06 NÂNG CAO HỆ SỐ
CÔNG SUẤT
6.1. TỔNG QUAN
6.2. TÍNH TOÁN BÙ CÔNG SUẤT PHẢN KHÁNG
6.3. VÍ DỤ & BÀI TẬP
TỔNG QUAN
Hệ số công suất?
Tại sao phải nâng cao hệ số công suất?
Các giải pháp nâng cao hệ số công suất?
09/09/2025 147
Hệ số công suất
1. Khái niệm về hệ số công suất:
a. Hệ số cos
tức thời:
Xác định được nhờ dụng cụ đo tại thời điểm nào đó
Cos biến thiên theo thời gian nên không có ý nghĩa trong tính toán
b. Hệ số công suất trung bình cos
tb: Là hệ số cos trong một khoảng thời gian nào đó (1
ca, 1 ngày đêm, 1 tháng,...):
cos
tb dùng để đánh giá mức độ sử dụng điện tiết kiệm và hợp lý của XN
UI
P
3
cos
tb
tb
tb P
Q
arctgcoscos
22 QP
P
S
P
Cos
P
Q
S
09/09/2025 148
Hệ số công suất
c. Hệ số công suất cos
tự nhiên: Là hệ số công suất trung bình tính trong
một năm (8760h) khi không có thiết bị bù.
Hệ số công suất tự nhiên được dùng làm căn cứ xác định phụ tải tính
toán, nâng cao hệ số công suất và bù công suất phản kháng.
Đối với ĐCKĐB có cos thấp (cos = 0,5÷0,7), do đó ĐCKĐB tiêu thụ
công suất phản kháng nhiều nhất, chiếm (65÷70)%, sau đó là máy biến áp.
2. Bù công suất phản kháng trong các XN công nghiệp: Là sử dụng các
thiết bị bù (tụ bù, máy bù đồng bộ) đặt song song với thiết bị tiêu thụ công
suất phản kháng để cung cấp 1 phần hoặc toàn bộ lượng công suất phản
kháng mà thiết bị này tiêu thụ.
Ý NGHĨA CỦA VIỆC NÂNG CAO COS
Làm giảm được tổn thất điện áp
2
21
1U
U
XQPR
U
XQPR
U
Làm giảm tổn thất công suất
2
2
2
2
2
2
2
1
2
1SZ
U
QP
Z
U
QP
S
Làm giảm tổn thất điện năng
Tăng khả năng truyền tải
2
2
2
2
2
2
2
1
2
1.. AR
U
QP
R
U
QP
A
U
QP
I3
22