TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP CAO SU VIỆT NAM
TRƯỜNG CAO ĐẲNG MIỀN ĐÔNG

GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: THỰC HÀNH CƠ KHÍ
NGÀNH/NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ
TRÌNH ĐỘ: TRUNG CẤP
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-CĐMĐ ngày…….tháng….năm .........
của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Miền Đông

Bình Phước, Năm 2025
LỜI GIỚI THIỆU
Thực hiện chỉ đạo của Ban Giám hiệu Nhà trường về việc biên soạn tài liệu phục
vụ giảng dạy và học tập, Khoa Kỹ thuật Công nghệ đã tiến hành biên soạn tài liệu các
môn học, mô đun của nghề Công nghệ ô tô.
Tài liệu môn học “Thực hành cơ khí” được biên soạn trên cơ sở lựa chọn những
nội dung cơ bản, cốt yếu nhằm phù hợp với chương trình và thời lượng giảng dạy của
môn học.
Nội dung bao gồm:
Bài 1: Nguội cơ bản
Bài 2: Hàn điện hồ quang tay
Nội dung tài liệu phục vụ cho việc đào tạo sinh viên hệ Cao đẳng ngành Công
nghệ ô tô. Tôi xin chân thành cảm ơn Ban Giám hiệu, các giảng viên đã tạo điều kiện
giúp đỡ, đóng góp ý kiến, Hội đồng nghiệm thu tài liệu này. Mặc dù đã rất cố gắng trong
quá trình biên soạn, nhưng tài liệu có thể vẫn còn những sai sót. Rất mong nhận được sự
đóng góp ý kiến để tài liệu hoàn thiện hơn trong các lần xuất bản sau.
Mọi ý kiến đóng góp xin gửi về địa chỉ: Khoa Kỹ thuật Công nghệ - Trường Cao
đẳng Miền Đông
Xin chân thành cảm ơn!
Đồng Xoài, ngày 14 tháng 02 năm 2025
Tham gia biên soạn
Chủ biên: Bùi Văn Nghiệp
MỤC LỤC
BÀI 1: NGUỘI CƠ BẢN…………………………………………… 5
1. Nội quy xưởng Trường - An toàn lao động và vệ sinh công nghiệp...........
1.1. Khái niệm về Nguội...................................................................................
1.2. Nội quy xưởng thực hành..........................................................................
1.3. Tổ chức lao động chỗ làm việc Nguội.......................................................
1.4. An toàn lao động khi thực tập nguội.......................................................
2. Đo kiểm - vạch dấu.......................................................................................
2.1. Đo kiểm...................................................................................................
2.2. Vạch dấu..................................................................................................
3. Cưa, cắt kim loại...........................................................................................
3.1. Cưa thép tròn, thép hình..........................................................................
3.2. Cưa thép ống............................................................................................
3.3. Các sai hỏng thường gặp khi cưa, cắt......................................................
4. Uốn, nắn, gò kim loại....................................................................................
4.1. Uốn kim loại............................................................................................
4.2. Nắn kim loại............................................................................................
4.3. Gò kim loại .............................................................................................
4.4. Các dạng sai hỏng nguyên nhân cách phòng ngừa..................................
5. Giũa kim loại.................................................................................................
5.1.Cấu tạo, công dụng và phân loại giũa.......................................................
5.2. Giũa mặt phẳng........................................................................................
6. Khoan, khoét, doa lỗ.....................................................................................
6.1. Khoan.......................................................................................................
6.2. Khoét.......................................................................................................
6.3. Doa...........................................................................................................
7. Cắt ren bằng dụng cụ bằng tay...................................................................
7.1. Dụng cụ cắt ren........................................................................................
7.2. Kỹ thuật cắt ren........................................................................................
BÀI 2: HÀN ĐIỆN HỒ QUANG TAY ...............................................................
1. Những kiến thức cơ bản hàn điện hồ quang..............................................
1.1. Lịch sữ phát triển của ngành hàn.............................................................
1.2. Thực chất, đặc điểm và công dụng của hàn.............................................
1.3. Phân loại các phương pháp hàn:..............................................................
1
1.4. Sơ lược về ký hiệu, quy ước mối hàn......................................................
2. Vận hành thiết bị hàn hồ quang tay............................................................
2.1. Yêu cầu đối với máy hàn điện hồ quang tay...........................................
2.2. Một số máy hàn hồ quang thông dụng hiện nay và cách vận hành.......101
2.3. Bảo quản máy hàn.................................................................................106
2.4. Dụng cụ cầm tay và dụng cụ bảo hộ lao động.......................................107
3. Hàn giáp mối ở vị trí 1G............................................................................110
3.1. Các thông số cơ bản của mối hàn giáp mối...........................................111
3.2. Chế độ hàn giáp mối ở vị trí 1G............................................................112
3.3. Kỹ thuật hàn 1G.....................................................................................115
3.4. Phương pháp kiểm tra chất lượng mối hàn............................................116
3.5. An toàn lao động và vệ sinh phân xưởng..............................................117
3.6. Thực hành..............................................................................................117
4. Hàn góc ở vị trí 1F......................................................................................119
4.1. Các thông số cơ bản của mối hàn góc...................................................120
4.2. Chế độ hàn.............................................................................................122
4.3. Các chuyển động chính của que hàn.....................................................127
4.4. Kỹ thuật bắt đầu, kết thúc và nối đường hàn.........................................128
4.5. Kỹ thuật hàn 1F.....................................................................................130
4.6. Phương pháp kiểm tra chất lượng mối hàn............................................131
4.7. Kỹ thuật an toàn lao động khi hàn hồ quang tay...................................131
4.8. Thực hành..............................................................................................132
5. Hàn giáp mối ở vị trí 2G...........................................................................134
5.1. Tính chế độ hàn giáp mối ở vị trí 2G.....................................................134
5.2. Kỹ thuật hàn 2G.....................................................................................136
5.3. Phương pháp kiểm tra chất lượng mối hàn............................................138
5.4 An toàn lao động và vệ sinh phân xưởng...............................................138
5.5. Thực hành..............................................................................................138
6. Hàn góc ở vị trí 2F......................................................................................140
6.1. Chế độ hàn góc ở vị trí 2F.....................................................................141
6.2. Kỹ thuật hàn 2F.....................................................................................143
6.3. Phương pháp kiểm tra chất lượng mối hàn............................................144
6.4. An toàn lao động và vệ sinh phân xưởng..............................................145
6.5. Thực hành..............................................................................................145
7. Hàn giáp mối ở vị trí 3G.................................................................................147
2
7.1. Tính chế độ hàn giáp mối ở vị trí 3G.....................................................148
7.2. Kỹ thuật hàn 3G.....................................................................................150
7.3. Phương pháp kiểm tra chất lượng mối hàn............................................152
7.4. An toàn lao động và vệ sinh phân xưởng..............................................152
7.5. Thực hành..............................................................................................152
8. Hàn giáp mối ở vị trí 3G............................................................................154
8.1. Tính chế độ hàn giáp mối ở vị trí 3G.....................................................154
8.2. Kỹ thuật hàn 3G.....................................................................................157
8.3. Phương pháp kiểm tra chất lượng mối hàn............................................158
8.4. An toàn lao động và vệ sinh phân xưởng..............................................158
8.5. Thực hành..............................................................................................158
9. Hàn góc ở vị trí 3F......................................................................................160
9.1. Tính chế độ hàn góc ở vị trí 3F..............................................................161
9.2. Kỹ thuật hàn 3F.....................................................................................163
9.3. Phương pháp kiểm tra chất lượng mối hàn............................................164
9.4. An toàn lao động và vệ sinh phân xưởng..............................................164
9.5. Thực hành..............................................................................................165
3