CHƯƠNG II
DƯỢC LIỆU CHỨA CARBOHYDRAT
Bộ môn Dược liệu
ThS. Nguyễn Thị Ánh Nguyệt
Email: anhnguyettn@yahoo.com
1
Mục tiêu học tập
Sau khi học chương “Dược liệu chứa carbohydrat”
học viên phải biết được:
1. Phân loại các carbohydrat và cấu trúc hóa học của tinh bột,
cellulose, gôm, chất nhầy, pectin và các ß-glucan, fructan.
2. Các phương pháp để nhận biết và đánh giá dược liệu chứa
các thành phần nói trên.
3. Chú trọng một số dược liệu chứa carbohydrat: Cát căn, Sen,
Ý dĩ, Bông, Gôm Arabic, Gôm adragant, Sâm bố chính,
Thạch và Linh chi.
2
Đại cương về Carbohydrat
3
Carbohydrat – Glucid – Saccharid
Đầu tiên, tên carbohydrat vì phần lớn đường có thể
viết dưới dạng Cn(H2O)n
Một số đường không thể viết dưới CT tổng quát trên
Ví dụ: methylpentose CH3-(CHOH)4-CHO
Vài chất không phải đường lại viết được dạng CTTQ .
Ví dụ: acid lactic CH3-CHOH-COOH = C3(H2O)3
Đổi tên carbohydrat thành Glucid.
4
Carbohydrat – Glucid – Saccharid
Khái niệm: carbohydrat hay glucid là những hợp chất hữu cơ
gồm các monosaccarid, các dẫn chất, hoặc các sản phẩm
ngưng tụ của chúng.
CT tổng quát: (CH2O)n với n ≥ 3
Là sản phẩm chính của quá trình quang hợp (TV, tảo, VK)
Ở ĐV, tồn tại dưới dạng đường huyết & glycogen (gan, cơ).
Chiếm ưu thế so với các HC hữu cơ khác trong tự nhiên.
Tính trên trọng lượng khô (DW):
• Thực vật 80 – 90%
• Động vật < 2%
5