B CÔNG NGHIP
TRƯỜNG ĐẠI HC CÔNG NGHIP TP.HCM
TRUNG TÂM CÔNG NGH CƠ KHÍ
---XW---
Giáo Trình
K THUT AN TOÀN
VÀ BO H LAO ĐỘNG
BS: Nguyn Văn Nhân
Trn Văn Phúc Ân
TP.H Chí Minh tháng 9/2007
Lưu Hành Ni B
TRƯỜNG ĐẠI HC CÔNG NGHIP TP.HCM TT Công Ngh Cơ Khí
LI NÓI ĐẦU
Con người trong quá trình to ra ca ci vt cht cho xã hi phi tiếp xúc
nhiu vi máy, thiết b, môi trường…Trong điu kin đó s ny sinh các tai
nn lao động.
Không ch nước ta, tai nn lao động là vn đề luôn phát sinh trong quá
trình lao động sn xut mi nứơc. Năm 1984, tai nn rò rĩ khí
Metylizoxianat làm thit mng 2500 người. Tai nn nhà máy đin nguyên t
Trecnôbưn Liên Xô 1989 cho đến nay vn tiếp tc ám nh. Trong khong
10 năm gn đây bình quân hàng năm c nước ta xy ra khong 2200 v tai
nn lao động ch năm 2005 c nước có 3620 v tai nn lao động làm chết 510
người.
Hin nay trong công tác đào to ngun nhân lc cho đất nước, người hc
sinh khi ra trường bước vào cuc sng ngoài trình độ chuyên môn sâu cn
phi được trang b kiến thc nht định v bo h lao động (BHLĐ). BHLĐ
bo v sc khe cho mi người, gim tn tht cho gia đình và xã hi. BHLĐ
mang tính cht nhân to do đó nhà nước đã đưa giáo dc BHLĐ thành môn
hc chính thc
trường Đại Hc Công Nghip Thành Ph H Chí Minh đặc bit là các
ngành cơ khí thì vic hc môn k thut an toàn lao động là quan trng hàng
đầu.
Ni dung cun sách được bao gm các phn:
- Các khái nim cơ bn v k thut an toàn và BHLĐ
- Lut pháp chính sách BHLĐ
- K thut v sinh lao động
- Khái nim chung v các yu t nguy him
- K thut an toàn đin
- An toàn các máy
- An toàn các thiết b nâng h
- An toàn các thiết b chu áp lc
- An toàn phòng chng cháy n
- Bo h lao động trong doanh nghip
Giáo Trình: K Thut An Toàn Và Bo H Lao Động 1
TRƯỜNG ĐẠI HC CÔNG NGHIP TP.HCM TT Công Ngh Cơ Khí
Cun giáo trình này dùng ch yếu hc sinh ngành cơ khí. Các em hc sinh
nên xem trước giáo viên gii thích, nên các tình hung, tho lun, và hc cn
hc thuc các ni dung cơ bn
Rt mong s gp ý chân thành ca các thy cô, các em hc sinh để to
điu kin cho ni dung cun sách nhng ln sau tt hơn .
Giáo Trình: K Thut An Toàn Và Bo H Lao Động 2
TRƯỜNG ĐẠI HC CÔNG NGHIP TP.HCM TT Công Ngh Cơ Khí
MC LC
Phn m đầu ................................................................................................. 1
Mc lc .......................................................................................................... 3
PHN I: Nhp môn v khoa hc k thut BHLĐ
Chương 1: Các khái nim cơ bn v bo h và an toàn lao động
1.1 Các khái nim cơ bn ........................................................................... 6
1.2 Mc đích – ý nghĩa –Tính cht ca công tác bo h lao động ............ 7
1.3 Ni dung cơ bn ca công tác BHLĐ ................................................ 10
Chương 2: Lut pháp, chế độ, chính sách Bo h lao động
2.1 Nhng quan đim cơ bn ca nhà nước v công tác BHLĐ ................ 13
2.2 H thng văn bn pháp lut v BHLĐ ............................................... 14
2.3 Qun lý nhà nước v BHLĐ ............................................................... 18
2.4 Khen thưởng và x pht v BHLĐ .................................................... 23
PHN II: V sinh lao động
Chương 3: K thut v sinh lao động
3.1 Nhng vn đề chung .......................................................................... 25
3.2 Vi khí hu trong sn xut ................................................................... 29
3.3 Tiếng n và rung động trong sn xut ............................................... 34
3.4 Phòng chng bi trong sn xut ......................................................... 42
3.5 Thông gió trong công nghip ............................................................. 46
PHN III: K thut an toàn
Chương 4: Khái nim chung v các yếu t nguy him
và bin pháp phòng nga
4.1 Các yếu t nguy him gây chn thương trong SX và Phân loi ....... 53
4.2 Các bin pháp và phương tin k thut an toàn cơ bn ..................... 55
Chương 5: K thut an toàn đin
5.1 Khái nim cơ bn v an toàn đin ...................................................... 63
5.2 X lý và cp cu người b đin git ................................................... 75
Giáo Trình: K Thut An Toàn Và Bo H Lao Động 3
TRƯỜNG ĐẠI HC CÔNG NGHIP TP.HCM TT Công Ngh Cơ Khí
5.3 Các bin pháp an toàn đin trong nhân dân ....................................... 77
5.4 Các bin pháp an toàn đin trong nhà ................................................ 78
Chương 6: An toàn các máy trong ngành cơ khí
6.1 Nhng vn đề k thut an toàn các máy trong nghành cơ khí ........... 80
6.2. An toàn khi s dng các máy công c .............................................. 81
Chương 7: An toàn ngh ngui ................................................................. 86
Chương 8: An toàn thiết b nâng h
8.1 Khái nim cơ bn ............................................................................... 87
8.2 Các thông s cơ bn ca thiết b nâng ............................................... 87
8.3 Độ n ca thiết b nâng ...................................................................... 88
8.4 Nhng s c, tai nn thường xy ra ca thiết b nâng ....................... 89
8.5 Các bin pháp k thut an toàn .......................................................... 90
Chương 9: K thut an toàn đối vi thiết b chu áp lc
9.1. Thiết b chu áp lc ............................................................................ 98
9.2 Nhng yếu t nguy him đặc trưng ca thiết b chu áp lc .............. 98
9.3 Nguyên nhân gây s c ca thiết b chu áp lc và bin pháp phòng
nga .................................................................................................. 100
9.4 Nhng yêu cu v an toàn đối vi thiết b chu áp lc .................... 103
Chương 10: Phòng chng cháy n
10.1 Ý nghĩa, vai trò ca quá trình cháy và đề phòng cháy n .............. 107
10.2 Nhng kiến thc cơ bn v cháy n ............................................... 108
10.3 Các bin pháp, nguyên lý và phương pháp PCCN các XN ........ 116
10.4 Nguyên lý phòng, chng, cháy n ................................................. 117
10.5 Các phương tin cha cháy ............................................................ 119
10.6 Ni qui phòng cháy và cha cháy .................................................. 125
PHN IV: Bo h lao động trong doanh nghip
Chương 11: Hot động bo h lao động trong doanh nghip
11.1 B máy t chc qun lý công tác BHLĐ trong doanh nghip ....... 127
Giáo Trình: K Thut An Toàn Và Bo H Lao Động 4