Bài giảng Cơ học máy: Chương 15 - TS. Phan Tấn Tùng

Ổ trượt là một trong những chi tiết máy quan trọng, đóng vai trò then chốt trong việc hỗ trợ các bộ phận quay và giảm thiểu ma sát giữa các bề mặt tiếp xúc. Trong bối cảnh công nghiệp hiện đại, việc hiểu rõ cấu tạo, nguyên lý hoạt động và các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu suất của ổ trượt là không thể thiếu để đảm bảo vận hành ổn định và kéo dài tuổi thọ của máy móc. Tài liệu này cung cấp cái nhìn tổng quan về ổ trượt, từ khái niệm cơ bản đến các khía cạnh kỹ thuật chuyên sâu, nhằm trang bị kiến thức nền tảng cho việc thiết kế, phân tích và ứng dụng hiệu quả trong cơ khí.

Sinh viên, kỹ sư cơ khí, nhà thiết kế máy và các chuyên gia quan tâm đến lĩnh vực chi tiết máy, bôi trơn và động lực học máy.

Tài liệu này trình bày một cách có hệ thống về ổ trượt, bắt đầu từ định nghĩa, công dụng và phạm vi ứng dụng trong các điều kiện vận tốc thấp và tải trọng lớn. Nó đi sâu vào các loại vật liệu chế tạo ổ trượt phổ biến như Babit, đồng thanh, gang và gốm kim loại, cùng với các dạng bôi trơn chính, bao gồm bôi trơn ma sát nửa ướt và bôi trơn ma sát ướt (thuỷ động và thuỷ tĩnh). Đặc biệt, tài liệu phân tích chi tiết về độ nhớt của dầu bôi trơn và các yếu tố ảnh hưởng, đồng thời giới thiệu Định luật Petroff để xác định hệ số ma sát. Nguyên lý bôi trơn thuỷ động được giải thích rõ ràng, bao gồm các điều kiện cần thiết để hình thành màng dầu và ứng dụng Phương trình Reynolds trong việc mô tả hiện tượng này. Ngoài ra, tài liệu cũng đề cập đến các dạng hỏng phổ biến của ổ trượt và các chỉ tiêu tính toán quan trọng cho cả bôi trơn ma sát nửa ướt và bôi trơn ma sát ướt, cung cấp các công thức và phương pháp tính toán cụ thể liên quan đến áp suất, tích số pv và độ hở hướng kính. Các khái niệm như độ lệch tâm và độ hở tương đối cũng được làm rõ, góp phần vào việc thiết kế và đánh giá hiệu quả của ổ trượt trong các hệ thống cơ khí.