
1
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ MÔI TRƯỜNG
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
SỬA CHỮA MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA
CÔNG SUẤT NHỎ
MÃ SỐ: MĐ 09
NGHỀ: SỬA CHỮA CƠ ĐIỆN NÔNG THÔN
Trình độ: Sơ cấp nghề
Năm 2025

2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dẫn dùng cho các mục đích về đào tạo và tham
khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
MÃ TÀI LIỆU: MĐ 11

3
LỜI GIỚI THIỆU
Trong quá trình xây dựng nông thôn mới và cơ giới hóa trong sản xuất,
đào
tạo nghề cho lao động nông thôn
giữ vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất
lượng nguồn nhân lực, tạo việc làm, tăng thu nhập và phát triển sản xuất bền vững.
Nghề
Sửa chữa Cơ điện nông thôn
là nghề có tính ứng dụng cao, phục vụ trực
tiếp cho sản xuất và đời sống của người dân nông thôn. Việc đào tạo nghề, trang bị
cho người lao động những kiến thức và kỹ năng nghề thiết thực giúp họ chủ động
tiếp cận tiến bộ khoa học kỹ thuật, sử dụng hiệu quả máy móc, thiết bị để nâng cao
năng suất, hiệu quả, chất lượng sản phẩm, đồng thời giảm sức lao động và chi phí
sản xuất.
Thực tế giảng dạy và sản xuất cho thấy, việc hiểu biết cấu tạo, nguyên lý
hoạt động, quy trình bảo dưỡng – sửa chữa máy biến áp một pha công suất nhỏ là
yêu cầu không thể thiếu đối với học sinh, sinh viên ngành Điện – Điện tử, cũng
như đội ngũ kỹ thuật viên làm việc tại các cơ sở sửa chữa thiết bị điện dân dụng.
Tuy nhiên, tài liệu chuyên sâu, có hệ thống và gắn với thực tiễn về nội dung này
còn khá hạn chế. Xuất phát từ yêu cầu đó, giáo trình “Sửa chữa máy biến áp một
pha công suất nhỏ” được biên soạn nhằm đáp ứng nhu cầu học tập, nghiên cứu và
thực hành nghề nghiệp của người học.
Giáo trình được biên soạn nhằm phục vụ nhiều đối tượng: Học viên trình độ
sơ cấp, trung cấp
Giáo trình được bố cục thành các bài, mỗi bài được sắp xếp theo logic từ cơ
bản đến nâng cao, kết hợp lý thuyết và thực hành. Cụ thể:
Bài 1: Cấu tạo nguyên lý làm việc của máy biến áp một pha.
Bài 2: Lấy mẫu, làm khuôn máy biến áp một pha.
Bài 3: Quấn dây máy biến áp một pha cỡ nhỏ.
Để hoàn thiện giáo trình chúng tôi đã nhận được sự chỉ đạo, hướng dẫn của
Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển Nông thôn - Bộ Nông nghiệp và Môi trường; ý
kiến đóng góp của các chuyên gia, Ban giám hiệu và các thầy cô giáo Trường Cao
đẳng Cơ điện Phú Thọ. Chúng tôi xin cảm ơn các cơ quan, đơn vị, cá nhân đã tham
gia đóng góp nhiều ý kiến quý báu, tạo điều kiện thuận lợi để chúng tôi hoàn thành

4
giáo trình. Trong quá trình biên soạn chắc chắn không tránh khỏi những sai sót,
chúng tôi mong nhận được nhiều ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các cán
bộ kỹ thuật, các đồng nghiệp để giáo trình hoàn hơn.
Xin chân thành cảm ơn! Tham gia biên soạn
1- Nguyễn Văn Đào (chủ biên) Gmail: daonguyenvan75@gmail.com
2 – Nguyễn Thành Công

5
MỤC LỤC
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN ................................................................................... 2
LỜI GIỚI THIỆU................................................... Error! Bookmark not defined.
MỤC LỤC ............................................................................................................. 5
MÔ ĐUN SỬA CHỮA MÁY BIẾN ÁP MỘT PHA CÔNG SUẤT NHỎ ............. 7
BÀI 1: NHẬN BIẾT MÁY BIẾN ÁP 1 PHA ......................................................... 8
A – NỘI DUNG: .................................................................................................... 8
1. Sử dụng pan me, thước cặp. ............................................................................ 8
* Thước cặp ...................................................................................................... 10
* Panme ............................................................................................................ 11
* Kết luận so sánh ............................................................................................ 11
2. Định nghĩa và phân loại máy biến áp một pha .............................................. 12
Theo công dụng ................................................................................................ 13
Theo chức năng biến đổi điện áp ...................................................................... 13
Theo phương pháp làm mát .............................................................................. 13
Theo cấu tạo dây quấn ...................................................................................... 13
Theo cách lắp đặt .............................................................................................. 13
3. Cấu tạo của máy biến áp một pha ................................................................. 14
- Chức năng của lõi thép ................................................................................... 14
- Cấu tạo và vật liệu .......................................................................................... 14
- Các dạng lõi thép máy biến áp một pha ......................................................... 14
- Yêu cầu kỹ thuật đối với lõi thép ................................................................... 14
- Cấu tạo dây quấn máy biến áp một pha .......................................................... 16
- Nhiệm vụ của dây quấn ................................................................................. 16
4. Nguyên lý làm việc của máy biến áp một pha. .............................................. 17
B. Câu hỏi ôn tập.................................................................................................. 17
BÀI 2: LẤY MẪU, LÀM KHUÔN MÁY BIẾN ÁP 1 PHA ................................ 22
A. Nội dung: ........................................................................................................ 22
1. Lấy số liệu dây quấn cũ máy biến áp một pha ............................................... 22
Bước 1: Chuẩn bị dụng cụ ............................................................................. 22
Bước 2: Quan sát và đánh dấu ....................................................................... 22
Bước 3: Tháo vỏ hoặc các phần che chắn ...................................................... 22
Bước 4: Đo và ghi lại các thông số cuộn dây, lõi thép. .................................. 22

