1
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ MÔI TRƢỜNG
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
BẢO DƢỠNG, SỬA CHỮA ĐỘNG CƠ
ĐIỆN MỘT PHA
MÃ MÔ ĐUN: MĐ10
NGHỀ: SỬA CHỮA CƠ ĐIỆN NÔNG THÔN
Trình độ: Sơ cấp nghề
Năm 2025
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể đƣợc
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
MÃ TÀI LIỆU: MĐ 10
3
LỜI GIỚI THIỆU
Đào tạo nghề cho lao động nông thôn là sự nghiệp của Đảng, Nhà nƣớc, của
các cấp, các ngành và xã hội nhằm nâng cao chất lƣợng lao động nông thôn, đáp
ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn.
Trong những năm qua quá trình áp dụng cơ giới hóa trong sản xuất nông
nghiệp đã phát triển ở một số khâu trong sản xuất nông nghiệp. Đại đa số ngƣời
sử dụng máy móc không qua lớp đào tạo cho nên trong quá trình sử dụng gặp rất
nhiều khó khăn trong vận hành, chăm sóc sửa chữa. Để giải quyết những khó
khăn trong việc áp dụng cơ giới hóa trong nông nghiệp. Nhóm tác giả biên soạn
Giáo trình “Bảo dƣỡng, sửa chữa động cơ điện một pha” phục vụ cho ngƣời lao
động sử dụng động cơ điện một pha vào công việc chăm sóc cây trồng
Chƣơng trình đào tạo nghề “Sửa chữa cơ điện nông thôn” cùng với bộ giáo
trình đƣợc biên soạn đã tích hợp những kiến thức, kỹ năng cần có của nghề, đã
cập nhật những tiến bộ của khoa học kỹ thuật và thực tế để sửa chữa, lắp đặt, vận
hành các bộ phận và động cơ điện một pha tại các địa phƣơng trong cả nƣớc, do
đó có thể coi là cẩm nang cho ngƣời đã, đang sử dụng máy nông nghiệp. Bộ giáo
trình là cơ sở cho các giáo viên soạn bài giảng để giảng dạy, là tài liệu nghiên cứu
và học tập của học viên học nghề “Sửa chữa cơ điện nông thôn” Các thông tin
trong bộ giáo trình có giá trị hƣớng dẫn giáo viên thiết kế và tổ chức giảng dạy
các mô đun một cách hợp lý. Giáo viên có thể vận dụng cho phù hợp với điều kiện
và bối cảnh thực tế trong quá trình dạy học.
Giáo trình Bảo dƣỡng, sửa chữa động cơ điện một pha đƣợc biên soạn theo
chƣơng trình sơ cấp của nghề sửa chữa cơ điện nông thôn đã đƣợc thông qua. Nội
dung các bài thực hành đƣợc xây dựng sát với thực tế. Các kỹ năng đƣợc mô tả và
hƣớng dẫn cụ thể, dễ hiểu phù hợp với đối tƣợng học sinh học nghề. Khi biên soạn
giáo trình này chúng tôi đã bám sát vào chƣơng trình đã đƣợc xây dựng và nhận
thấy tầm quan trọng của môn học Bảo dƣỡng, sửa chữa động cơ điện một pha cơ
4
bản là môn học thực hành chuyên môn trong chƣơng trình học
Nội dung của giáo trình đƣợc biên soạn với thời gian là 45 tiết bao gồm:
Bài 1: Nhận biết động cơ điện 1 pha.
Bài 2: Tháo lắp, bảo dƣỡng quạt bàn 1 pha, thay thế stato, trục, bạc
Bài 3: Tháo lắp, bảo dƣỡng quạt trần 1 pha
Bài 4: Tháo lắp, bảo dƣỡng máy bơm nƣớc 1 pha
Để hoàn thiện giáo trình chúng tôi đã nhận đƣợc sự chỉ đạo, hƣớng dẫn của Cục Kinh
tế hợp tác và Phát triển Nông thôn của Bộ Nông nghiệp và Môi trƣờng; ý kiến đóng
góp của các chuyên gia, Ban giám hiệu và các thầy cô giáo Trƣờng Cao đẳng Cơ
điện Phú Thọ. Chúng tôi xin cảm ơn các cơ quan, đơn vị, cá nhân đã tham gia đóng
góp nhiều ý kiến quý báu, tạo điều kiện thuận lợi để chúng tôi hoàn thành giáo
trình.
Trong quá trình biên soạn chắc chắn không tránh khỏi những sai sót, chúng
tôi mong nhận đƣợc nhiều ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các cán bộ kỹ
thuật, các đồng nghiệp để giáo trình hoàn thiện hơn.
Mọi góp ý xin gửi về theo địa chỉ: Phạm Duy Hiển- Giảng viên khoa Điện-
Trƣờng Cao đẳng Cơ điện Phú Thọ hoặc hòm thƣ điện tử:
duyhiencdnpt@gmail.com
Xin chân thành cảm ơn!
Thanh Ba , ngày……tháng……năm………
Tham gia biên soạn
Chủ biên: Phạm Duy Hiển
Nguyễn Hoàng Nghĩa
5
MỤC LỤC
Contents
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN ....................................................................................... 2
LỜI GIỚI THIỆU ....................................................................................................... 3
MỤC LỤC .................................................................................................................. 5
CÁC THUẬT NGỮ CHUYÊN MÔN VÀ CHỮ VIẾT TẮT .................................... 7
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN ............................................................................................ 8
BẢO DƢỠNG, SỬA CHỮA ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT PHA .................................... 8
Giới thiệu mô đun: ...................................................................................................... 8
Bài 1: NHẬN BIẾT ĐỘNG CƠ ĐIỆN 1 PHA ........................................................ 10
1: Định nghĩa và phân loại động cơ điện 1 pha .................................................... 10
1.1: Định nghĩa ............................................................................................... 10
1.2: Phân loại động cơ điện 1 pha .................................................................. 12
2. Cấu tạo, nguyên lý động cơ điện 1 pha tụ điện ................................................. 12
2.1. Cấu tạo động cơ điện 1 pha tụ điện ......................................................... 12
2.2 Nguyên lý hoạt động của động cơ điện 1 pha .......................................... 18
BÀI 2: THÁO LẮP, BẢO DƢỠNG QUẠT BÀN 1 PHA, THAY THẾ STATOR,
TRỤC, BẠC. ............................................................................................................ 25
1. Tháo, vệ sinh quạt bàn 1 pha tụ điện ................................................................. 25
2. Bảo dƣỡng quạt bàn 1 pha tụ điện .................................................................... 30
3. Lắp quạt bàn 1 pha tụ điện ................................................................................ 31
4. Sai hỏng thƣờng gặp trong quá trình tháo lắp quạt bàn 1 pha tụ điện .............. 31
BÀI 3: THÁO LẮP , BẢO DƢỠNG QUẠT TRẦN 1 PHA ................................... 33