CỤC HÀNG HẢI VIỆT NAM
TRƯỜNG CAO ĐẲNG HÀNG HẢI II
GIÁO TRÌNH
THỰC HÀNH PHAY 1
NGHỀ: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT CƠ KHÍ
(Ban hành theo quyết định số 395/QĐ-CĐHHII, ngày 04 tháng 08 năm 2021 của Hiệu
trưởng Trường Cao Đẳng Hàng Hải II)
( Lưu hành nội bộ)
TP. HCM, Năm 2021
1
MỤC LỤC
I. LỜI GIỚI THIỆU .................................................................................... 2
II. MÔN HỌC: THỰC HÀNH PHAY 1 ..................................................... 2
Bài 1: Vận hành và bảo dưỡng máy phay, bào vạn năng................................. 4
1. Cấu tạo máy phay.............................................................................................. 4
2. Các phụ tùng kèm theo, công dụng................................................................. 12
3. Quy trình vân hành...........................................................................................15
4. Vệ sinh chăm sóc máy và các biện pháp an toàn khi sử dụng máy phay.........20
Bài 2: Phay các mặt phẳng ngang, song song, vuông góc ................................21
1. Phay mặt phẳng ngang......................................................................................22
2. Phay các mặt phẳng song song và vuông góc...................................................32
3. Phay mặt phẳng nghiêng...................................................................................55
Bài 3: Phay mặt bậc, rãnh..............................................................................75
1. Phay mặt bậc.....................................................................................................75
2. Phay rãnh..........................................................................................................92
III. TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................. 120
2
TÊN MÔ ĐUN: THỰC HÀNH PHAY 1
Tên mô đun: THỰC HÀNH PHAY 1
Mã mô đun: MĐ22
Thời gian thực hiện mô đun: 105 giờ; (Lý thuyết: 15 giờ; Thực hành, thí nghiệm,
thảo luận, bài tập: 85 giờ; Kiểm tra: 05 giờ)
I. Vị trí, tính chất của mô đun:
- Vị trí mô đun:
Mô đun thực hành phay 1 là mô đun thực hành nghề nằm trong chương trình đào
tạo nghề Cắt gọt kim loại trình độ Cao đẳng. Trước khi bắt đầu học mô đun này người
học phải hoàn thành các môn học/mô đun sau: MĐ7; MĐ8; MĐ10; MĐ11; MĐ12;
MĐ13; MĐ14;
- Tính chất của mô đun:
Môn đun thực hành phay 1: Là mô đun chuyên môn nghề bắt buộc trong chương
trình đào tạo nghề cắt gọt kim loại, trình độ cao đẳng nghề. Nhằm trang bị cho người
học kiến thức, kỹ năng: vệ sinh bảo dưỡng máy, sắp xếp ngăn nắp nơi làm việc, vận
hành điều chỉnh máy phay, gia công phay được các mp song song, vuông góc,
nghiêng, đạt yêu cầu kỹ thuật, đúng thời gian quy định và an toàn.
- Kết thúc mô đun: Thi thực hành
II. Mục tiêu mô đun:
Học xong mô đun này người học có khả năng:
- Trình bày đầy đủ cấu tạo, nguyên lý làm việc của máy phay.
- Xác định rõ đặc tính khác biệt của qúa trình phay, bào các dạng gia công phay.
- Vận hành máy phay, bào thành thạo, đúng quy trình và nội quy sử dụng.
- Chọn chuẩn, gá lắp phôi trên êtô và một số đồ gá thông dụng đảm bảo độ cứng
vững và tính công nghệ.
- Lựa chọn, sử dụng dao hợp lý, hiệu quả cao cho từng công nghệ.
- Phay, bào các mặt phẳng ngang, mặt phẳng song song, vuông góc, mặt bậc, mặt
phẳng nghiêng đạt yêu cầu kỹ thuật, thời gian và an toàn.
- Sử dụng các dụng cụ đo kiểm thành thạo, chính xác.
- Xác định đúng các dạng sai hỏng, nguyên nhân và cách khắc phục.
- Thực hiện đầy đủ nội quy sử dụng và chăm sóc máy.
- Thu xếp nơi làm việc đảm bảo gọn gàng, sạch sẽ và an toàn.
3
Nội dung môn học:
1. Nội dung tổng quát và phân bổ thời gian:
SốTT
Tên chương, mục
Thời gian (giờ)
Tổng
số
Lý
thuyết
Thực
hành,
thí
nghiệ
m,
thảo
luận,
bài tập
Kiểm tra
1
2
3
Bài 1: Vận hành và bảo dưỡng máy phay,
bào vạn năng
5. Cấu tạo máy phay
6. Các phụ tùng kèm theo, công dụng
7. Quy trình vân hành
8. Vệ sinh chăm sóc máy và các biện
pháp an toàn khi sử dụng máy phay
Bài 2: Phay các mặt phẳng ngang, song
song, vuông góc
4. Phay mặt phẳng ngang
5. Phay các mặt phẳng song song và
vuông góc
6. Phay mặt phẳng nghiêng
Bài 3: Phay mặt bậc, rãnh
3. Phay mặt bậc
4. Phay rãnh
10
60
35
3
8
3
6
49
30
1
3
2
Cộng
105
14
85
6
4
BÀI 1. VẬN HÀNH VÀ BẢO DƯỠNG MÁY PHAY
Giới thiệu: Máy phay là loại máy công cụ dùng để cắt gọt vật liệu kim loại hoặc
phi kim loại với các hình dáng chi tiết như mặt phẳng, các loại rãnh bậc, các mặt
định hình, đặc biệt trong nghành khuôn mẫu máy phay đóng vai trò rất quan
trọng gia công các biên dạng phức tạp. Máy phay gồm có nhiều loại như máy
phay đứng, máy phay ngang, máy phay chuyên dùng, máy phay điều khiển số(
Máy phay CN, máy phay CNC)
Mục tiêu:
+ Trình bày được tính năng, cấu tạo của máy phay, các bộ phận máy và các phụ
tùng kèm theo máy
+ Trình bày được quy trình thao tác vận hành máy phay vạn năng.
+ Phân tích được quy trình bảo dưỡng máy phay.
+ Vận hành được máy phay đúng quy trình, quy phạm đảm bảo an toàn cho
người và máy.
+ Rèn luyện tính kỷ luật, kiên trì, cẩn thận, nghiêm túc, chủ động và tích cực
trong học tập.
1.Cấu tạo máy phay
1.1.Nguyên lý chuyển động:
+ Chuyển động chính: Trục
chính mang dao quay tròn tại
chỗ tạo ra vận tốc cắt (v) và
có thể quay được hai chiều.
+ Bàn máy: Mang phôi tiến
thẳng đến dao để dao cắt gọt,
thực hiện chuyển động chạy
dao S ( hình 1.1)
1.2.Phân loại và ký hiệu máy phay
1.2.1. Phân loại máy phay:
Bàn máy
phay
Phô
dao
v
Trục chính máy phay
Hình 1.1: Chuyển động cơ bản trên máy phay