7
9
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG CAO ĐẲNG KỸ NGHỆ II
-----------------------
GIÁO TRÌNH
MÔ ĐUN: PHAY 1
NGÀNH/NGHỀ: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT CƠ KHÍ
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số: 240/QĐ- CĐKNII, ngày 15 .tháng 10 năm 2025
của Hiệu trưởng Cao Đẳng Kỹ Nghê II
Thành phố HCM, Năm 2025
(Lưu hành nội bộ)
7
10
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng
nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Nghiêm cấm mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh
thiếu lành mạnh.
7
11
LỜI GIỚI THIỆU
GII THIU V GIÁO TRÌNH PHAY 1
Cuô n sach Phay 1la môt phâ n trong bô sach giơ
i thiê
u vê công nghê
va ky năng gia công
cơ khi. Đâ
y la môt trong nhưng môn hoc co liên quan đê n kiê n thư
c phô biê n cua cac nganh
Ct gt kim loi, Công ngh k thuật cơ khí, Cơ điện tử…
Nôi dung cua cuô n sach Phay 1bao gô m nhưng đinh nghia, nhưng khai niê
m cơ ban vê
an toan lao đô ng, tiêu chuân, quy pha
m ky thuâ
t vê vâ
t liê
u, dung cu, thiê t bi đo lươ
ng, ga
đă
t, đinh vi, quy trinh công nghê
gia công cơ khi bang phương phap phay giơ
i thiê
u cac
nguyên ly phay mă
t phăng, lô, ranh, goc, cac ma
t đinh hinh,… đê co đươc nhưng san phâm
đa
t yêu câ u ky thuâ
t.
Cuô n sach nay cung giup cho hoc viên, công nhân, hoc sinh hoc nghê co tai liê
u hoc tâ
p, tra
cư
u, cac ba
n đô ng nghiê
p co thêm tai tai liê
u tham khao.
Cuô n sach Phay 1bao gô m:
Bài 1: Kha
i niê
mban vê qua
trinh san xuâ
t cơ khi giơ
i thiê
u nhưng đinh nghia, khai
niê
m cơ ban vê qua trinh san xuâ t, môt sô tiêu chuân, quy chuân, ky thuâ
t trong phân xươ
ng
như an toan lao đông, dung sai, phương phap đo va dung cu đo, đô chinh xac gia công
Bài 2: Kha
i niê
mban vê phay giơ
i thiê
u nhưng nguyên ly cua qua trinh că t got, chê đo
phay va chon cac thông sô ky thuâ
t cua chê đô phay, cac ma
t chuân đinh vi, phương phap ga
đă
t va ke
p chă
t khi phay cung như cac chi tiêu kinh tê - ky thuâ
t, biê
n phap đam bao châ t
ơng, tăng năng suâ t, ha
gia thanh.
Bài 3: Ma
y phay- Dao phay- Đô ga
ma
y phay giơ
i thiê
u cac loa
i dung cu, đô ga va môt
sô loa
i may phay thông dung gô m:
Dao phay, vâ
t liê
u đê chê ta
o dao phay va môt sô phương phap mai să c dao phay.
May phay giơ
i thiê
u môt sô loa
i may phay va
n năng, môt sô loa
i may phay chuyên dung,
may phay tô hơp, may phay chep hinh, may phay tư đô ng, may phay điê u khiên theo
chương trinh sô va đươ
ng dây gia công
Đô ga may phay giơ
i thiê
u môt sô loa
i phu tư
ng, đô ga thông dung đê ga đă
t, ke
p chă
t chi
tiê t, ga ke
p dao, ga đo va lâ y dâ u, đô ga đê phân đô
Bài 4: Công nghê
gia công trên ma
y phay giơ
i thiê
u phương phap phay mă
t phăng, phay
bâ
c, phay ranh va ranh then, phay then hoa, phay đinh hinh, phay chep hinh
Thành phố HCM, ngày 02 tháng 7 m 2025
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên: Nguyễn Quốc Thanh
2. Vy Hải Diện
3. Nguyễn Văn Hiếu
4. Phan Thị Hiền…
7
12
MỤC LỤC
TRANG
1. Lời giới thiệu
03
BÀI 1: VẬN HÀNH, BẢO DƯỠNG K THUẬT AN TOÀN KHI SỬ
DỤNG MÁY PHAY VẠN NĂNG
1. Mục tiêu
2. Khái niệm cơ bản về gia công phay
3. Máy phay
3.1 Cấu tạo
3.2 Công dụng
3.3 Phân loại
4. Nguyên lý làm việc
5. Đặc tính kỹ thuật của máy phay thông dụng
6. Các cơ cấu điều khiển và phương pháp điều chỉnh
7. Vận hành máy phay vạn năng
8. Kỹ thuật an toàn và sắp xếp ngăn nắp nơi làm việc
8.1 Các biện pháp an toàn, chăm sóc và bảo dưỡng máy phay vạn
năng
8.2 Các tai nạn thường gặp khi vận hành máy phay
8.3 Bố trí nơi làm việc
09
BÀI 2. PHAY MẶT PHẲNG NGANG, VUÔNG GÓC, SONG SONG
1. Mục tiêu.
2. Nội dung
3. Yêu cầu kỹ thuật
3.1 Đối với mặt phẳng ngang
3.2 Đối với mặt phẳng song song, vuông góc
4. Dao phay
4.1 Các loại dao phay mặt phẳng ngang, song song, vuông góc
4.2 Công dụng của dao phay
4.3 Sử dụng và bảo quản dao phay
4.4 Các thông số hình học của dao phay mặt phẳng
5 . Phương pháp gia công
5.1 Định vị và kẹp chặt phôi
5.2 Gá êtô lên bàn máy
5.3 Điều chỉnh máy
5.4 Gá và rà phôi trên êtô
5.5 Gá lắp dao lên máy
6. Tính chế độ cắt khi phay
6.1 Vận tốc cắt
6.2 Lượng chạy dao
18
7
13
7. Tiến hành gia công
8. Phương pháp kiểm tra mặt phẳng
9. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và biện pháp khắc phục
BÀI 3. PHAY MẶT BẬC
1. Mục tiêu:
2. Các yêu cầu kỹ thuật của mặt bậc
3. Phương pháp phay mặt bậc trên máy phay vạn năng
3.1 Phay mặt bậc bằng dao phay trụ
3.1.1. Lựa chọn dao
3.1.2. Điều chỉnh máy để đạt kích thước
3.2 Phay mặt bậc bằng dao phay mặt đầu
3.2.1. Nguyên tắt chọn dao
3.2.2. Điều chỉnh máy để đạt kích thước
3.3 Phay mặt bậc bằng dao phay ngón
3.4 Phay mặt bậc bằng dao phay đĩa
4. Các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục
29
BÀI 4: PHAY MẶT PHẲNG NGHIÊNG
Mục tiêu:
Các yêu cầu kỹ thuật của mặt phẳng nghiêng
Phương pháp phay mặt phẳng nghiêng trên máy phay vạn năng
3.1 Phương pháp gá nghiêng phôi
3.1.1. Gá phôi theo vạch dấu
3.1.2. Gá nghiêng phôi bằng góc chêm
3.1.3. Gá theo thước góc, dưỡng góc
3.1.4. Gá bằng êtô xoay vạn năng
3.1.5. Gá nghiêng phôi bằng đồ gá nghiêng vạn năng
3.2 Phương pháp phay mặt phẳng nghiêng trên máy phay vạn năng
3.2.1 Phay rãnh nghiêng có bề rộng nhỏ ta dùng dao phay
góc 3.2.2 Phay mặt phẳng nghiêng bằng phương pháp nghiêng
đầu dao
Bài tập thực hành
34
39