Suy giảm thính lực ở
người cao tuổi
Chúng ta nghe như thế nào?
Tai người gồm có 3 bộ phận chính :
Tai ngoài gồm có: vành tai, ống tai và mặt ngoài màng nhĩ.
Tai giữa gồm có: mặt trong màng nhĩ, chuỗi xương con nằm trong
hòm nhĩ và đầu cuối của vòi nhĩ.
Âm thanh được vành tai hứng lấy đưa vào ống tai đập vào màng nhĩ
làm cho màng nhĩ rung động. Khi màng nhĩ rung động, chuỗi xương con có
1 đầu gắn vào nó cũng rung động theo. Khi chuỗi xương con rung động sẽ
làm đế xương bàn đạp chuyển động ra vào. Chuyển động này làm cho nước
nội dịch trong ốc tai chuyển động theo. Nước nội dịch chuyển động khiến
lông của các tế bào nghe nằm trong ốc tai chuyển động, làm thay đổi điện
thế của tế bào này. Sự thay đổi điện thế này tạo ra kích thích rồi truyền qua
dây thần kinh thính giác đến vỏ não thính giác. Tại đây não sẽ phân tích và
cho ta biết đó là âm gì.
Có nhiều người cao tuổi (NCT) bị suy giảm thính lực không?
10% dân Mỹ nghĩa là gần 30 triệu người bị giảm thính lực nói nôm na
là nghe kém, lãng tai hay nghễnh ngãng. Trong số này, thì phân nửa là
những người trên 65 tuổi. Lãng tai là chứng thông thường nhất của tuổi già.
Cứ ba người trên 65 tuổi, thì một người bị lãng tai. Nếu tuổi trên 75, thì sẽ là
một nửa.
Theo điều tra bước đầu tại 3 tỉnh Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh,
mức suy giảm thính lực mà cần phải có máy trợ thính ở người 60-74 tuổi là:
36,61% (đối với nam) và 27,38% (đối với nữ). Độ tuổi từ 75 tuổi trở lên, tỷ
lệ này tăng lên đáng kể (gần gấp đôi): nam là 65,08% và nữ là 57,60%.
Vì sao có nhiều NCT bị suy giảm thính lực?
Khi tuổi trên 50, da ống tai ngoài dần bị teo, mất nước. Ngoài ra, ống
tai ngoài còn bị ứ đọng ráy tai tạo thành nút ráy. Trong khi đó màng nhĩ dày
đục, mất bóng, xuất hiện các mảng xơ nhĩ. Chuỗi xương con nằm trong tai
giữa thì bị xốp và có hiện tượng can-xi hoá các khớp xương làm cho việc
dẫn truyền âm thanh bị giảm. Quá trình lão hoá còn làm tổn thương các tế
bào nghe tại tai trong ngày càng nặng lên theo tuổi. Thêm vào đó, dây thần
kinh thính giác và các mạch máu nuôi dưỡng cũng bị thoái hoá kết hợp với
sự đặc dần của các ống xương mà nó đi qua làm cho chúng bị kẹp lại. Hậu
quả là quá trình suy giảm thính lực ngày một nhanh chóng. Sự suy giảm
thính lực do quá trình lão hóa ở NCT còn gọi là lão thính.
Suy giảm thính lực ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống NCT
như thế nào?
Suy giảm thính lực ảnh hưởng lớn đến cuộc sống sinh hoạt hàng ngày
của NCT tuổi. Nhiều NCT muốn xem các chương trình mình ưa thích trên
tivi nhưng vì phải bật tiếng thật to mới nghe được nên gây phiền hà đến
hàng xóm và người nhà. NCT bật để nghe được thì mọi người xung quanh sẽ
cảm thấy khó chịu, bật nhỏ xuống để mọi người không khó chịu thì lại
không nghe được. Điều này làm NCT cũng thấy không thoải mái. Vì khó
nghe nên NCT phải hỏi đi hỏi lại nhiều lần làm cho người tiếp xúc thấy khó
chịu. Từ đó NCT trở nên ngại tiếp xúc và tự cô lập mình. Không nghe được,
ngại tiếp xúc làm cho NCT bị ảnh hưởng tâm sinh lý rất nhiều và từ đó bệnh
mất trí nhớ cũng đến mau hơn.
Làm sao phát hiện sớm suy giảm thính lực?
Hiện tượng giảm thính lực thường xảy ra rất chậm, không đi kèm theo
triệu chứng như các bệnh khác. Nếu tai gặp phải những vấn đề sau đây, NCT
nên đi kiểm tra thính giác:
Có thể nghe ở những nơi yên tĩnh hoặc chỉ có hai người, khó
nghe ở nơi đông người.
Hoàn toàn không nghe được gì hoặc chỉ nghe loáng thoáng
từng câu, từng chữ đứt quãng trong trường hợp ở những nơi như sân khấu,
nhà hát, chỗ họp đông người.
Khó khăn khi nghe âm thanh phát ra từ ti vi hoặc điện thoại
trong khi đối với những người khác lại là quá to.
Khó khăn để hiểu những đối thoại của gia đình và bạn bè mỗi khi
họp mặt.
Thường xuyên yêu cầu người khác lặp đi lặp lại câu nói họ vừa
nói.
Luôn phải ghé đầu về phía người nói để lắng nghe.
Không thể nghe rõ ràng phát âm hoặc những lời nói cuối câu của
người đối diện.
Làm chậm quá trình suy giảm thính lực bằng cách nào?
Nhiều chuyên gia bỏ nhiều năm nghiên cứu về NCT cho rằng: ngoài
nguyên nhân sinh lý ra, hiện tượng điếc ở NCT còn có liên quan đến việc ăn
uống không hợp lý. Vì vậy nếu biết sớm và chú ý điều chỉnh ăn uống thì có
thể đề phòng được. Những loại thức ăn tốt cho thính lực bao gồm:
