Chương 1: CƠ SỞ TÍNH TOÁN
THIẾT KẾ CHI TIẾT MÁY
1.1.CHI TIẾT MAÙY, TAÛI TROÏNG VAØ ÖÙNG SUAÁT
1.2 CAC CHÆ TIEÂU CHUÛ YEÁU VEÀ KHAÛ NAÊNG LAØM VIEÄC
CUÛA CHI TIEÁT MAÙY
1.3. ĐỘ BỀN MỎI CỦA CHI TIẾT MAÙY
1.1.CHI TIẾT MAÙY, TAÛI TROÏNG VAØ ÖÙNG SUAÁT
1 Chi tiết maùy :
a. Ñònh nghóa: chi tieát maùy laø ñôn vò nhoû vaø hoaøn chænh
cuûa maùy
b. Phaân loaïi: theo coâng duïng caùc chi tieát maùy ñöôïc chia
laøm hai nhoùm.
- Chi tieát maùy coù coâng duïng chung: laø caùc chi tieát maùy
ñöôïc duøng phoå bieán trong nhieàu loaïi maùy khaùc nhau, ví duï:
baùnh raêng, truïc, oå truïc …. Ñaëc ñieåm cuûa nhoùm naøy laø neáu
cuøng moat loaïi thì coâng duïng gioáng nhau, hình daïng vaø keát
caáu töông töï. Do ñoù, coù theå duøng chung moät phöông phaùp
tính toaùn thieát keá. Ñaây laø ñoái töôïng nghieân cöùu cuûa moân
hoïc. - Chi tieát maùy coù coâng duïng rieâng: chæ ñöôïc duøng
2. Taûi troïng
a.Taûi troïng (löïc, moment) do chi tieát maùy hay boä phaän maùy tieáp
nhaän trong quaù trình söû duïng maùy, goïi laø taûi troïng laøm vieäc.
b. Phaân loaïi: Theo ñaëc tính thay ñoåi theo thôøi gian, ta coù:
- Taûi troïng tónh: laø taûi troïng khoâng thay ñoåi theo thôøi gian, hoaëc
thay ñoåi khoâng ñaùng keå,ví duï troïng löôïng cuûa chi tieát maùy.
- Taûi troïng thay ñoåi: laø taûi troïng coù cöôøng ñoä, phöông hoaëc chieàu
thay ñoåi theo thôøi gian. Söï thay ñoåi naøy coù theå dieãn ra daàn daàn
hay ñoät ngoät. Taûi troïng ñoät nhieân taêng maïnh roài giaûm ngay
trong khoaûnh khaéc goïi laø taûi troïng va ñaäp.
- Khi tính toaùn chi tieát maùy coøn phaân bieät taûi troïng danh nghóa,
taûi troïng töông ñöông vaø taûi troïng tính toaùn.
- Taûi troïng danh nghóa: laø taûi troïng ñöôïc choïn trong soá caùc
taûi troïng taùc duïng leân maùy trong cheá ñoä laøm vieäc oån ñònh,
thöôøng laø taûi troïng lôùn hoaëc laø taùc duïng laâu daøi nhaát.
- Taûi troïng töông ñöông: laø taûi troïng thay theá taùc duïng cuûa
nhieàu möùc taûi troïng trong tröôøng hôïp maùy laøm vieäc vôùi
cheá ñoä taûi troïng nhieàu möùc.
- Taûi troïng tính toaùn: laø taûi troïng danh nghóa hoaëc taûi troïng
töông ñöông coù keå theâm aûnh höôûng cuûa ñaëc tính phaân boá
khoâng ñoàng ñeàu taûi troïng treân caùc beà maët tieáp xuùc, tính
chaát taûi troïng, ñieàu kieän laøm vieäc thöïc teá.