đ ng v t tr nọ ườ ộ ỡ ộ ậ ộ
v i các lo i b t màu làm màu n c và dùng lông thú hay cành cây đ v .ớ ạ ộ ướ ể ẽ
Tiêu bi u là nh ng b c hình trong ể ữ ứ hang Chauvet t i ạPháp có 32.000 năm tu iổ
đ c xem là tác ph m h i h a c nh t đ c bi t đ n ngày nay. đây, ượ ẩ ộ ọ ổ ấ ượ ế ế Ở ng i nguyênườ
th yủ đã dùng đ t đ và than đ ấ ỏ ể có th v ể ẽ ng aự, tê giác, s tư ử, bò và voi mammoth. Đây
là nh ng b c v thu c ữ ứ ẽ ộ h i h a hang đ ngộ ọ ộ .
Cách đây 30.000 năm, con ng i đã phát minh ra các d ng c căn b n đ v tranhườ ụ ụ ả ể ẽ
và không ng ng c i ti n trong các th k ti p theo. Ng i Ai Cừ ả ế ế ỷ ế ườ ập kho ng 5000 nămả
tr c, đã phát huy k thu t v tranh c a riêng mình b ng cách s n màu n c trên bùnướ ỹ ậ ẽ ủ ằ ơ ướ
th ch cao hay đá vôi.ạ
1.3 Nh ng y u t c b n t o nên tác ph m h i h aữ ế ố ơ ả ạ ẩ ộ ọ
•Đ ng nét:ườ
Theo đ nh nghĩa khoa h c thì đ ng nét là t p h p nh ng đi m trongị ọ ườ ậ ợ ữ ể
chuy n đ ng, nh v y s có r t nhi u đ ng: đ ng th ng, đ ng cong, đ ngể ộ ư ậ ẽ ấ ề ườ ườ ẳ ườ ườ
tròn, đ ng xoáy c, đ ng g y khúc. Nh v y, trong th c m th giác bao gi thườ ố ườ ẫ ư ậ ụ ả ị ờ ị
giác cũng t o thành nh ng ph ng h ng nh t đ nh, g i lên nh ng c m xúcạ ữ ươ ướ ấ ị ợ ữ ả
th m m r t cao.ẩ ỹ ấ
Nh ng đ ng th ng đ ng và n m ngang t o s n đ nh, ch c ch nữ ườ ẳ ứ ằ ạ ự ổ ị ắ ắ
và tĩnh.
3
Nh ng đ ng xiên t o c m giác nghiêng ng , b p bênh, không nữ ườ ạ ả ả ấ ổ
đ nh.ị
N u nh ng đ ng xiên nh p nhàng u n l n không gãy khúc t oế ữ ườ ị ố ượ ạ
c m giác xao đ ng, lung linh hay s h i t ng.ả ộ ự ồ ưở
Khi t o hình cho nh ng nhân v t có tính cách d u dàng, quy n rũ thì đ ngạ ữ ậ ị ế ườ
cong là nh ng đ ng ch đ o và ng c l i nh ng nhân v t gai góc, ph n di nữ ườ ủ ạ ượ ạ ữ ậ ả ệ
th ng đ c mô t b ng nh ng đ ng nét g p khúc, thô ráp.ườ ượ ả ằ ữ ườ ấ
•Hình kh i:ố
Đây là hi u qu th c m c a th giác đ i v i v t th trong không gian doệ ả ụ ả ủ ị ố ớ ậ ể
tác đ ng c a ánh sáng. Đi u ki n đ có m t hình kh i đó là: ánh sáng, v t th vàộ ủ ề ệ ể ộ ố ậ ể
th giác. Các h a s th ng dùng y u t đ ng nét đ t o thành hình th trênị ọ ỹ ườ ế ố ườ ể ạ ể
m t m t ph ng. Và m t v t th ph i có m t hình dáng nh t đ nh và nó chi mộ ặ ẳ ộ ậ ể ả ộ ấ ị ế
ch t c là chi m m t ph n th tích nào đó c a không gian trong m t ph ng b cỗ ứ ế ộ ầ ể ủ ặ ẳ ứ
tranh.
•Màu s c:ắ
Ngh thu t h i h a còn đ c ví là ệ ậ ộ ọ ượ “bà chúa c a màu s c”.ủ ắ là m t đ cộ ặ
tr ng c a ngôn ng h i h a, màu s c đã góp ph n t o ra b c tranh đ p, h p d nư ủ ữ ộ ọ ắ ầ ạ ứ ẹ ấ ẫ
và l ng l y, đem l i cho ng i xem s l c quan, yêu đ i, ni m vui s ng, ph nộ ẫ ạ ườ ự ạ ờ ề ướ ấ
kh i. Ng c l i, nó cũng đem đ n cho ng i xem s s hãi, bu n bã hay chánở ượ ạ ế ườ ự ợ ồ
n n. Màu s c có ngu n g c t nhiên và đ ng th i c ngu n g c xã h i. Đi u nàyả ắ ồ ố ự ồ ờ ả ồ ố ộ ề
do s liên t ng và kinh nghi m s ng c a con ng i t o nên. Màu đ cho ng iự ưở ệ ố ủ ườ ạ ỏ ườ
ta liên t ng t i c m giác n ng cháy, s hy sinh, đ máu, màu c c a m t sưở ớ ả ồ ự ổ ờ ủ ộ ố
n c, t qu c. Màu xanh đem l i c m xúc t i mát, hòa bình, h nh phúc.ướ ổ ố ạ ả ươ ạ
•B c c:ố ụ
Đ ng nét, hình kh i và màu s c là nh ng thu c tính v n có c a s v t vàườ ố ắ ữ ộ ố ủ ự ậ
nó tr ng thái t nhiên. Th nh ng quan sát nó d i nh ng góc nhìn và d t trongở ạ ự ế ư ướ ữ ặ
4
nh ng không gian khác nhau. Chính đi u đó đ t ra cho ng i ngh sĩ ph i có sữ ề ặ ườ ệ ả ự
s p x p l i đ khi tái hi n l i cho hi u qu th m m cao h n. Đi u này khác h nắ ế ạ ể ệ ạ ệ ả ẩ ỹ ơ ề ẳ
v i máy móc c a ngh s nhi p nh. B i vì ngoài vi c khám phá giá tr sâu l ngớ ủ ệ ỹ ế ả ở ệ ị ắ
bên trong tác ph m thì ng i h a s ph i làm cho nh ng hình nh y v t kh iẩ ườ ọ ỹ ả ữ ả ấ ượ ỏ
tr ng thái t nhiên và tr lên thu n m t, a nhìn, đ ng th i mang nh ng ý nghĩaạ ự ở ậ ắ ư ồ ờ ữ
c a giá tr nhân sinh.ủ ị
•Kĩ thu t v bao g m: ậ ẽ ồ
S n d u, Màu n c, L a, S n mài, G m, Đ n s c, V ch m, Sfumato, Th yơ ầ ướ ụ ơ ố ơ ắ ẽ ấ ủ
m c, V t li u m i (h i h a), H i h a s …ặ ậ ệ ớ ộ ọ ộ ọ ố
•V t li u v bao g mậ ệ ẽ ồ : Gi y, V i, G , T ng…ấ ả ỗ ườ
•Màu v : ẽ
Có nhi u lo i màu v khác nhau. Các màu v g m ch t màu đ c tr n l nề ạ ẽ ẽ ồ ấ ượ ộ ẫ
trong m t ch t mang. Các tính ch t c a hai thành ph n này nh đ nh t, đ hòaộ ấ ấ ủ ầ ư ộ ớ ộ
tan, t c đ bay h i,…quy t đ nh đ c tr ng c a các lo i màu khác nhau.ố ộ ơ ế ị ặ ư ủ ạ
Ví d nh : S n d u, Màu n c tr n d u, S n acrylic, Màu b t, M c,ụ ư ơ ầ ướ ộ ầ ơ ộ ự
Pastel, Tempera, Màu sáp, Màu n c, Bích h a, Màu phun.ướ ọ
•Phong cách:
T phong cách đ c s d ng v i hai nghĩa:ừ ượ ử ụ ớ
Dùng đ ch các y u t kĩ thu t và ph ng pháp đ phân bi t m tể ỉ ế ố ậ ươ ể ệ ộ
h a sĩ này v i các h a sĩ khác.ọ ớ ọ
Dùng đ ch m t tr ng phái h i h a trong đó phân lo i m t nhómể ỉ ộ ườ ộ ọ ạ ộ
các h a sĩ có chung m t kĩ thu t và ph ng pháp th hi n.ọ ộ ậ ươ ể ệ
•M t vài tr ng phái h i h a: ộ ườ ộ ọ
n t ng, Baroc, C u trúc, Ch m h c, Dã thú, Graffiti, Hard-edge, H u nẤ ượ ấ ấ ọ ậ ấ
t ng, H u hi n đ i, Hi n đ i, Hi n th c, Hi n th c lãng m n, Hi n th c xãượ ậ ệ ạ ệ ạ ệ ự ệ ự ạ ệ ự
5
