1
TRƯỜNG CAO ĐẲNG PHƯƠNG ĐÔNG QUẢNG NAM
KHOA ĐIỀU DƯỠNG
BÀI GIẢNG
ĐIỀU DƯỠNG CƠ SỞ II
(DÀNH CHO ĐỐI TƯỢNG CAO ĐẲNG ĐIỀU DƯỠNG)
Ban hành kèm theo Quyết định số: /QĐ-….ngày…….tháng…….năm…….
……………………………….của…………………………….
Quảng Nam,tháng 07,năm 2021
TÀI LIỆU LƯU HÀNH NỘI BỘ
2
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại bài giảng nên các nguồn thông tin có thể được phép dùng
nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo
Mọi mục đích khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh doanh thiếu
lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
3
LỜI GIỚI THIỆU
Bài giảng Điều dưỡng cơ sở II được biên soạn dựa theo nhiều tài liệu của những tác
giả đã được xuất bản, tổng hợp lại và kinh nghiệm thực tế giảng dạy của khoa Điều dưỡng.
Môn Điều dưỡng cơ sở II là nền tảng liên quan đến quá trình chăm sóc người bệnh cũng
như người khỏe mạnh và ứng dụng, phát triển trong việc chăm sóc Điều dưỡng chuyên biệt
như chăm sóc nội khoa,chăm sóc ngoại khoa,chăm sóc nhi khoa.
Tuy nhiên do chương trình học ở khoa ngoài môn Điều dưỡng cơ sở II còn có nhiều
môn để tìm hiểu, Điều dưỡng cơ sở II được yêu cầu giảng 30 tiết lý thuyết và 28 tiết thực
hành. Bài giảng Điều dưỡng cơ sở II nhằm làm tài liệu dạy – học môn Điều dưỡng cơ sở II
(lý thuyết). Học sinh – sinh viên cần có chuẩn bị trước, tự trả lời câu hỏi và bài tập sau mỗi
bài, chọn đáp án cho các câu trắc nghiệm, hệ thống lại kiến thức đã học và kiến thức cần
tìm hiểu thêm…. Trong bài giảng chúng tôi trình bày 22 bài giảng và phần phụ lục,phần
phụ lục gồm : Câu hỏi trắc nghiệm, phần này chúng tôi soạn riêng cho mỗi bài với câu hỏi
bài tập giúp học sinh – sinh viên tự kiểm tra và củng cố kiến thức của mình.
Khoa Điều dưỡng xin chân thành cảm ơn các thầy cô đã dành nhiều công sức hoàn
thành bài giảng ,cảm ơn hội đồng thẩm định bài giảng đã đọc và phản biện để bài giảng
sớm hoàn thành,kịp thời phục vụ cho công tác đào tạo .Tuy có nhiều cố gắng nhưng vì thời
gian và lần đầu xuất bản nên tài liệu khó tránh sai sót. Chúng tôi mong nhận được sự góp
ý chân thành của bạn đọc để lần xuất bản sau được hoàn thiện hơn.
Quảng Nam, ngày 20, tháng 07, năm 2021
Tham gia biên soạn
1. Chủ biên
2 Khoa Điều dưỡng
4
MỤC LỤC
Lời giới thiệu 03
BÀI 1 Nhu cầu dinh dưỡng cho người bệnh ........................................................ 05
BÀI 2 Kỹ năng cho người bệnh ăn bằng ống thông ............................................... 16
BÀI 3 Kỹ năng rửa dạ dày .................................................................................... 21
BÀI 4 Kỹ năng hút dịch dạ dày tá tràng ............................................................... 27
BÀI 5 Kỹ năng phòng ngừa chăm sóc loét ép ..................................................... 34
BÀI 6 Liệu pháp oxy ............................................................................................. 40
BÀI 7 Kỹ năng hút thông đường hô hấp ................................................................ 47
BÀI 8 Kỹ năng thông tiểu-rửa bàng quang ............................................................ 50
BÀI 9 Đo lượng dịch vào ra .................................................................................. 61
Bài 10 Kỹ năng thụt tháo thụt giữ .......................................................................... 67
Bài 11 Phụ giúp thầy thuốc chọc hút dịch màng phổi ......................................... 74
Bài 12 Phụ giúp thầy thuốc chọc hút dịch màng bụng ......................................... 83
Bài 13 Phụ giúp thầy thuốc chọc dịch não tủy ..................................................... 89
Bài 14 Phụ giúp thầy thuốc chọc hút dịch màng tim .......................................... 95
Bài 15 Người bệnh đặt nội khí quản ................................................................... 100
Bài 16 Trợ giúp bác sỹ và chăm sóc .................................................................... 105
Bài 17 Người bệnh mở khí quản .......................................................................... 114
Bài 18 Trợ giúp bác sỹ và chăm sóc ................................................................. 121
Bài 19 Người bệnh đặt catheter tĩnh mạch ......................................................... 128
Bài 20 Chăm sóc người bệnh thở máy ................................................................ 135
Bài 21 Kỹ thuật ghi điện tim thông thường cho người bệnh .................................. 138
Bài 22 Đo chiều cao cân nặng ......................................................................... 143
5
BÀI 1
NHU CẦU DINH DƯỠNG CHO NGƯỜI BỆNH
MỤC TIÊU
1. Trình bày được nhu cầu dinh dưỡng của con người.
2. Trình bày được nguyên tắc xây dựng khẩu phần ăn cho người bệnh.
3. Nêu được mục đích, chỉ định của một số chế độ ăn bệnh lý.
NỘI DUNG
1.Đại cương
Cơ thể cần năng lượng để tái tạo các mô của cơ thể, duy trì thân nhiệt, tăng trưởng và
cho các hoạt động. Thực phẩm là nguồn cung cấp năng lượng cho cơ thể bao gồm: protein,
lipid và glucid trong thực phẩm là những chất sinh năng lượng. Khi bị ốm đau thì ngoài
năng lượng để duy trì sự sống còn cần thêm một lượng năng lượng để chống lại bệnh tật.
Nhưng không phải người bệnh nào cũng có một chế độ ăn bồi dưỡng như nhau, mà tuỳ từng
bệnh cần có một chế độ ăn thích hợp. Có như vậy dinh dưỡng đối với người bệnh mới góp
phần vào sự thành công của điều trị.
2.Nhu cầu dinh dưỡng của con người:
2.1 Nhu cầu về năng lượng (Kcalo):
Nhu cầu về năng lượng là để đáp ứng yêu cầu của chuyển hoá cơ bản (duy trì sự
sống). Ngoài ra nhu cầu về năng lượng còn để đáp ứng hoạt động của cơ thể.
Nhu cầu năng lượng tùy thuộc vào đặc điểm phát triển từng thời kỳ của con người, ví
dụ: trẻ sơ sinh 110 Kcalo/Kg, trẻ lớn 2100 – 2500 Kcalo/ngày, người trưởng thành nam
2600 – 3000 Kcalo/ngày, nữ 2000 - 2500 Kcalo/ngày.
Phụ nữ có thai và người lao động nặng nhu cầu năng lượng cao hơn bình thường.
Phân bố nhu cầu năng lượng: Protein cung cấp 15 – 20% nhu cầu năng lượng, Lipid
cung cấp 30%, Glucid cung cấp 50 – 60% năng lượng.
2.2 Nhu cầu về thức ăn:
- Trong quá trình sống, cơ thể luôn trao đổi chất với môi trường bên ngoài, đưa thức ăn
vào cơ thể và đào thải các chất cặn bã ra ngoài môi trường