1
ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH HẢI DƯƠNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG NGHỀ
***
GIÁO TRÌNH
MÔN HỌC: AN TOÀN LAO ĐỘNG
NGÀNH/NGHỀ: HÀN
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Ban hành kèm theo Quyết định số /QĐ-TrCĐN ngày / /2022
của Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Hải Dương
HẢI DƯƠNG, NĂM 2022
(Lưu hành nội bộ)
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
3
LỜI GIỚI THIỆU
Mọi hoạt động của con người trong sản xuất và đời sống đều tiềm ẩn nguy
cơ tai nạn, rủi ro có thể ảnh hưởng đến sức khoẻ và tính mạng. Do đó việc đề ra
các biện pháp tổ chức, biện pháp kĩ thuật, xây dựng môi trường lao động thuận
lợi và ngày càng được cải thiện là cần thiết nhằm mục đích ngăn ngừa tai nạn lao
động và bệnh nghề nghiệp, hạn chế ốm đau, duy trì sức khoẻ cũng như giảm thiểu
những thiệt hại khác đối với người lao động, góp phần bảo vệ và phát triển lực
lượng sản xuất, tăng năng suất lao động.
Giáo trình An toàn lao động bao gồm các nội dung được trình bày trong 7
chương như sau:
Chương 1: Những vấn đề chung về khoa học bảo hộ lao động
Chương 2. Luật pháp, chính sách bảo hộ lao động
Chương 3. Kỹ thuật vệ sinh lao động
Chương 4. Kỹ thuật an toàn điện
Chương 5. Kỹ thuật an toàn hóa chất
Chương 6. Kỹ thuật an toàn cơ khí, thiết bị chịu áp lực và thiết bị nâng
Chương 7. Kỹ thuật phòng cháy, chữa cháy
Do thời gian và tài liệu tham khảo còn nhiều hạn chế, cho nên chắc chắn
giáo trình còn nhiều thiếu sót. Rất mong có sự đóng góp, phê bình của bạn đọc để
giáo trình được hoàn thiện hơn.
Hải Dương, ngày tháng năm 2022
Tham gia biên soạn
Th.s Hoàng Văn Duyền
Th.s Đặng Đức Thắng
K.s Bùi Chí Thanh
K.s Trần Thị Quyên
Th.s Đoàn Văn Hải
4
MỤC LỤC
BÀI 1. KHÁI NIỆM CHUNG VỀ AN TOÀN VỆ SINH LAO ĐỘNG ........ 12
1.1. Khái niệm ..................................................................................................... 13
1.1.1. An toàn lao động ............................................................................. 13
1.1.2. Vệ sinh lao động ............................................................................. 13
1.1.3. Bảo hộ lao động .............................................................................. 13
1.1.4. Bệnh nghề nghiệp ............................................................................ 14
1.2. Mục đích, ý nghĩa của An toàn, vệ sinh lao động ........................................ 14
1.3. Những nguyên nhân gây ra tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp ............. 14
1.3.1. Nguyên nhân về kỹ thuật ................................................................ 14
1.3.2. Nguyên nhân về tổ chức quản lý ..................................................... 15
1.3.3. Nguyên nhân về ý thức của người lao động ................................... 15
1.3.4. Nguyên nhân vệ sinh môi trường .................................................... 15
1.4. Đặc điểm và bản chất của cháy, nổ .............................................................. 15
1.4.1. Những yếu tố cần thiết cho sự cháy ................................................ 15
1.4.2. Các loại chất cháy ........................................................................... 16
1.4.3. Nguồn nhiệt ..................................................................................... 16
1.4.4. Nguồn Oxy ...................................................................................... 16
Chương 2: LUẬT PHÁP, CHÍNH SÁCH BẢO HỘ LAO ĐỘNG ............... 17
2.1. Các quy định của pháp luật về an toàn vệ sinh lao động ............................. 18
2.1.1. Luật 84/2015/QH13 ........................................................................ 18
2.1.2. Các Nghị định của Chính phủ ......................................................... 18
2.1.3. Các thông tư của Bộ Lao động Thương binh và Xã hội ................. 18
2.2. Các quy định của pháp luật về Phòng cháy chữa cháy ................................ 19
2.2.1. Các Luật .......................................................................................... 19
2.2.2. Các Nghị định của Chính phủ ......................................................... 20
CHƯƠNG 3. KĨ THUẬT VỆ SINH LAO ĐỘNG ......................................... 21
3.1. Những vấn đề chung về kĩ thuật vệ sinh lao động ....................................... 22
3.1.1. Đối tượng và nhiệm vụ của vệ sinh lao động ................................. 22
5
3.1.2. Các bệnh nghề nghiệp ..................................................................... 24
3.1.3. Các biện pháp đề phòng tác hại nghề nghiệp .................................. 24
3.1.4. Các biến đổi sinh lí của cơ thể người lao động ............................... 25
3.2. Vi khí hậu trong sản xuất ............................................................................. 26
3.2.1. Khái niệm và định nghĩa ................................................................. 26
3.2.2. Các yếu tố vi khí hậu ....................................................................... 27
3.2.3. Điều hòa thân nhiệt ở người ............................................................ 28
3.2.4. Ảnh hưởng của vi khí hậu đối với cơ thể người ............................. 28
3.2.5. Các biện pháp phòng chống vi khí hậu xấu .................................... 30
3.3. Tiếng ồn và rung động trong sản xuất .......................................................... 33
3.3.1. Những khái niệm chung về tiếng ồn và rung động ......................... 33
3.3.2. Ảnh hưởng của tiếng ồn và rung động đối với sinh lí con người ... 33
3.3.3. Các biện pháp phòng chống tiếng ông và rung động ...................... 35
3.4. Phòng chống bụi trong sản xuất ................................................................... 36
3.4.1. Định nghĩa và phân loại .................................................................. 36
3.4.2. Tác hại của bụi ................................................................................ 37
3.4.3. Các biện pháp phòng chống ............................................................ 37
3.4.4. Kiểm tra bụi..................................................................................... 38
3.5. Chiếu sáng trong sản xuất ............................................................................ 38
3.5.1. Một số khái niệm về ánh sáng, đơn vị đo ánh sáng và sinh lí mắt . 38
3.5.2. Các dạng chiếu sáng ........................................................................ 39
3.6. Phòng chống phóng xạ ................................................................................. 39
3.6.1. Các chất phóng xạ và tia phóng xạ ................................................. 39
3.6.2. Tác hại của tia phóng xạ và các phương pháp phòng ngừa ............ 40
3.7. Phòng chống điện từ trường ......................................................................... 42
3.7.1. Tác hại của điện từ trường .............................................................. 42
3.7.2. Các biện pháp phòng chống điện từ trường .................................... 44
4.1. Những khái niệm cơ bản về an toàn điện ..................................................... 47
4.1.1. Tác động của dòng điện với cơ thể người ....................................... 47
4.1.2. Cấp cứu người bị điện giật .............................................................. 51