TỜNG CAO ĐẲNG LONG AN
S ĐNG THÁP MƯỜI
BỘ MÔN NÔNG NGHIỆP
I
GIẢNG KTHUT NUÔI PHÒNG TRỊ
BỆNH CHO HEO
TRƯỜNG CAO ĐẲNG LONG AN
CƠ SỞ ĐỒNG THÁP MƯỜI
BỘ MÔN NÔNG NGHIỆP
BÀI GIẢNG
CHĂN NUÔI AN TOÀN SINH HỌC
Kiến Tường, tháng 11/2024
Bài 1: MỞ ĐẦU
1. Mục tiêu của bài: Học xong bài này, người học có khả năng
- Trình bày được nội dung nguyên tắc của an toàn sinh học trong chăn
nuôi
2. Nội dung bài:
2.1. Khái niệm
2.1. Khái niệm an toàn sinh học theo QCVN 01-14:2010/BNNPTNT và QCVN
01-15:2010/BNNPTNT
Khái niệm an toàn sinh học theo QCVN 01-14:2010/ BNNPTNT An toàn sinh
học trong chăn nuôi heo: các biện pháp kỹ thuật nhằm ngăn ngừa hạn chế
sự lây nhiễm của các tác nhân sinh học xuất hiện tự nhiên hoặc do con người tạo
ra gây hại đến con người, gia súc và hệ sinh thái.
Khái niệm an toàn sinh học theo QCVN 01-15:2010 /BNNPTNT An toàn sinh
học trong chăn nuôi gia cầm các biện pháp kỹ thuật nhằm ngăn ngừa hạn
chế sự lây nhiễm của các tác nhân sinh học xuất hiện tự nhiên hoặc do con người
tạo ra gây hại đến con người, gia súc và hệ sinh thái.
2.2. Khái niệm an toàn sinh học trong chăn nuôi
Tóm lại an toàn sinh học đối với các sở chăn nuôi việc thực hiện đồng bộ
các biện pháp vệ sinh thú y nhằm ngăn chặn mầm bệnh từ bên ngoài xâm nhập
vào các cơ sở chăn nuôi và tiêu diệt mầm bệnh tồn tại ở bên trong của cơ sở chăn
nuôi đó, mục đích cuối cùng tạo ra các sản phẩm sạch, đạt chất lượng an
toàn. các biện pháp (bao gồm cả kỹ thuật quản lý) nhằm ngăn ngừa hạn
chế sự lây nhiễm của các tác nhân sinh học xuất hiện tự nhiên hoặc do con người
tạo ra gây hại đến con người, vật nuôi và hệ sinh thái
2.2. Nguyên tắc chăn nuôi an toàn sinh học
Giữ đàn vật nuôi trong môi trường được bảo vệ:
Khu vực chăn nuôi cách xa nhà ở, có hàng rào ngăn cách với các khu vực khác.
Hạn chế tối đa người lạ ra vào khu vực chăn nuôi; trước cổng khu vực chăn nuôi
và ở mỗi dãy chuồng phải hố sát trùng; phải thường xuyên, định kỳ tiêu độc, khử
trùng dụng cụ chăn nuôi và khu vực chăn nuôi.
Chất thải chăn nuôi phải được thu gom và xử lý bằng các biện pháp thích hợp.
- Chăm sóc, nuôi dưỡng và quản lý tốt đàn vật nuôi thông qua việc cung cấp đầy đủ
thức ăn chất lượng tốt, nước uống sạch cho vật nuôi; chuồng nuôi đảm bảo đúng
quy cách, mật độ nuôi hợp lý và vật nuôi được tiêm phòng định kỳ, tẩy giun sán đầy
đủ.
- Khu vực chăn nuôi được kiểm soát chặt chẽ. Phải biết lai lịch, nguồn gốc, tình
trạng bệnh dịch của vật nuôi mới nhập; trước khi nhập vật nuôi phải nuôi cách ly
theo quy định. Kiểm soát thức ăn, vật dụng cụ chăn nuôi đưa vào trại; kiểm
sóat không để chim hoang dã, các loài gặm nhấm, chó mèo người lạ ra vào khu
vực chăn nuôi.
Bài 2: QUẢN LÝ ĐÀN VẬT NUÔI
1. Mục tiêu của bài: Học xong bài này, người học có khả năng
- Trình bày được biện pháp ngăn ngừa sự xâm nhập của mầm bệnh từ bên
ngoài vào trại
- Đánh giá được an toàn sinh học của trại thông qua cách quản lý đàn vật nuôi
của trại, áp dụng vào thực tế để quản lý đàn vật nuôi
2.1. Đóng kín đàn vật nuôi, thực hiện “cùng vào cùng ra”
Trại chăn nuôi nên áp dụng các nguyên tắc chung sau :
- Sử dụng vật nuôi sinh trưởng trong trại của mình đề duy trì phát triển quy
chăn nuôi. Hay nói cách khác là tự túc về con giống.
- Không cho vật nuôi tiếp xúc “qua hàng rào” với động vật bên ngoài.
- Không cho con đực từ ngoài vào để giao phối.
- Không đưa vật nuôi ra ngoài trại rồi lại đưa vào trại.
- Không nuôi hỗn độn nhiều lứa, nhiều giống và vật nuôi có nhiều độ tuổi khác nhau
trong cùng một chuồng, dãy.
- Trong cùng một ngăn, một dãy nên thực hiện nguyên tắc “cùng nhập, cùng xuất”,
không nuôi gối đầu, luân chuyển trong một khu chuồng.
2.1.2. Điều tra việc thực hiện đóng kín đàn vật nuôi
1. Xác định mục tiêu và phạm vi điều tra:
oXác định ràng mục tiêu của cuộc điều tra: Tại sao cần đóng kín đàn
vật nuôi? Mục tiêu cần đạt được là gì?
oXác định phạm vi điều tra: Địa bàn nào, loại vật nuôi nào, thời gian thực
hiện điều tra trong bao lâu.
2. Lập kế hoạch điều tra:
oLên danh sách các chủ nuôi, trang trại cần điều tra.
oXây dựng bộ câu hỏi hoặc tiêu chí để kiểm tra việc thực hiện đóng kín
đàn vật nuôi.
oXác định phương pháp thu thập dữ liệu: phỏng vấn trực tiếp, khảo sát
qua điện thoại, gửi bảng câu hỏi trực tuyến, hoặc kiểm tra thực tế tại
hiện trường.
3. Thu thập dữ liệu:
oLiên hệ phỏng vấn các chủ nuôi, quản trang trại về việc thực hiện
đóng kín đàn vật nuôi.
oThu thập thông tin về các biện pháp cụ thể họ đã áp dụng: hệ thống
chuồng trại, cửa sổ, cửa ra vào, hệ thống thông gió, biện pháp phòng
chống dịch bệnh.
oGhi chép chi tiết các quan sát và nhận xét thực tế tại hiện trường.
4. Phân tích dữ liệu:
oTổng hợp và phân loại các dữ liệu đã thu thập được.
oĐánh giá mức độ tuân thủ hiệu quả của việc đóng kín đàn vật nuôi
dựa trên các tiêu chí đã đề ra.
5. Đưa ra kết luận và khuyến nghị:
oTổng kết các phát hiện từ quá trình điều tra.
oĐưa ra nhận định về mức độ thực hiện và tuân thủ việc đóng kín đàn vật
nuôi.
oĐề xuất các biện pháp cải thiện hoặc những khuyến nghị để nâng cao
hiệu quả và sự tuân thủ.
6. Báo cáo và chia sẻ kết quả:
oSoạn thảo báo cáo chi tiết về kết quả điều tra.
oChia sẻ kết quả với các bên liên quan: chủ nuôi, quản trang trại, cơ
quan thú y, và các tổ chức liên quan.
oTổ chức buổi họp hoặc hội thảo để trình bày kết quảthảo luận về các
bước tiếp theo.
Điều tra việc thực hiện đóng kín đàn vật nuôi một công việc quan trọng
nhằm đảm bảo an toàn sinh học sức khỏe của vật nuôi, đồng thời ngăn chặn sự
lây lan của các dịch bệnh. Việc thực hiện điều tra cần sự cẩn trọng, khách quan
khoa học để đạt được kết quả chính xác và khả thi.
2.2. Nuôi cách ly vật nuôi mới nhập đàn
2.2.1. Chuồng nuôi cách ly
Việc nuôi cách ly lứa vật nuôi mới nhập trại điều bắt buộc, cần thực hiện các việc
sau:
- Sử dụng chuồng nuôi, hệ thống cấp thức ăn bãi nuôi (nếu có) riêng biệt để nuôi
lứa mới.
- Không cho vật nuôi cũ và mới tiếp xúc nhau.
- Chất thải đàn vật nuôi mới nhập không được đưa qua khu vựa nuôi chung.
- Nuôi cách ly đủ thời gian cần thiết (tùy thuộc vào loại vật nuôi) theo dõi mọi
biểu hiện của bệnh dịch.
- Kiểm tra bệnh dịch trước khi thả lứa mới vào chuồng nuôi chung.
- Cần biết rõ lai lịch của lứa mới, trình trạng bệnh dịch nơi bán và các loại vacxin đã
được tiêm vào vật nuôi.
2.2.2. Kiểm tra chuồng nuôi cách ly
1. Chuẩn bị trước khi kiểm tra
Trang thiết bị bảo hộ: Đảm bảo rằng bạn đủ trang thiết bị bảo hộ nhân
(PPE) như găng tay, khẩu trang, áo choàng bảo hộ, và giày bảo hộ.
Dụng cụ kiểm tra: Chuẩn bị các dụng cụ cần thiết như nhiệt kế, đèn pin, bộ
lấy mẫu, sổ ghi chép, và máy ảnh để ghi lại tình trạng chuồng.
2. Kiểm tra cơ sở vật chất của chuồng nuôi cách ly
Cấu trúc chuồng trại: Đảm bảo rằng chuồng nuôi cách ly được xây dựng
chắc chắn, không có lỗ hổng hay khe hở để tránh việc lây nhiễm.
Hệ thống thông gió: Kiểm tra hệ thống thông gió để đảm bảo không khí
trong chuồng được lưu thông tốt, tránh tình trạng ẩm ướt và ngột ngạt.
Hệ thống thoát nước: Đảm bảo rằng chuồng có hệ thống thoát nước hiệu quả
để tránh tình trạng nước đọng gây ô nhiễm.
3. Kiểm tra vệ sinh và an toàn sinh học
Vệ sinh chuồng trại: Kiểm tra xem chuồng nuôi được vệ sinh sạch sẽ,
không phân, nước tiểu hay thức ăn thừa. Đảm bảo rằng các dụng cụ chăm
sóc cũng được vệ sinh và khử trùng thường xuyên.
Biện pháp an toàn sinh học: Đảm bảo rằng các biện pháp an toàn sinh
học như thảm khử trùng tại lối vào, dung dịch khử trùng tay, và biện pháp hạn
chế tiếp xúc với các chuồng khác.
4. Kiểm tra tình trạng vật nuôi trong chuồng cách ly
Sức khỏe vật nuôi: Kiểm tra sức khỏe của vật nuôi, quan sát các dấu hiệu
bệnh tật như ho, sổ mũi, tiêu chảy, hoặc các vết thương hở.
Chế độ ăn uống: Đảm bảo rằng vật nuôi được cung cấp đầy đủ thức ăn
nước sạch. Kiểm tra chất lượng thức ăn và nước uống để đảm bảo không bị ôi
thiu hay nhiễm bẩn.
Hồ THÚ Y: Xem xét hồ THÚ Y của vật nuôi để đảm bảo rằng chúng
đã được kiểm tra và tiêm phòng đầy đủ trước khi đưa vào chuồng cách ly.
5. Ghi chép và báo cáo
Ghi chép chi tiết: Ghi lại các quan sát kết quả kiểm tra vào sổ ghi chép
hoặc hệ thống quản lý.
Báo cáo: Lập báo cáo chi tiết về tình trạng chuồng nuôi cách ly sức khỏe
vật nuôi. Đưa ra các khuyến nghị cụ thể nếu phát hiện vấn đề cần khắc phục.
6. Đề xuất cải thiện (nếu cần)
Cải thiện cơ sở vật chất: Đưa ra các đề xuất cải thiện cơ sở vật chất nếu phát
hiện các điểm yếu trong cấu trúc chuồng trại hoặc hệ thống thông gió, thoát
nước.
Nâng cao vệ sinh an toàn sinh học: Đề xuất các biện pháp nâng cao vệ
sinh và an toàn sinh học để đảm bảo sức khỏe và an toàn cho vật nuôi.
Việc kiểm tra chuồng nuôi cách ly một cách kỹ lưỡng hệ thống sẽ giúp
đảm bảo môi trường nuôi dưỡng an toàn lành mạnh cho vật nuôi, đồng thời ngăn
chặn sự lây lan của các bệnh truyền nhiễm.
2.2.3. Theo dõi sức khỏe vật nuôi
1. Thiết lập chính sách an toàn sinh học:
Qui định các tiêu chuẩn về vệ sinh, kiểm soát dịch bệnh, quản sức khỏe
vật nuôi.
Đảm bảo tất cả nhân viên, chủ nuôi, và các bên liên quan hiểu và tuân thủ các
quy định về an toàn sinh học.
2. Kiểm tra và kiểm soát đầu vào
Quản nguồn gốc vật nuôi: Kiểm tra sức khỏe lịch sử tiêm phòng của
vật nuôi trước khi nhập trại.