Bài 1: Tổng quan về đơn vị hành chính sự nghiệp và kế toán trong đơn vị hành chính sự nghiệp
v1.0 1
0
Nội dung
Đặc điểm hoạt động của đơn vị hành
chính sự nghiệp (HCSN), nhiệm vụ và
nội dung của kế toán trong đơn vị HCSN.
Nội dung của kế toán trong đơn vị HCSN.
Các quy định về chứng từ, tài khoản kế
toán trong đơn vị hành chính sự nghiệp.
Hình thức kế toán và các quy định sử
dụng sổ kế toán trong các đơn vị hành
chính sự nghiệp.
Các quy định về mở, ghi sổ, khóa sổ kế
toán trong đơn vị hành chính sự nghiệp.
Hướng dẫn học Mục tiêu
Bài này giới thiệu cho học viên các vấn đề
tổng quan về đơn vị HCSN và chế độ kế
toán trong đơn vị HCSN.
Thời lượng học
3 tiết
Sau khi học bài này, học viên có thể:
Phân biệt được cơ quan hành chính và
đơn vị sự nghiệp.
Phân loại được các đơn vị HCSN.
Hiểu được mục đích, nội dung và nhiệm
vụ kế toán trong đơn vị HCSN.
Nắm được chế độ kế toán áp dụng trong
đơn vị HCSN, các hình thức sổ kế toán.
Nắm vững các quy định về mở, ghi sổ,
khóa sổ kế toán trong đơn vị HCSN.
BÀI 1: TỔNG QUAN VỀ ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP
VÀ KẾ TOÁN TRONG ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP
Bài 1: Tổng quan về đơn vị hành chính sự nghiệp và kế toán trong đơn vị hành chính sự nghiệp
2 v1.0
TÌNH HUỐNG KHỞI ĐỘNG BÀI
Tình huống dẫn nhập
Anh Dũng đang là kế toán tại một doanh nghiệp sản xuất tư
nhân và sắp chuyển vào làm kế toán ở một trường đại học
công lập nhưng lại chưa hình dung được công việc kế toán
tại đây. Anh Dũng đang rất lo lắng về công việc sắp tới của
mình và rất muốn biết thêm nhiều thông tin về trường – nơi
anh sẽ làm việc.
Câu hỏi
Trường Đại học nói riêng và cơ quan hành chính sự nghiệp nói chung là tổ chức như thế nào?
Công tác tổ chức kế toán ở đó ra sao? Làm kế toán trong các đơn vị này phải tuân thủ những
quy định gì?
Bài 1: Tổng quan về đơn vị hành chính sự nghiệp và kế toán trong đơn vị hành chính sự nghiệp
v1.0 3
1.1. Đặc điểm hoạt động của đơn vị HCSN, nhiệm vụ và nội dung của kế toán
trong đơn vị HCSN
1.1.1. Khái niệm và phân loại các đơn vị HCSN
Đơn vị hành chính sự nghiệp là cách gọi phổ
biến đối với các cơ quan hành chính và các đơn
vị sự nghiệp. Đây là những đơn vị được Nhà
nước thành lập để thực hiện các nhiệm vụ quản
lý hành chính, đảm bảo an ninh quốc phòng, phát
triển kinh tế xã hội, v.v... Các đơn vị này được
ngân sách cấp kinh phí và hoạt động theo nguyên
tắc không bồi hoàn trực tiếp.
Đơn vị hành chính sự nghiệp có nhiều loại, có chức năng, nhiệm vụ khác nhau, hoạt
động trong nhiều lĩnh vực khác nhau và được chia thành hai nhóm: Các cơ quan
hành chính và các đơn vị sự nghiệp.
Phân loại cơ quan hành chính: Các cơ quan hành chính (còn gọi là các cơ quan
quản lý nhà nước) gồm các cơ quan quản lý hành chính từ Trung ương đến địa
phương. Bao gồm:
o Các cơ quan hành chính ở Trung ương gồm: Chính phủ, các Bộ giúp Chính phủ
quản lý các ngành hoặc các lĩnh vực được phân công trong phạm vi toàn quốc.
o Cơ quan hành chính cấp tỉnh gồm: UBND các tỉnh, thành phố và các Sở tham
mưu giúp việc cho UBND các tỉnh quản lý các lĩnh vực thuộc ngành mình phụ
trách trong địa bàn tỉnh.
o Cơ quan hành chính cấp huyện gồm UBND huyện và các cơ quan giúp việc
cho UBND huyện như các Phòng Giáo dục, Phòng Nông nghiệp, Phòng Nội vụ
và Phòng Lao động xã hội. UBND xã là cơ quan quản lý hành chính cơ sở
trong hệ thống các cơ quan quản lý hành chính ở nước ta.
CHÚ Ý
Cơ quan hành chính là những đơn vị được thành lập để làm nhiệm vụ quản lý hành
chính trong lĩnh vực hoặc địa phương được phân công. Các cơ quan hành chính
hoạt động bằng nguồn kinh phí do ngân sách cấp.
Đơn vị sự nghiệp là những đơn vị được thành lập để cung cấp dịch vụ công phục vụ
cho phát triển kinh tế, xã hội. Tùy theo lĩnh vực hoạt động các đơn vị sự nghiệp này
có thể tự chủ kinh phí ở các mức độ khác nhau.
Phân loại đơn vị sự nghiệp: Các đơn vị sự nghiệp là các đơn vị được thành lập để
cung cấp các dịch vụ công phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội và đảm
bảo an ninh quốc phòng.
o Căn cứ vào mức độ tự đảm bảo chi hoạt động từ nguồn thu sự nghiệp các đơn
vị sự nghiệp được chia thành:
Đơn vị sự nghiệp có nguồn thu tự đảm bảo toàn bộ kinh phí cho hoạt động
thường xuyên là những đơn vị có nguồn thu sự nghiệp đủ trang trải được
toàn bộ kinh phí cho hoạt động thường xuyên, Nhà nước không phải cấp
kinh phí cho hoạt động của các đơn vị này.
Bài 1: Tổng quan về đơn vị hành chính sự nghiệp và kế toán trong đơn vị hành chính sự nghiệp
4 v1.0
Đơn vị sự nghiệp tự đảm bảo một phần kinh phí cho hoạt động thường
xuyên là những đơn vị có nguồn thu sự nghiệp chưa đủ để trang trải toàn bộ
chi phí cho hoạt động thường xuyên của mình, Nhà nước phải cấp một phần
ngân sách cho hoạt động thường xuyên của đơn vị. Mức tự bảo đảm chi phí
hoạt động thường xuyên của các đơn vị này từ 10% đến dưới 100% ví dụ
như các trường đại học công lập, bệnh viện,…
Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp thấp, hoặc không có nguồn thu được Nhà
nước cấp toàn bộ kinh phí hoạt động thường xuyên theo chức năng, nhiệm
vụ do NSNN bảo đảm toàn bộ kinh phí hoạt động (gọi tắt là đơn vị sự nghiệp
do NSNN bảo đảm toàn bộ chi phí hoạt động). Các đơn vị sự nghiệp loại
này có mức tự bảo đảm chi phí hoạt động thường xuyên từ 10% trở xuống.
o Căn cứ theo lĩnh vực hoạt động, các đơn vị sự nghiệp được phân thành:
Các đơn vị sự nghiêp giáo dục gồm:
Các trường học từ mầm non đến đại
học (không bao gồm các trường tư).
Các đơn vị sự nghiệp y tế bao gồm:
Các bệnh viện, các cơ sở khám, chữa
bệnh, các trung tâm y tế dự phòng
(không bao gồm các bệnh viện tư).
Các đơn vị sự nghiệp văn hoá, thể
thao bao gồm các viện nghiên cứu về
văn hóa, thể thao, các đoàn nghệ thuật, trung tâm chiếu phim, nhà văn hoá,
thư viện, bảo tồn bảo tàng, đài phát thanh truyền hình, trung tâm thông tin,
báo chí xuất bản, các trung tâm huấn luyện thể dục thể thao, câu lạc bộ thể
dục thể thao, v.v...
Các đơn vị sự nghiệp kinh tế bao gồm các đơn vị sự nghiệp hoạt động
hỗ trợ cho sự nghiệp phát triển kinh tế như các viện nghiên cứu kinh tế,
các trung tâm nghiên cứu giống cây trồng, vật nuôi........
CHÚ Ý
Các đơn vị sự nghiệp đều có đặc điểm chung là hoạt động bằng kinh phí do
ngân sách nhà nước cấp hoặc tự trang trải bằng nguồn thu sự nghiệp. Đặc
điểm này có ảnh hưởng lớn đến công tác kế toán trong các đơn vị HCSN thể
hiện trên các mặt:
Thứ nhất, để phục vụ cho kiểm soát và thanh quyết toán với ngân sách, kế
toán các đơn vị sự nghiệp phải tuân thủ chế độ kế toán do cơ quan có thẩm
quyền quy định.
Thứ hai, phục vụ cho tổng hợp số liệu về các khoản chi ngân sách, các khoản
chi trong các đơn vị HCSN phải được hạch toán chi tiết theo từng chương,
mục phù hợp với mục lục ngân sách.
1.1.2. Nhiệm vụ của kế toán đơn vị hành chính sự nghiệp
Theo quy định của Luật Kế toán, để phục vụ cho kiểm tra, kiểm soát tình hình sử dụng
và thanh quyết toán các khoản kinh phí được ngân sách cấp phát cũng như các nguồn
Bài 1: Tổng quan về đơn vị hành chính sự nghiệp và kế toán trong đơn vị hành chính sự nghiệp
v1.0 5
thu của đơn vị sự nghiệp, kế toán trong các đơn vị
HCSN phải thực hiện các nhiệm vụ sau:
Phản ánh đầy đủ, trung thực, kịp thời các hoạt động
kinh tế tài chính phát sinh liên quan đến các hoạt
động thu và sử dụng nguồn kinh phí ngân sách cấp,
các khoản thu sự nghiệp của đơn vị.
Cung cấp thông tin phục vụ cho kiểm tra, kiểm
soát, quản lý, sử dụng các khoản kinh phí, khoản
thu sự nghiệp theo đúng chế độ hiện hành và theo dự toán đã được cấp có thẩm
quyền phê duyệt.
Góp phần kiểm tra, giám sát tình hình sử dụng vật tư, tài sản, nguồn kinh phí của
đơn vị theo đúng chế độ và pháp luật hiện hành.
1.2. Nội dung của kế toán trong đơn vị HCSN
Thực hiện các nhiệm vụ trên, kế toán trong đơn vị HCSN
có các nội dung sau:
Kế toán tiền và các khoản tương đương tiền phản ánh
tình trạng và sự biến động của các khoản tiền và tương
đương tiền trong đơn vị HCSN như tiền Việt Nam,
ngoại tệ, các loại chứng khoán được mua về để bán
trong thời gian không quá 3 tháng, v.v...
Kế toán vật tư và tài sản phản ánh tình trạng và sự biến
động của các loại vật tư, tài sản trong quá trình hoạt động của đơn vị HCSN.
Kế toán nguồn kinh phí, quỹ phản ánh tình trạng và sự biến động của các nguồn
kinh phí, các khoản quỹ, vốn của đơn vị HCSN.
Kế toán các khoản thanh toán phản ánh tình trạng và sự biến động của các khoản
thanh toán phát sinh trong quá trình hoạt động của đơn vị HCSN.
Kế toán khác bao gồm kế toán các khoản thu, chi và xử lý chênh lệch thu, chi liên
quan đến hoạt động của đơn vị HCSN, lập báo cáo tài chính, v.v...
1.3. Các quy định về chứng từ, tài khoản kế toán trong đơn vị hành chính
sự nghiệp
CHÚ Ý
Các quy định về quản lý tài chính của các cơ quan hành chính được thực hiện theo Nghị
định số 130/2005/NĐ – CP ngày 17 tháng 10 năm 2005 của Chính phủ quy định chế độ tự
chủ, tự chịu trách nhiệm về sử dụng biên chế và kinh phí quản lý hành chính đối với cơ
quan nhà nước.
Quản lý tài chính trong các đơn vị sự nghiệp công lập có thu được thực hiện theo Nghị định
số 43/2006/NĐ – CP ngày 25/4/2006 của Chính phủ về thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ
máy, biên chế và tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập.
Chế độ kế toán áp dụng trong các đơn vị HCSN được thực hiện theo Quyết định số
19/2006/QĐ – BTC ngày 20 tháng 3 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Tài chính.
