1
Cơ h
Cơ họ
ọc
cm
má
áy
yTS
TS Phan
Phan T
Tấ
ấn
nT
Tù
ùng
ng
Chương 13 TRỤC
1. Khái niệmchung
Công dụng: trục dùng để truyềnmômenxoắnvàđỡ các chi tiết máy quay
Phân loạitheokhảnăng chịulực: trụctruyền, trụctâm
Phân loạitheohìnhdạng đường tâm: trụcthẳng,trụckhuỷu, trụcmềm
Phân loạitheocấutạotrụcthẳng: trụctrơn, trụcbậc, trụcrỗng
2. Kếtcấutrục
Trụccó3 phầnchính
•Thân trục(đường kính tiêu chuẩn trang 344)
•Ngõng trục(đường kính tiêu chuẩntheoổtrục)
•Vai trục
Ngoài ra trên trục còn có phầnphụnhưren trên
trục, ren lỗ, góc lượn, góc vát, rãnh giảmtập
trung ứng suất, rãnh dẫndầu….
2
3. Vậtliệuchếtạotrục
•Thép cácbon hàm lượng trung bình nhưthép 40, 45 được dùng phổbiến
nhất
•Thép cácbon hàm lượng thấpnhưthép 15, 20 thường dùng khi thấm
than cho trục
•Thép hợpkimnhư40Cr, 30CrMnTi dùng cho các trục yêu cầuchất
lượng cao
4. Dạng hỏng và chỉtiêu tính
•Gãy trục do quá tải hay do mõi uốn
•Trục không đủ độ cứng gây biếndạng qúa mức cho phép
Do đótrụcđượctínhtheochỉtiêu sứcbềnvàchỉtiêu độ cứng
Cơ h
Cơ họ
ọc
cm
má
áy
yTS
TS Phan
Phan T
Tấ
ấn
nT
Tù
ùng
ng
3
5. Tính trụctheochỉtiêu độ bền
3 bướctínhtrục
5.1 Tính sơbộ
Tính đường kính sơbộcủatrụcchỉtheo mômen xoắn
Thường dưa vào kinh nghiệmđể chọnđường kính sơbộ
5.2 Tính chính xác
Qua các bướctínhsauđể xác định đường kính chính xác củatrụcdựa
vào cảmômen uốnvàxoắn
1. Phác thảosơđồtrục
3
][
5
τ
T
dsb ≥
Cơ h
Cơ họ
ọc
cm
má
áy
yTS
TS Phan
Phan T
Tấ
ấn
nT
Tù
ùng
ng
4
2. Đặtlựctácđộng lên trục
3. Thay trụcbằng 1 dầmsứcbềntĩnh định
Cơ h
Cơ họ
ọc
cm
má
áy
yTS
TS Phan
Phan T
Tấ
ấn
nT
Tù
ùng
ng
5
4. Giải phóng liên kết, tính phảnlựcgốitựa
Sửdụng các phương trình cân bằng lựcvàmômenđể xác định các
phảnlựctại các gốitựa
Phương trình cân bằng mômen quanh điểmA trongmặtphẳng đứng
Phương trình cân bằng lựctheophương y
Trong mặtphẳng ngang
Phương trình cân bằng mômen quanh điểmA trongmặtphẳng ngang
Phương trình cân bằng lựctheophương x
0)2()( 2211 =+++++−−=
∑BYRR
A
XRbaFbaMaFMM
∑=−−+−=↓ 0
21 BYRRAYY RFFRF
0)2()( 21 =+++−−=
∑BXTT
A
YRbaFbaaFM
∑=−++−=↓ 0
21 BXTTAXX RFFRF
Cơ h
Cơ họ
ọc
cm
má
áy
yTS
TS Phan
Phan T
Tấ
ấn
nT
Tù
ùng
ng