Bài giảng Cơ kỹ thuật ứng dụng: Chương 4 - ThS. Trương Quang Trường

Trong lĩnh vực kỹ thuật cơ khí, việc nghiên cứu các chi tiết máy là yếu tố then chốt để đảm bảo thiết kế và vận hành hiệu quả của các hệ thống cơ khí. Môn Cơ Kỹ Thuật Ứng Dụng cung cấp nền tảng lý thuyết vững chắc, giúp các kỹ sư tương lai phân tích và đánh giá hành vi của các thành phần máy móc dưới các điều kiện tải trọng khác nhau. Chương này tập trung vào việc giới thiệu các khái niệm cơ bản về chi tiết máy, phân loại các loại tải trọng và ứng suất mà chúng phải chịu, đồng thời khám phá các phương pháp ghép nối phổ biến như ren và hàn, nhằm trang bị kiến thức nền tảng cho việc thiết kế và chế tạo máy an toàn và bền vững.

Sinh viên ngành Kỹ thuật Cơ khí, Công nghệ Chế tạo máy, hoặc các ngành kỹ thuật liên quan tại bậc đại học và sau đại học.

Chương này của tài liệu Cơ Kỹ Thuật Ứng Dụng cung cấp một cái nhìn toàn diện về chi tiết máy và các bộ phận cấu thành nên chúng, bắt đầu bằng các khái niệm cơ bản và chỉ tiêu làm việc. Phần đầu tiên đi sâu vào phân tích các loại tải trọng và ứng suất mà chi tiết máy phải chịu đựng, bao gồm tải trọng kéo, nén, uốn, xoắn và cắt trượt, cũng như trường hợp chịu lực tổng hợp. Việc hiểu rõ mối quan hệ giữa ngoại lực, phản lực liên kết và nội lực là cực kỳ quan trọng để đánh giá độ bền và tính ổn định của cấu trúc. Tiếp theo, chương trình giới thiệu chi tiết về các loại chi tiết máy ghép nối, tập trung vào hai phương pháp phổ biến: mối ghép bằng ren và mối ghép bằng hàn. Đối với ren, tài liệu giải thích các thông số hình học quan trọng, phân loại ren theo mục đích sử dụng (ghép chặt và truyền động) và đưa ra các ví dụ minh họa về mối ghép bu lông. Về hàn, chương trình trình bày các phương pháp hàn nóng chảy (hàn hồ quang, hàn hơi) và hàn áp lực (hàn điểm, hàn đường, hàn tiếp xúc), cùng với phân loại theo hình dạng kết cấu mối hàn như hàn giáp mối, hàn chồng và hàn góc. Những kiến thức này không chỉ là nền tảng lý thuyết mà còn có giá trị ứng dụng cao trong thiết kế cơ khí, giúp kỹ sư lựa chọn phương pháp ghép nối phù hợp, tối ưu hóa độ bền, an toàn và hiệu quả hoạt động của máy móc.