B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng

Nguy„n Th(cid:224) Nhung

Bº m(cid:230)n To¡n - (cid:30)⁄i h(cid:229)c Th«ng Long

Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 1 / 34

Ch(cid:247)(cid:236)ng VIII

Ph¥n t‰ch (cid:31)(cid:176)c tr(cid:247)ng v(cid:160) l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 2 / 34

Ch(cid:247)(cid:236)ng IV

1 L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:160)i to¡n v• vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n hi»n t(cid:247)æng thła bi‚n

2 B(cid:160)i to¡n (cid:247)(cid:238)c t‰nh t¿ l» ngh–o cıa huy»n T¥n Y¶n

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 3 / 34

Ch(cid:247)(cid:236)ng IV

1 L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:160)i to¡n v• vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n hi»n t(cid:247)æng thła bi‚n

2 B(cid:160)i to¡n (cid:247)(cid:238)c t‰nh t¿ l» ngh–o cıa huy»n T¥n Y¶n

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 3 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh B(cid:160)i to¡n v• vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

Nºi dung tr…nh b(cid:160)y

1 L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:160)i to¡n v• vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n hi»n t(cid:247)æng thła bi‚n

2 B(cid:160)i to¡n (cid:247)(cid:238)c t‰nh t¿ l» ngh–o cıa huy»n T¥n Y¶n

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 4 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh B(cid:160)i to¡n v• vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:160)i to¡n v• vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:160)i to¡n

X†t hai m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui tuy‚n t‰nh:

(1)

(2)

Yi (cid:16) B1 (cid:0) B2X2i (cid:0) B3X3i (cid:0) . . . (cid:0) Bk Xki (cid:0) Ui Yi (cid:16) B1 (cid:0) B2X2i (cid:0) B3X3i (cid:0) . . . (cid:0) BmXmi (cid:0) Vi

trong (cid:31)(cid:226) m (cid:160) k (do (cid:31)(cid:226) sai sŁ Ui c(cid:226) xu h(cid:247)(cid:238)ng nh(cid:228) h(cid:236)n sai sŁ Vi ). C(cid:226) th” k‚t lu“n l(cid:160) m(cid:230) h…nh (3) tŁt h(cid:236)n m(cid:230) h…nh (4) kh(cid:230)ng? H(cid:236)n nœa, c(cid:226) ph£i mºt m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui phi tuy‚n n(cid:160)o (cid:31)(cid:226) (m(cid:230) h…nh logarit chflng h⁄n) s‡ tŁt h(cid:236)n hai m(cid:230) h…nh tuy‚n t‰nh tr¶n kh(cid:230)ng? Mºt c¡ch kh¡i qu¡t, m(cid:230) h…nh c(cid:226) nhœng (cid:31)(cid:176)c t‰nh g… th… s‡ (cid:31)(cid:247)æc coi l(cid:160) mºt m(cid:230) h…nh (cid:31)(cid:243)ng (cid:31)›n?

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 5 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh B(cid:160)i to¡n v• vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:160)i to¡n v• vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:160)i to¡n

X†t hai m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui tuy‚n t‰nh:

(1)

(2)

Yi (cid:16) B1 (cid:0) B2X2i (cid:0) B3X3i (cid:0) . . . (cid:0) Bk Xki (cid:0) Ui Yi (cid:16) B1 (cid:0) B2X2i (cid:0) B3X3i (cid:0) . . . (cid:0) BmXmi (cid:0) Vi

trong (cid:31)(cid:226) m (cid:160) k (do (cid:31)(cid:226) sai sŁ Ui c(cid:226) xu h(cid:247)(cid:238)ng nh(cid:228) h(cid:236)n sai sŁ Vi ). C(cid:226) th” k‚t lu“n l(cid:160) m(cid:230) h…nh (3) tŁt h(cid:236)n m(cid:230) h…nh (4) kh(cid:230)ng? H(cid:236)n nœa, c(cid:226) ph£i mºt m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui phi tuy‚n n(cid:160)o (cid:31)(cid:226) (m(cid:230) h…nh logarit chflng h⁄n) s‡ tŁt h(cid:236)n hai m(cid:230) h…nh tuy‚n t‰nh tr¶n kh(cid:230)ng? Mºt c¡ch kh¡i qu¡t, m(cid:230) h…nh c(cid:226) nhœng (cid:31)(cid:176)c t‰nh g… th… s‡ (cid:31)(cid:247)æc coi l(cid:160) mºt m(cid:230) h…nh (cid:31)(cid:243)ng (cid:31)›n?

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 5 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt

Nºi dung tr…nh b(cid:160)y

1 L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:160)i to¡n v• vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n hi»n t(cid:247)æng thła bi‚n

2 B(cid:160)i to¡n (cid:247)(cid:238)c t‰nh t¿ l» ngh–o cıa huy»n T¥n Y¶n

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 6 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt

C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt

Vi»c (cid:31)¡nh gi¡ mºt m(cid:230) h…nh c(cid:226) (cid:31)(cid:243)ng (cid:31)›n, ph(cid:242) hæp v(cid:238)i b£n ch§t cıa hi»n t(cid:247)æng hay kh(cid:230)ng ph£i (cid:31)(cid:247)æc d(cid:252)a tr¶n nhœng ti¶u chu'n nh§t (cid:31)(cid:224)nh. A.C.Harvey (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)a ra c¡c ti¶u chu'n (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ ch§t l(cid:247)æng cıa mºt m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. C¡c ti¶u chu'n n(cid:160)y (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)æc v“n d(cid:246)ng rºng r¢i trong th(cid:252)c t‚ bao g(cid:231)m:

T‰nh ti‚t ki»m: M(cid:230) h…nh c(cid:160)ng (cid:31)(cid:236)n gi£n c(cid:160)ng tŁt, tuy nhi¶n ph£i chøa (cid:31)(cid:252)ng nhœng bi‚n (cid:31)ºc l“p chı y‚u £nh h(cid:247)(cid:240)ng (cid:31)‚n bi‚n ph(cid:246) thuºc (cid:31)” gi£i th‰ch (cid:31)(cid:247)æc nhœng hi»n t(cid:247)æng cƒn nghi¶n cøu. T‰nh x¡c (cid:31)(cid:224)nh: C¡c tham sŁ (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng (cid:31)(cid:247)æc ph£i c(cid:226) t‰nh Œn (cid:31)(cid:224)nh v(cid:160) duy nh§t (cid:31)Łi v(cid:238)i mºt t“p sŁ li»u cho tr(cid:247)(cid:238)c. T‰nh th‰ch hæp: C¡c bi‚n (cid:31)ºc l“p gi£i th‰ch (cid:31)(cid:247)æc s(cid:252) thay (cid:31)Œi cıa bi‚n ph(cid:246) thuºc c(cid:160)ng nhi•u c(cid:160)ng tŁt. T‰nh b•n vœng v• m(cid:176)t l‰ thuy‚t: M(cid:230) h…nh ph£i ph(cid:242) hæp v(cid:238)i c(cid:236) s(cid:240) l‰ thuy‚t n•n t£ng. C(cid:226) kh£ n«ng d(cid:252) b¡o tŁt: M(cid:230) h…nh tŁt l(cid:160) m(cid:230) h…nh c(cid:226) kh£ n«ng cung c§p c¡c k‚t qu£ d(cid:252) b¡o c(cid:160)ng s¡t v(cid:238)i th(cid:252)c t‚ c(cid:160)ng tŁt.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 7 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt

C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt

Vi»c (cid:31)¡nh gi¡ mºt m(cid:230) h…nh c(cid:226) (cid:31)(cid:243)ng (cid:31)›n, ph(cid:242) hæp v(cid:238)i b£n ch§t cıa hi»n t(cid:247)æng hay kh(cid:230)ng ph£i (cid:31)(cid:247)æc d(cid:252)a tr¶n nhœng ti¶u chu'n nh§t (cid:31)(cid:224)nh. A.C.Harvey (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)a ra c¡c ti¶u chu'n (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ ch§t l(cid:247)æng cıa mºt m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. C¡c ti¶u chu'n n(cid:160)y (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)æc v“n d(cid:246)ng rºng r¢i trong th(cid:252)c t‚ bao g(cid:231)m:

T‰nh ti‚t ki»m: M(cid:230) h…nh c(cid:160)ng (cid:31)(cid:236)n gi£n c(cid:160)ng tŁt, tuy nhi¶n ph£i chøa (cid:31)(cid:252)ng nhœng bi‚n (cid:31)ºc l“p chı y‚u £nh h(cid:247)(cid:240)ng (cid:31)‚n bi‚n ph(cid:246) thuºc (cid:31)” gi£i th‰ch (cid:31)(cid:247)æc nhœng hi»n t(cid:247)æng cƒn nghi¶n cøu. T‰nh x¡c (cid:31)(cid:224)nh: C¡c tham sŁ (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng (cid:31)(cid:247)æc ph£i c(cid:226) t‰nh Œn (cid:31)(cid:224)nh v(cid:160) duy nh§t (cid:31)Łi v(cid:238)i mºt t“p sŁ li»u cho tr(cid:247)(cid:238)c. T‰nh th‰ch hæp: C¡c bi‚n (cid:31)ºc l“p gi£i th‰ch (cid:31)(cid:247)æc s(cid:252) thay (cid:31)Œi cıa bi‚n ph(cid:246) thuºc c(cid:160)ng nhi•u c(cid:160)ng tŁt. T‰nh b•n vœng v• m(cid:176)t l‰ thuy‚t: M(cid:230) h…nh ph£i ph(cid:242) hæp v(cid:238)i c(cid:236) s(cid:240) l‰ thuy‚t n•n t£ng. C(cid:226) kh£ n«ng d(cid:252) b¡o tŁt: M(cid:230) h…nh tŁt l(cid:160) m(cid:230) h…nh c(cid:226) kh£ n«ng cung c§p c¡c k‚t qu£ d(cid:252) b¡o c(cid:160)ng s¡t v(cid:238)i th(cid:252)c t‚ c(cid:160)ng tŁt.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 7 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt

C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt

Vi»c (cid:31)¡nh gi¡ mºt m(cid:230) h…nh c(cid:226) (cid:31)(cid:243)ng (cid:31)›n, ph(cid:242) hæp v(cid:238)i b£n ch§t cıa hi»n t(cid:247)æng hay kh(cid:230)ng ph£i (cid:31)(cid:247)æc d(cid:252)a tr¶n nhœng ti¶u chu'n nh§t (cid:31)(cid:224)nh. A.C.Harvey (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)a ra c¡c ti¶u chu'n (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ ch§t l(cid:247)æng cıa mºt m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. C¡c ti¶u chu'n n(cid:160)y (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)æc v“n d(cid:246)ng rºng r¢i trong th(cid:252)c t‚ bao g(cid:231)m:

T‰nh ti‚t ki»m: M(cid:230) h…nh c(cid:160)ng (cid:31)(cid:236)n gi£n c(cid:160)ng tŁt, tuy nhi¶n ph£i chøa (cid:31)(cid:252)ng nhœng bi‚n (cid:31)ºc l“p chı y‚u £nh h(cid:247)(cid:240)ng (cid:31)‚n bi‚n ph(cid:246) thuºc (cid:31)” gi£i th‰ch (cid:31)(cid:247)æc nhœng hi»n t(cid:247)æng cƒn nghi¶n cøu. T‰nh x¡c (cid:31)(cid:224)nh: C¡c tham sŁ (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng (cid:31)(cid:247)æc ph£i c(cid:226) t‰nh Œn (cid:31)(cid:224)nh v(cid:160) duy nh§t (cid:31)Łi v(cid:238)i mºt t“p sŁ li»u cho tr(cid:247)(cid:238)c. T‰nh th‰ch hæp: C¡c bi‚n (cid:31)ºc l“p gi£i th‰ch (cid:31)(cid:247)æc s(cid:252) thay (cid:31)Œi cıa bi‚n ph(cid:246) thuºc c(cid:160)ng nhi•u c(cid:160)ng tŁt. T‰nh b•n vœng v• m(cid:176)t l‰ thuy‚t: M(cid:230) h…nh ph£i ph(cid:242) hæp v(cid:238)i c(cid:236) s(cid:240) l‰ thuy‚t n•n t£ng. C(cid:226) kh£ n«ng d(cid:252) b¡o tŁt: M(cid:230) h…nh tŁt l(cid:160) m(cid:230) h…nh c(cid:226) kh£ n«ng cung c§p c¡c k‚t qu£ d(cid:252) b¡o c(cid:160)ng s¡t v(cid:238)i th(cid:252)c t‚ c(cid:160)ng tŁt.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 7 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt

C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt

Vi»c (cid:31)¡nh gi¡ mºt m(cid:230) h…nh c(cid:226) (cid:31)(cid:243)ng (cid:31)›n, ph(cid:242) hæp v(cid:238)i b£n ch§t cıa hi»n t(cid:247)æng hay kh(cid:230)ng ph£i (cid:31)(cid:247)æc d(cid:252)a tr¶n nhœng ti¶u chu'n nh§t (cid:31)(cid:224)nh. A.C.Harvey (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)a ra c¡c ti¶u chu'n (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ ch§t l(cid:247)æng cıa mºt m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. C¡c ti¶u chu'n n(cid:160)y (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)æc v“n d(cid:246)ng rºng r¢i trong th(cid:252)c t‚ bao g(cid:231)m:

T‰nh ti‚t ki»m: M(cid:230) h…nh c(cid:160)ng (cid:31)(cid:236)n gi£n c(cid:160)ng tŁt, tuy nhi¶n ph£i chøa (cid:31)(cid:252)ng nhœng bi‚n (cid:31)ºc l“p chı y‚u £nh h(cid:247)(cid:240)ng (cid:31)‚n bi‚n ph(cid:246) thuºc (cid:31)” gi£i th‰ch (cid:31)(cid:247)æc nhœng hi»n t(cid:247)æng cƒn nghi¶n cøu. T‰nh x¡c (cid:31)(cid:224)nh: C¡c tham sŁ (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng (cid:31)(cid:247)æc ph£i c(cid:226) t‰nh Œn (cid:31)(cid:224)nh v(cid:160) duy nh§t (cid:31)Łi v(cid:238)i mºt t“p sŁ li»u cho tr(cid:247)(cid:238)c. T‰nh th‰ch hæp: C¡c bi‚n (cid:31)ºc l“p gi£i th‰ch (cid:31)(cid:247)æc s(cid:252) thay (cid:31)Œi cıa bi‚n ph(cid:246) thuºc c(cid:160)ng nhi•u c(cid:160)ng tŁt. T‰nh b•n vœng v• m(cid:176)t l‰ thuy‚t: M(cid:230) h…nh ph£i ph(cid:242) hæp v(cid:238)i c(cid:236) s(cid:240) l‰ thuy‚t n•n t£ng. C(cid:226) kh£ n«ng d(cid:252) b¡o tŁt: M(cid:230) h…nh tŁt l(cid:160) m(cid:230) h…nh c(cid:226) kh£ n«ng cung c§p c¡c k‚t qu£ d(cid:252) b¡o c(cid:160)ng s¡t v(cid:238)i th(cid:252)c t‚ c(cid:160)ng tŁt.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 7 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt

C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt

Vi»c (cid:31)¡nh gi¡ mºt m(cid:230) h…nh c(cid:226) (cid:31)(cid:243)ng (cid:31)›n, ph(cid:242) hæp v(cid:238)i b£n ch§t cıa hi»n t(cid:247)æng hay kh(cid:230)ng ph£i (cid:31)(cid:247)æc d(cid:252)a tr¶n nhœng ti¶u chu'n nh§t (cid:31)(cid:224)nh. A.C.Harvey (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)a ra c¡c ti¶u chu'n (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ ch§t l(cid:247)æng cıa mºt m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. C¡c ti¶u chu'n n(cid:160)y (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)æc v“n d(cid:246)ng rºng r¢i trong th(cid:252)c t‚ bao g(cid:231)m:

T‰nh ti‚t ki»m: M(cid:230) h…nh c(cid:160)ng (cid:31)(cid:236)n gi£n c(cid:160)ng tŁt, tuy nhi¶n ph£i chøa (cid:31)(cid:252)ng nhœng bi‚n (cid:31)ºc l“p chı y‚u £nh h(cid:247)(cid:240)ng (cid:31)‚n bi‚n ph(cid:246) thuºc (cid:31)” gi£i th‰ch (cid:31)(cid:247)æc nhœng hi»n t(cid:247)æng cƒn nghi¶n cøu. T‰nh x¡c (cid:31)(cid:224)nh: C¡c tham sŁ (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng (cid:31)(cid:247)æc ph£i c(cid:226) t‰nh Œn (cid:31)(cid:224)nh v(cid:160) duy nh§t (cid:31)Łi v(cid:238)i mºt t“p sŁ li»u cho tr(cid:247)(cid:238)c. T‰nh th‰ch hæp: C¡c bi‚n (cid:31)ºc l“p gi£i th‰ch (cid:31)(cid:247)æc s(cid:252) thay (cid:31)Œi cıa bi‚n ph(cid:246) thuºc c(cid:160)ng nhi•u c(cid:160)ng tŁt. T‰nh b•n vœng v• m(cid:176)t l‰ thuy‚t: M(cid:230) h…nh ph£i ph(cid:242) hæp v(cid:238)i c(cid:236) s(cid:240) l‰ thuy‚t n•n t£ng. C(cid:226) kh£ n«ng d(cid:252) b¡o tŁt: M(cid:230) h…nh tŁt l(cid:160) m(cid:230) h…nh c(cid:226) kh£ n«ng cung c§p c¡c k‚t qu£ d(cid:252) b¡o c(cid:160)ng s¡t v(cid:238)i th(cid:252)c t‚ c(cid:160)ng tŁt.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 7 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt

C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt

Vi»c (cid:31)¡nh gi¡ mºt m(cid:230) h…nh c(cid:226) (cid:31)(cid:243)ng (cid:31)›n, ph(cid:242) hæp v(cid:238)i b£n ch§t cıa hi»n t(cid:247)æng hay kh(cid:230)ng ph£i (cid:31)(cid:247)æc d(cid:252)a tr¶n nhœng ti¶u chu'n nh§t (cid:31)(cid:224)nh. A.C.Harvey (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)a ra c¡c ti¶u chu'n (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ ch§t l(cid:247)æng cıa mºt m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. C¡c ti¶u chu'n n(cid:160)y (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)æc v“n d(cid:246)ng rºng r¢i trong th(cid:252)c t‚ bao g(cid:231)m:

T‰nh ti‚t ki»m: M(cid:230) h…nh c(cid:160)ng (cid:31)(cid:236)n gi£n c(cid:160)ng tŁt, tuy nhi¶n ph£i chøa (cid:31)(cid:252)ng nhœng bi‚n (cid:31)ºc l“p chı y‚u £nh h(cid:247)(cid:240)ng (cid:31)‚n bi‚n ph(cid:246) thuºc (cid:31)” gi£i th‰ch (cid:31)(cid:247)æc nhœng hi»n t(cid:247)æng cƒn nghi¶n cøu. T‰nh x¡c (cid:31)(cid:224)nh: C¡c tham sŁ (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng (cid:31)(cid:247)æc ph£i c(cid:226) t‰nh Œn (cid:31)(cid:224)nh v(cid:160) duy nh§t (cid:31)Łi v(cid:238)i mºt t“p sŁ li»u cho tr(cid:247)(cid:238)c. T‰nh th‰ch hæp: C¡c bi‚n (cid:31)ºc l“p gi£i th‰ch (cid:31)(cid:247)æc s(cid:252) thay (cid:31)Œi cıa bi‚n ph(cid:246) thuºc c(cid:160)ng nhi•u c(cid:160)ng tŁt. T‰nh b•n vœng v• m(cid:176)t l‰ thuy‚t: M(cid:230) h…nh ph£i ph(cid:242) hæp v(cid:238)i c(cid:236) s(cid:240) l‰ thuy‚t n•n t£ng. C(cid:226) kh£ n«ng d(cid:252) b¡o tŁt: M(cid:230) h…nh tŁt l(cid:160) m(cid:230) h…nh c(cid:226) kh£ n«ng cung c§p c¡c k‚t qu£ d(cid:252) b¡o c(cid:160)ng s¡t v(cid:238)i th(cid:252)c t‚ c(cid:160)ng tŁt.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 7 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

Nºi dung tr…nh b(cid:160)y

1 L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:160)i to¡n v• vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n hi»n t(cid:247)æng thła bi‚n

2 B(cid:160)i to¡n (cid:247)(cid:238)c t‰nh t¿ l» ngh–o cıa huy»n T¥n Y¶n

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 8 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:247)(cid:238)c 1: X¡c (cid:31)(cid:224)nh sŁ bi‚n (cid:31)ºc l“p trong m(cid:230) h…nh:

Tł (cid:31)(cid:236)n gi£n (cid:31)‚n tŒng qu¡t: bŒ sung bi‚n (cid:31)ºc l“p tł tł v(cid:160)o m(cid:230) h…nh. Qu¡ tr…nh bŒ sung (cid:31)ºc l“p v(cid:160)o m(cid:230) h…nh th(cid:252)c ch§t l(cid:160) vi»c xem x†t c(cid:226) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n quan tr(cid:229)ng kh(cid:230)ng. Tł tŒng qu¡t (cid:31)‚n (cid:31)(cid:236)n gi£n: x†t m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui c(cid:226) (cid:31)ƒy (cid:31)ı c¡c bi‚n (cid:31)ºc l“p (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)æc x¡c (cid:31)(cid:224)nh. Sau (cid:31)(cid:226) th(cid:252)c hi»n thanh l(cid:229)c nhœng bi‚n kh(cid:230)ng quan tr(cid:229)ng ra kh(cid:228)i m(cid:230) h…nh.

B(cid:247)(cid:238)c 2: Ki”m tra s(cid:252) vi ph⁄m c¡c gi£ thi‚t cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. B(cid:247)(cid:238)c n(cid:160)y bao g(cid:231)m:

Ki”m tra c¡c v§n (cid:31)• nh(cid:247): (cid:31)a cºng tuy‚n, ph(cid:247)(cid:236)ng sai thay (cid:31)Œi, t(cid:252) t(cid:247)(cid:236)ng quan, ph¥n bŁ kh(cid:230)ng chu'n cıa sai sŁ; Kh›c ph(cid:246)c c¡c vi ph⁄m (cid:31)¢ ph¡t hi»n (cid:31)(cid:247)æc.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 9 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:247)(cid:238)c 1: X¡c (cid:31)(cid:224)nh sŁ bi‚n (cid:31)ºc l“p trong m(cid:230) h…nh:

Tł (cid:31)(cid:236)n gi£n (cid:31)‚n tŒng qu¡t: bŒ sung bi‚n (cid:31)ºc l“p tł tł v(cid:160)o m(cid:230) h…nh. Qu¡ tr…nh bŒ sung (cid:31)ºc l“p v(cid:160)o m(cid:230) h…nh th(cid:252)c ch§t l(cid:160) vi»c xem x†t c(cid:226) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n quan tr(cid:229)ng kh(cid:230)ng. Tł tŒng qu¡t (cid:31)‚n (cid:31)(cid:236)n gi£n: x†t m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui c(cid:226) (cid:31)ƒy (cid:31)ı c¡c bi‚n (cid:31)ºc l“p (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)æc x¡c (cid:31)(cid:224)nh. Sau (cid:31)(cid:226) th(cid:252)c hi»n thanh l(cid:229)c nhœng bi‚n kh(cid:230)ng quan tr(cid:229)ng ra kh(cid:228)i m(cid:230) h…nh.

B(cid:247)(cid:238)c 2: Ki”m tra s(cid:252) vi ph⁄m c¡c gi£ thi‚t cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. B(cid:247)(cid:238)c n(cid:160)y bao g(cid:231)m:

Ki”m tra c¡c v§n (cid:31)• nh(cid:247): (cid:31)a cºng tuy‚n, ph(cid:247)(cid:236)ng sai thay (cid:31)Œi, t(cid:252) t(cid:247)(cid:236)ng quan, ph¥n bŁ kh(cid:230)ng chu'n cıa sai sŁ; Kh›c ph(cid:246)c c¡c vi ph⁄m (cid:31)¢ ph¡t hi»n (cid:31)(cid:247)æc.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 9 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:247)(cid:238)c 1: X¡c (cid:31)(cid:224)nh sŁ bi‚n (cid:31)ºc l“p trong m(cid:230) h…nh:

Tł (cid:31)(cid:236)n gi£n (cid:31)‚n tŒng qu¡t: bŒ sung bi‚n (cid:31)ºc l“p tł tł v(cid:160)o m(cid:230) h…nh. Qu¡ tr…nh bŒ sung (cid:31)ºc l“p v(cid:160)o m(cid:230) h…nh th(cid:252)c ch§t l(cid:160) vi»c xem x†t c(cid:226) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n quan tr(cid:229)ng kh(cid:230)ng. Tł tŒng qu¡t (cid:31)‚n (cid:31)(cid:236)n gi£n: x†t m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui c(cid:226) (cid:31)ƒy (cid:31)ı c¡c bi‚n (cid:31)ºc l“p (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)æc x¡c (cid:31)(cid:224)nh. Sau (cid:31)(cid:226) th(cid:252)c hi»n thanh l(cid:229)c nhœng bi‚n kh(cid:230)ng quan tr(cid:229)ng ra kh(cid:228)i m(cid:230) h…nh.

B(cid:247)(cid:238)c 2: Ki”m tra s(cid:252) vi ph⁄m c¡c gi£ thi‚t cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. B(cid:247)(cid:238)c n(cid:160)y bao g(cid:231)m:

Ki”m tra c¡c v§n (cid:31)• nh(cid:247): (cid:31)a cºng tuy‚n, ph(cid:247)(cid:236)ng sai thay (cid:31)Œi, t(cid:252) t(cid:247)(cid:236)ng quan, ph¥n bŁ kh(cid:230)ng chu'n cıa sai sŁ; Kh›c ph(cid:246)c c¡c vi ph⁄m (cid:31)¢ ph¡t hi»n (cid:31)(cid:247)æc.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 9 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:247)(cid:238)c 1: X¡c (cid:31)(cid:224)nh sŁ bi‚n (cid:31)ºc l“p trong m(cid:230) h…nh:

Tł (cid:31)(cid:236)n gi£n (cid:31)‚n tŒng qu¡t: bŒ sung bi‚n (cid:31)ºc l“p tł tł v(cid:160)o m(cid:230) h…nh. Qu¡ tr…nh bŒ sung (cid:31)ºc l“p v(cid:160)o m(cid:230) h…nh th(cid:252)c ch§t l(cid:160) vi»c xem x†t c(cid:226) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n quan tr(cid:229)ng kh(cid:230)ng. Tł tŒng qu¡t (cid:31)‚n (cid:31)(cid:236)n gi£n: x†t m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui c(cid:226) (cid:31)ƒy (cid:31)ı c¡c bi‚n (cid:31)ºc l“p (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)æc x¡c (cid:31)(cid:224)nh. Sau (cid:31)(cid:226) th(cid:252)c hi»n thanh l(cid:229)c nhœng bi‚n kh(cid:230)ng quan tr(cid:229)ng ra kh(cid:228)i m(cid:230) h…nh.

B(cid:247)(cid:238)c 2: Ki”m tra s(cid:252) vi ph⁄m c¡c gi£ thi‚t cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. B(cid:247)(cid:238)c n(cid:160)y bao g(cid:231)m:

Ki”m tra c¡c v§n (cid:31)• nh(cid:247): (cid:31)a cºng tuy‚n, ph(cid:247)(cid:236)ng sai thay (cid:31)Œi, t(cid:252) t(cid:247)(cid:236)ng quan, ph¥n bŁ kh(cid:230)ng chu'n cıa sai sŁ; Kh›c ph(cid:246)c c¡c vi ph⁄m (cid:31)¢ ph¡t hi»n (cid:31)(cid:247)æc.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 9 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:247)(cid:238)c 1: X¡c (cid:31)(cid:224)nh sŁ bi‚n (cid:31)ºc l“p trong m(cid:230) h…nh:

Tł (cid:31)(cid:236)n gi£n (cid:31)‚n tŒng qu¡t: bŒ sung bi‚n (cid:31)ºc l“p tł tł v(cid:160)o m(cid:230) h…nh. Qu¡ tr…nh bŒ sung (cid:31)ºc l“p v(cid:160)o m(cid:230) h…nh th(cid:252)c ch§t l(cid:160) vi»c xem x†t c(cid:226) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n quan tr(cid:229)ng kh(cid:230)ng. Tł tŒng qu¡t (cid:31)‚n (cid:31)(cid:236)n gi£n: x†t m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui c(cid:226) (cid:31)ƒy (cid:31)ı c¡c bi‚n (cid:31)ºc l“p (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)æc x¡c (cid:31)(cid:224)nh. Sau (cid:31)(cid:226) th(cid:252)c hi»n thanh l(cid:229)c nhœng bi‚n kh(cid:230)ng quan tr(cid:229)ng ra kh(cid:228)i m(cid:230) h…nh.

B(cid:247)(cid:238)c 2: Ki”m tra s(cid:252) vi ph⁄m c¡c gi£ thi‚t cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. B(cid:247)(cid:238)c n(cid:160)y bao g(cid:231)m:

Ki”m tra c¡c v§n (cid:31)• nh(cid:247): (cid:31)a cºng tuy‚n, ph(cid:247)(cid:236)ng sai thay (cid:31)Œi, t(cid:252) t(cid:247)(cid:236)ng quan, ph¥n bŁ kh(cid:230)ng chu'n cıa sai sŁ; Kh›c ph(cid:246)c c¡c vi ph⁄m (cid:31)¢ ph¡t hi»n (cid:31)(cid:247)æc.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 9 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:247)(cid:238)c 1: X¡c (cid:31)(cid:224)nh sŁ bi‚n (cid:31)ºc l“p trong m(cid:230) h…nh:

Tł (cid:31)(cid:236)n gi£n (cid:31)‚n tŒng qu¡t: bŒ sung bi‚n (cid:31)ºc l“p tł tł v(cid:160)o m(cid:230) h…nh. Qu¡ tr…nh bŒ sung (cid:31)ºc l“p v(cid:160)o m(cid:230) h…nh th(cid:252)c ch§t l(cid:160) vi»c xem x†t c(cid:226) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n quan tr(cid:229)ng kh(cid:230)ng. Tł tŒng qu¡t (cid:31)‚n (cid:31)(cid:236)n gi£n: x†t m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui c(cid:226) (cid:31)ƒy (cid:31)ı c¡c bi‚n (cid:31)ºc l“p (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)æc x¡c (cid:31)(cid:224)nh. Sau (cid:31)(cid:226) th(cid:252)c hi»n thanh l(cid:229)c nhœng bi‚n kh(cid:230)ng quan tr(cid:229)ng ra kh(cid:228)i m(cid:230) h…nh.

B(cid:247)(cid:238)c 2: Ki”m tra s(cid:252) vi ph⁄m c¡c gi£ thi‚t cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. B(cid:247)(cid:238)c n(cid:160)y bao g(cid:231)m:

Ki”m tra c¡c v§n (cid:31)• nh(cid:247): (cid:31)a cºng tuy‚n, ph(cid:247)(cid:236)ng sai thay (cid:31)Œi, t(cid:252) t(cid:247)(cid:236)ng quan, ph¥n bŁ kh(cid:230)ng chu'n cıa sai sŁ; Kh›c ph(cid:246)c c¡c vi ph⁄m (cid:31)¢ ph¡t hi»n (cid:31)(cid:247)æc.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 9 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:247)(cid:238)c 3: Ch(cid:229)n d⁄ng h(cid:160)m h(cid:231)i qui.

D⁄ng h(cid:160)m h(cid:231)i qui c(cid:226) th” x¡c (cid:31)(cid:224)nh d(cid:252)a tr¶n ki‚n thøc chuy¶n ng(cid:160)nh li¶n quan (cid:31)‚n sŁ li»u ho(cid:176)c d(cid:252)a v(cid:160)o d⁄ng h(cid:160)m (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)æc sß d(cid:246)ng trong nhœng nghi¶n cøu tr(cid:247)(cid:238)c (cid:31)(cid:226); X¡c (cid:31)(cid:224)nh d⁄ng h(cid:160)m d(cid:252)a tr¶n vi»c kh£o s¡t s(cid:236) bº mŁi quan h» giœa bi‚n (cid:31)ºc l“p v(cid:160) bi‚n ph(cid:246) thuºc d(cid:252)a v(cid:160)o dœ li»u m¤u.

B(cid:247)(cid:238)c 4: (cid:129)p d(cid:246)ng c¡c ti¶u chu'n (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ v(cid:160) l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh.

H» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh th(cid:247)(cid:237)ng (cid:31)(cid:247)æc d(cid:242)ng (cid:31)ƒu ti¶n (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ ch§t l(cid:247)æng cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. N‚u h» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh c(cid:226) gi¡ tr(cid:224) l(cid:238)n h(cid:236)n 50% th… c(cid:226) th” coi l(cid:160) m(cid:230) h…nh kh¡ ph(cid:242) hæp v(cid:238)i t“p sŁ li»u. N‚u h» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh nh(cid:228) h(cid:236)n 30% th… c(cid:226) th” khflng (cid:31)(cid:224)nh m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp n¶n t…m m(cid:230) h…nh kh¡c.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 10 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:247)(cid:238)c 3: Ch(cid:229)n d⁄ng h(cid:160)m h(cid:231)i qui.

D⁄ng h(cid:160)m h(cid:231)i qui c(cid:226) th” x¡c (cid:31)(cid:224)nh d(cid:252)a tr¶n ki‚n thøc chuy¶n ng(cid:160)nh li¶n quan (cid:31)‚n sŁ li»u ho(cid:176)c d(cid:252)a v(cid:160)o d⁄ng h(cid:160)m (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)æc sß d(cid:246)ng trong nhœng nghi¶n cøu tr(cid:247)(cid:238)c (cid:31)(cid:226); X¡c (cid:31)(cid:224)nh d⁄ng h(cid:160)m d(cid:252)a tr¶n vi»c kh£o s¡t s(cid:236) bº mŁi quan h» giœa bi‚n (cid:31)ºc l“p v(cid:160) bi‚n ph(cid:246) thuºc d(cid:252)a v(cid:160)o dœ li»u m¤u.

B(cid:247)(cid:238)c 4: (cid:129)p d(cid:246)ng c¡c ti¶u chu'n (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ v(cid:160) l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh.

H» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh th(cid:247)(cid:237)ng (cid:31)(cid:247)æc d(cid:242)ng (cid:31)ƒu ti¶n (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ ch§t l(cid:247)æng cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. N‚u h» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh c(cid:226) gi¡ tr(cid:224) l(cid:238)n h(cid:236)n 50% th… c(cid:226) th” coi l(cid:160) m(cid:230) h…nh kh¡ ph(cid:242) hæp v(cid:238)i t“p sŁ li»u. N‚u h» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh nh(cid:228) h(cid:236)n 30% th… c(cid:226) th” khflng (cid:31)(cid:224)nh m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp n¶n t…m m(cid:230) h…nh kh¡c.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 10 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:247)(cid:238)c 3: Ch(cid:229)n d⁄ng h(cid:160)m h(cid:231)i qui.

D⁄ng h(cid:160)m h(cid:231)i qui c(cid:226) th” x¡c (cid:31)(cid:224)nh d(cid:252)a tr¶n ki‚n thøc chuy¶n ng(cid:160)nh li¶n quan (cid:31)‚n sŁ li»u ho(cid:176)c d(cid:252)a v(cid:160)o d⁄ng h(cid:160)m (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)æc sß d(cid:246)ng trong nhœng nghi¶n cøu tr(cid:247)(cid:238)c (cid:31)(cid:226); X¡c (cid:31)(cid:224)nh d⁄ng h(cid:160)m d(cid:252)a tr¶n vi»c kh£o s¡t s(cid:236) bº mŁi quan h» giœa bi‚n (cid:31)ºc l“p v(cid:160) bi‚n ph(cid:246) thuºc d(cid:252)a v(cid:160)o dœ li»u m¤u.

B(cid:247)(cid:238)c 4: (cid:129)p d(cid:246)ng c¡c ti¶u chu'n (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ v(cid:160) l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh.

H» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh th(cid:247)(cid:237)ng (cid:31)(cid:247)æc d(cid:242)ng (cid:31)ƒu ti¶n (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ ch§t l(cid:247)æng cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. N‚u h» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh c(cid:226) gi¡ tr(cid:224) l(cid:238)n h(cid:236)n 50% th… c(cid:226) th” coi l(cid:160) m(cid:230) h…nh kh¡ ph(cid:242) hæp v(cid:238)i t“p sŁ li»u. N‚u h» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh nh(cid:228) h(cid:236)n 30% th… c(cid:226) th” khflng (cid:31)(cid:224)nh m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp n¶n t…m m(cid:230) h…nh kh¡c.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 10 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:247)(cid:238)c 3: Ch(cid:229)n d⁄ng h(cid:160)m h(cid:231)i qui.

D⁄ng h(cid:160)m h(cid:231)i qui c(cid:226) th” x¡c (cid:31)(cid:224)nh d(cid:252)a tr¶n ki‚n thøc chuy¶n ng(cid:160)nh li¶n quan (cid:31)‚n sŁ li»u ho(cid:176)c d(cid:252)a v(cid:160)o d⁄ng h(cid:160)m (cid:31)¢ (cid:31)(cid:247)æc sß d(cid:246)ng trong nhœng nghi¶n cøu tr(cid:247)(cid:238)c (cid:31)(cid:226); X¡c (cid:31)(cid:224)nh d⁄ng h(cid:160)m d(cid:252)a tr¶n vi»c kh£o s¡t s(cid:236) bº mŁi quan h» giœa bi‚n (cid:31)ºc l“p v(cid:160) bi‚n ph(cid:246) thuºc d(cid:252)a v(cid:160)o dœ li»u m¤u.

B(cid:247)(cid:238)c 4: (cid:129)p d(cid:246)ng c¡c ti¶u chu'n (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ v(cid:160) l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh.

H» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh th(cid:247)(cid:237)ng (cid:31)(cid:247)æc d(cid:242)ng (cid:31)ƒu ti¶n (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ ch§t l(cid:247)æng cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. N‚u h» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh c(cid:226) gi¡ tr(cid:224) l(cid:238)n h(cid:236)n 50% th… c(cid:226) th” coi l(cid:160) m(cid:230) h…nh kh¡ ph(cid:242) hæp v(cid:238)i t“p sŁ li»u. N‚u h» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh nh(cid:228) h(cid:236)n 30% th… c(cid:226) th” khflng (cid:31)(cid:224)nh m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp n¶n t…m m(cid:230) h…nh kh¡c.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 10 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ v(cid:160) l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

H» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh (cid:31)(cid:247)æc d(cid:242)ng (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ s(cid:252) ph(cid:242) hæp cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui nhi•u khi ch(cid:247)a n(cid:226)i l¶n (cid:31)ƒy (cid:31)ı ch§t l(cid:247)æng cıa m(cid:230) h…nh v… mºt sŁ l‰ do sau:

N‚u hai m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui chøa danh s¡ch c¡c bi‚n (cid:31)ºc l“p kh¡c nhau th… h» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh cıa hai m(cid:230) h…nh (cid:31)(cid:226) (c(cid:226) th” b‹ng nhau) kh(cid:230)ng gi(cid:243)p k‚t lu“n (cid:31)(cid:247)æc m(cid:230) h…nh n(cid:160)o tŁt h(cid:236)n;

C(cid:226) th” vi»c lo⁄i b(cid:228) b(cid:238)t mºt bi‚n n(cid:160)o (cid:31)(cid:226) ra kh(cid:228)i ph(cid:247)(cid:236)ng tr…nh h(cid:231)i qui tuy l(cid:160)m gi£m h» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh, song v• th(cid:252)c ch§t l⁄i kh(cid:230)ng l(cid:160)m gi£m (cid:31)¡ng k” ch§t l(cid:247)æng cıa m(cid:230) h…nh. M(cid:176)t kh¡c trong th(cid:252)c h(cid:160)nh, nhi•u khi d(cid:242)ng ‰t bi‚n (cid:31)ºc l“p trong m(cid:230) h…nh th… "kinh t‚" h(cid:236)n, m(cid:176)c d(cid:242) sai sŁ (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng c(cid:226) th” l(cid:238)n h(cid:236)n.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 11 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ v(cid:160) l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

H» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh (cid:31)(cid:247)æc d(cid:242)ng (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ s(cid:252) ph(cid:242) hæp cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui nhi•u khi ch(cid:247)a n(cid:226)i l¶n (cid:31)ƒy (cid:31)ı ch§t l(cid:247)æng cıa m(cid:230) h…nh v… mºt sŁ l‰ do sau:

N‚u hai m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui chøa danh s¡ch c¡c bi‚n (cid:31)ºc l“p kh¡c nhau th… h» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh cıa hai m(cid:230) h…nh (cid:31)(cid:226) (c(cid:226) th” b‹ng nhau) kh(cid:230)ng gi(cid:243)p k‚t lu“n (cid:31)(cid:247)æc m(cid:230) h…nh n(cid:160)o tŁt h(cid:236)n;

C(cid:226) th” vi»c lo⁄i b(cid:228) b(cid:238)t mºt bi‚n n(cid:160)o (cid:31)(cid:226) ra kh(cid:228)i ph(cid:247)(cid:236)ng tr…nh h(cid:231)i qui tuy l(cid:160)m gi£m h» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh, song v• th(cid:252)c ch§t l⁄i kh(cid:230)ng l(cid:160)m gi£m (cid:31)¡ng k” ch§t l(cid:247)æng cıa m(cid:230) h…nh. M(cid:176)t kh¡c trong th(cid:252)c h(cid:160)nh, nhi•u khi d(cid:242)ng ‰t bi‚n (cid:31)ºc l“p trong m(cid:230) h…nh th… "kinh t‚" h(cid:236)n, m(cid:176)c d(cid:242) sai sŁ (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng c(cid:226) th” l(cid:238)n h(cid:236)n.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 11 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ v(cid:160) l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

H» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh (cid:31)(cid:247)æc d(cid:242)ng (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ s(cid:252) ph(cid:242) hæp cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui nhi•u khi ch(cid:247)a n(cid:226)i l¶n (cid:31)ƒy (cid:31)ı ch§t l(cid:247)æng cıa m(cid:230) h…nh v… mºt sŁ l‰ do sau:

N‚u hai m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui chøa danh s¡ch c¡c bi‚n (cid:31)ºc l“p kh¡c nhau th… h» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh cıa hai m(cid:230) h…nh (cid:31)(cid:226) (c(cid:226) th” b‹ng nhau) kh(cid:230)ng gi(cid:243)p k‚t lu“n (cid:31)(cid:247)æc m(cid:230) h…nh n(cid:160)o tŁt h(cid:236)n;

C(cid:226) th” vi»c lo⁄i b(cid:228) b(cid:238)t mºt bi‚n n(cid:160)o (cid:31)(cid:226) ra kh(cid:228)i ph(cid:247)(cid:236)ng tr…nh h(cid:231)i qui tuy l(cid:160)m gi£m h» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh, song v• th(cid:252)c ch§t l⁄i kh(cid:230)ng l(cid:160)m gi£m (cid:31)¡ng k” ch§t l(cid:247)æng cıa m(cid:230) h…nh. M(cid:176)t kh¡c trong th(cid:252)c h(cid:160)nh, nhi•u khi d(cid:242)ng ‰t bi‚n (cid:31)ºc l“p trong m(cid:230) h…nh th… "kinh t‚" h(cid:236)n, m(cid:176)c d(cid:242) sai sŁ (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng c(cid:226) th” l(cid:238)n h(cid:236)n.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 11 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:247)(cid:238)c 4: Ngo(cid:160)i h» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh cÆn mºt sŁ ti¶u chu'n kh¡c c(cid:226) th” d(cid:242)ng (cid:31)” (cid:31)¡nh gi¡ c¡c m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui nh(cid:247):

Ti¶u chu'n log-hæp l‰ (log-likelihood):

n

n

n

L (cid:16) (cid:1)

ln σ2

(cid:1)

(cid:1)

lnp2πq (cid:1)

U 2 i .

2

2

1 2

1 2

‚ i(cid:16)1

Trong th(cid:252)c h(cid:160)nh, gi¡ tr(cid:224) cıa h(cid:160)m L (cid:31)(cid:247)æc (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng b‹ng c(cid:230)ng thøc:

n

p1 (cid:0) lnp2πq (cid:0) lnp

L (cid:16) (cid:1)

RSS n qq.

2

Gi¡ tr(cid:224) cıa L c(cid:160)ng l(cid:238)n chøng t(cid:228) m(cid:230) h…nh c(cid:160)ng ph(cid:242) hæp.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 12 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

Ti¶u chu'n AIC (Akaike info criterion):

AIC (cid:16) p

qe2k{n,

RSS n

trong (cid:31)(cid:226) k l(cid:160) tham sŁ trong m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. Gi¡ tr(cid:224) AIC n(cid:160)y c(cid:160)ng nh(cid:228) th… m(cid:230) h…nh c(cid:160)ng ph(cid:242) hæp v(cid:238)i sŁ li»u.

Ti¶u chu'n Schwarz (Schawarz criterion):

k{n,

qn

SC (cid:16) p

RSS n

trong (cid:31)(cid:226) k l(cid:160) sŁ tham sŁ trong m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. Gi¡ tr(cid:224) SC n(cid:160)y c(cid:160)ng nh(cid:228) th… m(cid:230) h…nh c(cid:160)ng ph(cid:242) hæp v(cid:238)i t“p sŁ li»u.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 13 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

Ti¶u chu'n AIC (Akaike info criterion):

AIC (cid:16) p

qe2k{n,

RSS n

trong (cid:31)(cid:226) k l(cid:160) tham sŁ trong m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. Gi¡ tr(cid:224) AIC n(cid:160)y c(cid:160)ng nh(cid:228) th… m(cid:230) h…nh c(cid:160)ng ph(cid:242) hæp v(cid:238)i sŁ li»u.

Ti¶u chu'n Schwarz (Schawarz criterion):

k{n,

qn

SC (cid:16) p

RSS n

trong (cid:31)(cid:226) k l(cid:160) sŁ tham sŁ trong m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui. Gi¡ tr(cid:224) SC n(cid:160)y c(cid:160)ng nh(cid:228) th… m(cid:230) h…nh c(cid:160)ng ph(cid:242) hæp v(cid:238)i t“p sŁ li»u.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 13 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

So s¡nh hai m(cid:230) h…nh

B(cid:160)i to¡n (Ki”m (cid:31)(cid:224)nh Wald)

(cid:30)” so s¡nh hai m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui tuy‚n t‰nh (m < k):

(3)

(4)

Yi (cid:16) B1 (cid:0) B2X2i (cid:0) B3X3i (cid:0) . . . (cid:0) Bk Xki (cid:0) Ui Yi (cid:16) B1 (cid:0) B2X2i (cid:0) B3X3i (cid:0) . . . (cid:0) BmXmi (cid:0) Vi

ta ki”m (cid:31)(cid:224)nh b(cid:160)i to¡n

H0 :Bm(cid:0)1 (cid:16) Bm(cid:0)2 (cid:16) . . . (cid:16) Bk (cid:16) 0 H1 :DBi (cid:24) 0, i P tm (cid:0) 1, m (cid:0) 2, . . . , ku

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 14 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

So s¡nh hai m(cid:230) h…nh

B(cid:160)i to¡n (Ki”m (cid:31)(cid:224)nh Wald)

(cid:30)” so s¡nh hai m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui tuy‚n t‰nh (m < k):

(3)

(4)

Yi (cid:16) B1 (cid:0) B2X2i (cid:0) B3X3i (cid:0) . . . (cid:0) Bk Xki (cid:0) Ui Yi (cid:16) B1 (cid:0) B2X2i (cid:0) B3X3i (cid:0) . . . (cid:0) BmXmi (cid:0) Vi

ta ki”m (cid:31)(cid:224)nh b(cid:160)i to¡n

H0 :Bm(cid:0)1 (cid:16) Bm(cid:0)2 (cid:16) . . . (cid:16) Bk (cid:16) 0 H1 :DBi (cid:24) 0, i P tm (cid:0) 1, m (cid:0) 2, . . . , ku

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 14 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

So s¡nh hai m(cid:230) h…nh

B(cid:160)i to¡n

N‚u ch§p nh“n gi£ thuy‚t H0 c(cid:226) ngh(cid:190)a l(cid:160) c¡c bi‚n (cid:31)ºc l“p Xm(cid:0)1, Xm(cid:0)2, . . . , Xk kh(cid:230)ng c(cid:226) vai trÆ (cid:31)¡ng k” (cid:31)Łi v(cid:238)i bi‚n Y, tøc l(cid:160) hai m(cid:230) h…nh (3) v(cid:160) (4) l(cid:160) nh(cid:247) nhau v• kh£ n«ng d(cid:252) b¡o gi¡ tr(cid:224) cıa bi‚n ph(cid:246) thuºc. N‚u b¡c b(cid:228) H0 c(cid:226) ngh(cid:190)a l(cid:160) m(cid:230) h…nh (3) c(cid:226) nhi•u bi‚n (cid:31)ºc l“p h(cid:236)n, sai sŁ h(cid:231)i qui nh(cid:228) h(cid:236)n v(cid:160) s‡ cung c§p d(cid:252) b¡o ch‰nh x¡c h(cid:236)n cho bi‚n ph(cid:246) thuºc.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 15 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

So s¡nh hai m(cid:230) h…nh

B(cid:160)i to¡n

N‚u ch§p nh“n gi£ thuy‚t H0 c(cid:226) ngh(cid:190)a l(cid:160) c¡c bi‚n (cid:31)ºc l“p Xm(cid:0)1, Xm(cid:0)2, . . . , Xk kh(cid:230)ng c(cid:226) vai trÆ (cid:31)¡ng k” (cid:31)Łi v(cid:238)i bi‚n Y, tøc l(cid:160) hai m(cid:230) h…nh (3) v(cid:160) (4) l(cid:160) nh(cid:247) nhau v• kh£ n«ng d(cid:252) b¡o gi¡ tr(cid:224) cıa bi‚n ph(cid:246) thuºc. N‚u b¡c b(cid:228) H0 c(cid:226) ngh(cid:190)a l(cid:160) m(cid:230) h…nh (3) c(cid:226) nhi•u bi‚n (cid:31)ºc l“p h(cid:236)n, sai sŁ h(cid:231)i qui nh(cid:228) h(cid:236)n v(cid:160) s‡ cung c§p d(cid:252) b¡o ch‰nh x¡c h(cid:236)n cho bi‚n ph(cid:246) thuºc.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 15 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

So s¡nh hai m(cid:230) h…nh

(cid:30)” gi£i quy‚t b(cid:160)i to¡n ta thi‚t l“p thŁng k¶ F :

,

F (cid:16)

n (cid:1) k k (cid:1) m

k (cid:1) R 2 R 2 m 1 (cid:1) R 2 k

m l(cid:160) h»

k l(cid:160) h» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh cıa m(cid:230) h…nh k tham sŁ (3) v(cid:160) R 2

trong (cid:31)(cid:226) R 2 sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh cıa m(cid:230) h…nh m tham sŁ (4).

Ta c(cid:226) F tu¥n theo ph¥n phŁi Fisher v(cid:238)i n (cid:1) k b“c t(cid:252) do (cid:240) tß v(cid:160) k (cid:1) m b“c t(cid:252) do (cid:240) m¤u. T⁄i møc (cid:254) ngh(cid:190)a α ta (cid:31)(cid:247)a ra quy‚t (cid:31)(cid:224)nh b¡c b(cid:228) H0 n‚u F ¡ Fn(cid:1)k,k(cid:1)m,α.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 16 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp

Nºi dung tr…nh b(cid:160)y

1 L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:160)i to¡n v• vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n hi»n t(cid:247)æng thła bi‚n

2 B(cid:160)i to¡n (cid:247)(cid:238)c t‰nh t¿ l» ngh–o cıa huy»n T¥n Y¶n

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 17 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp

H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp

Trong thŁng k¶ øng d(cid:246)ng, kh(cid:230)ng c(cid:226) kh¡i ni»m m(cid:230) h…nh (cid:31)(cid:243)ng hay sai, m(cid:160) ch¿ c(cid:226) m(cid:230) h…nh ph(cid:242) hæp hay kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp v(cid:238)i th(cid:252)c t‚, m(cid:230) h…nh c(cid:226) ph£n ¡nh (cid:31)(cid:247)æc b£n ch§t cıa hi»n t(cid:247)æng nghi¶n cøu hay kh(cid:230)ng. Vi»c ch(cid:229)n d⁄ng m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp c(cid:226) th” d¤n d¤n (cid:31)‚n nhœng nhœng h» qu£ sau:

C¡c h» sŁ h(cid:231)i qui b(cid:224) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch, th“m tr‰ d§u cıa c¡c h» sŁ h(cid:231)i qui b(cid:224) sai, d¤n (cid:31)‚n nhœng di„n gi£i m¥u thu¤n v(cid:238)i th(cid:252)c t‚;

H» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh th” hi»n (cid:31)º ph(cid:242) hæp cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui v(cid:238)i sŁ li»u c(cid:226) th” kh(cid:230)ng cao;

C(cid:226) th” c(cid:226) r§t ‰t h» sŁ h(cid:231)i qui (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng (cid:31)(cid:247)æc c(cid:226) (cid:254) ngh(cid:190)a thŁng k¶;

Phƒn d(cid:247) cıa c¡c quan s¡t c(cid:226) th” l(cid:238)n v• gi¡ tr(cid:224) tuy»t (cid:31)Łi v(cid:160) c(cid:226) xu th‚ bi‚n (cid:31)ºng mang t‰nh h» thŁng. (cid:30)i•u n(cid:160)y c(cid:226) th” d¤n (cid:31)‚n s(cid:252) vi ph⁄m c¡c gi£ thi‚t c(cid:236) b£n cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 18 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp

H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp

Trong thŁng k¶ øng d(cid:246)ng, kh(cid:230)ng c(cid:226) kh¡i ni»m m(cid:230) h…nh (cid:31)(cid:243)ng hay sai, m(cid:160) ch¿ c(cid:226) m(cid:230) h…nh ph(cid:242) hæp hay kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp v(cid:238)i th(cid:252)c t‚, m(cid:230) h…nh c(cid:226) ph£n ¡nh (cid:31)(cid:247)æc b£n ch§t cıa hi»n t(cid:247)æng nghi¶n cøu hay kh(cid:230)ng. Vi»c ch(cid:229)n d⁄ng m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp c(cid:226) th” d¤n d¤n (cid:31)‚n nhœng nhœng h» qu£ sau:

C¡c h» sŁ h(cid:231)i qui b(cid:224) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch, th“m tr‰ d§u cıa c¡c h» sŁ h(cid:231)i qui b(cid:224) sai, d¤n (cid:31)‚n nhœng di„n gi£i m¥u thu¤n v(cid:238)i th(cid:252)c t‚;

H» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh th” hi»n (cid:31)º ph(cid:242) hæp cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui v(cid:238)i sŁ li»u c(cid:226) th” kh(cid:230)ng cao;

C(cid:226) th” c(cid:226) r§t ‰t h» sŁ h(cid:231)i qui (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng (cid:31)(cid:247)æc c(cid:226) (cid:254) ngh(cid:190)a thŁng k¶;

Phƒn d(cid:247) cıa c¡c quan s¡t c(cid:226) th” l(cid:238)n v• gi¡ tr(cid:224) tuy»t (cid:31)Łi v(cid:160) c(cid:226) xu th‚ bi‚n (cid:31)ºng mang t‰nh h» thŁng. (cid:30)i•u n(cid:160)y c(cid:226) th” d¤n (cid:31)‚n s(cid:252) vi ph⁄m c¡c gi£ thi‚t c(cid:236) b£n cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 18 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp

H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp

Trong thŁng k¶ øng d(cid:246)ng, kh(cid:230)ng c(cid:226) kh¡i ni»m m(cid:230) h…nh (cid:31)(cid:243)ng hay sai, m(cid:160) ch¿ c(cid:226) m(cid:230) h…nh ph(cid:242) hæp hay kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp v(cid:238)i th(cid:252)c t‚, m(cid:230) h…nh c(cid:226) ph£n ¡nh (cid:31)(cid:247)æc b£n ch§t cıa hi»n t(cid:247)æng nghi¶n cøu hay kh(cid:230)ng. Vi»c ch(cid:229)n d⁄ng m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp c(cid:226) th” d¤n d¤n (cid:31)‚n nhœng nhœng h» qu£ sau:

C¡c h» sŁ h(cid:231)i qui b(cid:224) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch, th“m tr‰ d§u cıa c¡c h» sŁ h(cid:231)i qui b(cid:224) sai, d¤n (cid:31)‚n nhœng di„n gi£i m¥u thu¤n v(cid:238)i th(cid:252)c t‚;

H» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh th” hi»n (cid:31)º ph(cid:242) hæp cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui v(cid:238)i sŁ li»u c(cid:226) th” kh(cid:230)ng cao;

C(cid:226) th” c(cid:226) r§t ‰t h» sŁ h(cid:231)i qui (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng (cid:31)(cid:247)æc c(cid:226) (cid:254) ngh(cid:190)a thŁng k¶;

Phƒn d(cid:247) cıa c¡c quan s¡t c(cid:226) th” l(cid:238)n v• gi¡ tr(cid:224) tuy»t (cid:31)Łi v(cid:160) c(cid:226) xu th‚ bi‚n (cid:31)ºng mang t‰nh h» thŁng. (cid:30)i•u n(cid:160)y c(cid:226) th” d¤n (cid:31)‚n s(cid:252) vi ph⁄m c¡c gi£ thi‚t c(cid:236) b£n cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 18 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp

H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp

Trong thŁng k¶ øng d(cid:246)ng, kh(cid:230)ng c(cid:226) kh¡i ni»m m(cid:230) h…nh (cid:31)(cid:243)ng hay sai, m(cid:160) ch¿ c(cid:226) m(cid:230) h…nh ph(cid:242) hæp hay kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp v(cid:238)i th(cid:252)c t‚, m(cid:230) h…nh c(cid:226) ph£n ¡nh (cid:31)(cid:247)æc b£n ch§t cıa hi»n t(cid:247)æng nghi¶n cøu hay kh(cid:230)ng. Vi»c ch(cid:229)n d⁄ng m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp c(cid:226) th” d¤n d¤n (cid:31)‚n nhœng nhœng h» qu£ sau:

C¡c h» sŁ h(cid:231)i qui b(cid:224) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch, th“m tr‰ d§u cıa c¡c h» sŁ h(cid:231)i qui b(cid:224) sai, d¤n (cid:31)‚n nhœng di„n gi£i m¥u thu¤n v(cid:238)i th(cid:252)c t‚;

H» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh th” hi»n (cid:31)º ph(cid:242) hæp cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui v(cid:238)i sŁ li»u c(cid:226) th” kh(cid:230)ng cao;

C(cid:226) th” c(cid:226) r§t ‰t h» sŁ h(cid:231)i qui (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng (cid:31)(cid:247)æc c(cid:226) (cid:254) ngh(cid:190)a thŁng k¶;

Phƒn d(cid:247) cıa c¡c quan s¡t c(cid:226) th” l(cid:238)n v• gi¡ tr(cid:224) tuy»t (cid:31)Łi v(cid:160) c(cid:226) xu th‚ bi‚n (cid:31)ºng mang t‰nh h» thŁng. (cid:30)i•u n(cid:160)y c(cid:226) th” d¤n (cid:31)‚n s(cid:252) vi ph⁄m c¡c gi£ thi‚t c(cid:236) b£n cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 18 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp

H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp

Trong thŁng k¶ øng d(cid:246)ng, kh(cid:230)ng c(cid:226) kh¡i ni»m m(cid:230) h…nh (cid:31)(cid:243)ng hay sai, m(cid:160) ch¿ c(cid:226) m(cid:230) h…nh ph(cid:242) hæp hay kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp v(cid:238)i th(cid:252)c t‚, m(cid:230) h…nh c(cid:226) ph£n ¡nh (cid:31)(cid:247)æc b£n ch§t cıa hi»n t(cid:247)æng nghi¶n cøu hay kh(cid:230)ng. Vi»c ch(cid:229)n d⁄ng m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp c(cid:226) th” d¤n d¤n (cid:31)‚n nhœng nhœng h» qu£ sau:

C¡c h» sŁ h(cid:231)i qui b(cid:224) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch, th“m tr‰ d§u cıa c¡c h» sŁ h(cid:231)i qui b(cid:224) sai, d¤n (cid:31)‚n nhœng di„n gi£i m¥u thu¤n v(cid:238)i th(cid:252)c t‚;

H» sŁ x¡c (cid:31)(cid:224)nh th” hi»n (cid:31)º ph(cid:242) hæp cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui v(cid:238)i sŁ li»u c(cid:226) th” kh(cid:230)ng cao;

C(cid:226) th” c(cid:226) r§t ‰t h» sŁ h(cid:231)i qui (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng (cid:31)(cid:247)æc c(cid:226) (cid:254) ngh(cid:190)a thŁng k¶;

Phƒn d(cid:247) cıa c¡c quan s¡t c(cid:226) th” l(cid:238)n v• gi¡ tr(cid:224) tuy»t (cid:31)Łi v(cid:160) c(cid:226) xu th‚ bi‚n (cid:31)ºng mang t‰nh h» thŁng. (cid:30)i•u n(cid:160)y c(cid:226) th” d¤n (cid:31)‚n s(cid:252) vi ph⁄m c¡c gi£ thi‚t c(cid:236) b£n cıa m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 18 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp

H“u qu£ cıa vi»c b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Vi»c b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n c(cid:226) th” g¥y ra nhœng h“u qu£ nghi¶m tr(cid:229)ng. Gi£ sß m(cid:230) h…nh ph(cid:242) hæp ph£i l(cid:160):

Y (cid:16) B1 (cid:0) B2X2 (cid:0) B3X3 (cid:0) U

nh(cid:247)ng ta l⁄i sß d(cid:246)ng m(cid:230) h…nh

Y (cid:16) C1 (cid:0) C2X2 (cid:0) V .

Khi (cid:31)(cid:226)

N‚u X2 t(cid:247)(cid:236)ng quan v(cid:238)i X3 th… c¡c (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng c1, c2 cıa C1, C2 l(cid:160) c¡c (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch cıa B1, B2. N‚u X2 kh(cid:230)ng t(cid:247)(cid:236)ng quan v(cid:238)i X3 th… c2 l(cid:160) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng kh(cid:230)ng ch»ch cıa C2 nh(cid:247)ng c1 l(cid:160) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch cıa C1.

Ngo(cid:160)i ra, vi»c b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n cÆn d¤n (cid:31)‚n h“u qu£ l(cid:160) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ph(cid:247)(cid:236)ng sai cıa sai sŁ c(cid:244)ng nh(cid:247) cıa ph(cid:247)(cid:236)ng sai cıa c¡c h» sŁ h(cid:231)i qui (cid:31)•u l(cid:160) nhœng (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch, k†o theo t‰nh kh(cid:230)ng ch‰nh x¡c cıa c¡c kho£ng tin c“y v(cid:160) v… v“y ph(cid:247)(cid:236)ng ph¡p ki”m (cid:31)(cid:224)nh th(cid:230)ng th(cid:247)(cid:237)ng kh(cid:230)ng cÆn hi»u l(cid:252)c. Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG)

Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng 19 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp

H“u qu£ cıa vi»c b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Vi»c b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n c(cid:226) th” g¥y ra nhœng h“u qu£ nghi¶m tr(cid:229)ng. Gi£ sß m(cid:230) h…nh ph(cid:242) hæp ph£i l(cid:160):

Y (cid:16) B1 (cid:0) B2X2 (cid:0) B3X3 (cid:0) U

nh(cid:247)ng ta l⁄i sß d(cid:246)ng m(cid:230) h…nh

Y (cid:16) C1 (cid:0) C2X2 (cid:0) V .

Khi (cid:31)(cid:226)

N‚u X2 t(cid:247)(cid:236)ng quan v(cid:238)i X3 th… c¡c (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng c1, c2 cıa C1, C2 l(cid:160) c¡c (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch cıa B1, B2. N‚u X2 kh(cid:230)ng t(cid:247)(cid:236)ng quan v(cid:238)i X3 th… c2 l(cid:160) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng kh(cid:230)ng ch»ch cıa C2 nh(cid:247)ng c1 l(cid:160) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch cıa C1.

Ngo(cid:160)i ra, vi»c b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n cÆn d¤n (cid:31)‚n h“u qu£ l(cid:160) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ph(cid:247)(cid:236)ng sai cıa sai sŁ c(cid:244)ng nh(cid:247) cıa ph(cid:247)(cid:236)ng sai cıa c¡c h» sŁ h(cid:231)i qui (cid:31)•u l(cid:160) nhœng (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch, k†o theo t‰nh kh(cid:230)ng ch‰nh x¡c cıa c¡c kho£ng tin c“y v(cid:160) v… v“y ph(cid:247)(cid:236)ng ph¡p ki”m (cid:31)(cid:224)nh th(cid:230)ng th(cid:247)(cid:237)ng kh(cid:230)ng cÆn hi»u l(cid:252)c. Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG)

Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng 19 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp

H“u qu£ cıa vi»c b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Vi»c b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n c(cid:226) th” g¥y ra nhœng h“u qu£ nghi¶m tr(cid:229)ng. Gi£ sß m(cid:230) h…nh ph(cid:242) hæp ph£i l(cid:160):

Y (cid:16) B1 (cid:0) B2X2 (cid:0) B3X3 (cid:0) U

nh(cid:247)ng ta l⁄i sß d(cid:246)ng m(cid:230) h…nh

Y (cid:16) C1 (cid:0) C2X2 (cid:0) V .

Khi (cid:31)(cid:226)

N‚u X2 t(cid:247)(cid:236)ng quan v(cid:238)i X3 th… c¡c (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng c1, c2 cıa C1, C2 l(cid:160) c¡c (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch cıa B1, B2. N‚u X2 kh(cid:230)ng t(cid:247)(cid:236)ng quan v(cid:238)i X3 th… c2 l(cid:160) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng kh(cid:230)ng ch»ch cıa C2 nh(cid:247)ng c1 l(cid:160) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch cıa C1.

Ngo(cid:160)i ra, vi»c b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n cÆn d¤n (cid:31)‚n h“u qu£ l(cid:160) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ph(cid:247)(cid:236)ng sai cıa sai sŁ c(cid:244)ng nh(cid:247) cıa ph(cid:247)(cid:236)ng sai cıa c¡c h» sŁ h(cid:231)i qui (cid:31)•u l(cid:160) nhœng (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch, k†o theo t‰nh kh(cid:230)ng ch‰nh x¡c cıa c¡c kho£ng tin c“y v(cid:160) v… v“y ph(cid:247)(cid:236)ng ph¡p ki”m (cid:31)(cid:224)nh th(cid:230)ng th(cid:247)(cid:237)ng kh(cid:230)ng cÆn hi»u l(cid:252)c. Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG)

Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng 19 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp

H“u qu£ cıa vi»c b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Vi»c b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n c(cid:226) th” g¥y ra nhœng h“u qu£ nghi¶m tr(cid:229)ng. Gi£ sß m(cid:230) h…nh ph(cid:242) hæp ph£i l(cid:160):

Y (cid:16) B1 (cid:0) B2X2 (cid:0) B3X3 (cid:0) U

nh(cid:247)ng ta l⁄i sß d(cid:246)ng m(cid:230) h…nh

Y (cid:16) C1 (cid:0) C2X2 (cid:0) V .

Khi (cid:31)(cid:226)

N‚u X2 t(cid:247)(cid:236)ng quan v(cid:238)i X3 th… c¡c (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng c1, c2 cıa C1, C2 l(cid:160) c¡c (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch cıa B1, B2. N‚u X2 kh(cid:230)ng t(cid:247)(cid:236)ng quan v(cid:238)i X3 th… c2 l(cid:160) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng kh(cid:230)ng ch»ch cıa C2 nh(cid:247)ng c1 l(cid:160) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch cıa C1.

Ngo(cid:160)i ra, vi»c b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n cÆn d¤n (cid:31)‚n h“u qu£ l(cid:160) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ph(cid:247)(cid:236)ng sai cıa sai sŁ c(cid:244)ng nh(cid:247) cıa ph(cid:247)(cid:236)ng sai cıa c¡c h» sŁ h(cid:231)i qui (cid:31)•u l(cid:160) nhœng (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch, k†o theo t‰nh kh(cid:230)ng ch‰nh x¡c cıa c¡c kho£ng tin c“y v(cid:160) v… v“y ph(cid:247)(cid:236)ng ph¡p ki”m (cid:31)(cid:224)nh th(cid:230)ng th(cid:247)(cid:237)ng kh(cid:230)ng cÆn hi»u l(cid:252)c. Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG)

Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng 19 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp

H“u qu£ cıa vi»c b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Vi»c b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n c(cid:226) th” g¥y ra nhœng h“u qu£ nghi¶m tr(cid:229)ng. Gi£ sß m(cid:230) h…nh ph(cid:242) hæp ph£i l(cid:160):

Y (cid:16) B1 (cid:0) B2X2 (cid:0) B3X3 (cid:0) U

nh(cid:247)ng ta l⁄i sß d(cid:246)ng m(cid:230) h…nh

Y (cid:16) C1 (cid:0) C2X2 (cid:0) V .

Khi (cid:31)(cid:226)

N‚u X2 t(cid:247)(cid:236)ng quan v(cid:238)i X3 th… c¡c (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng c1, c2 cıa C1, C2 l(cid:160) c¡c (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch cıa B1, B2. N‚u X2 kh(cid:230)ng t(cid:247)(cid:236)ng quan v(cid:238)i X3 th… c2 l(cid:160) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng kh(cid:230)ng ch»ch cıa C2 nh(cid:247)ng c1 l(cid:160) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch cıa C1.

Ngo(cid:160)i ra, vi»c b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n cÆn d¤n (cid:31)‚n h“u qu£ l(cid:160) (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ph(cid:247)(cid:236)ng sai cıa sai sŁ c(cid:244)ng nh(cid:247) cıa ph(cid:247)(cid:236)ng sai cıa c¡c h» sŁ h(cid:231)i qui (cid:31)•u l(cid:160) nhœng (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng ch»ch, k†o theo t‰nh kh(cid:230)ng ch‰nh x¡c cıa c¡c kho£ng tin c“y v(cid:160) v… v“y ph(cid:247)(cid:236)ng ph¡p ki”m (cid:31)(cid:224)nh th(cid:230)ng th(cid:247)(cid:237)ng kh(cid:230)ng cÆn hi»u l(cid:252)c. Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG)

Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng 19 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp

H“u qu£ cıa vi»c thła bi‚n

Vi»c (cid:31)(cid:247)a v(cid:160)o m(cid:230) h…nh nhœng bi‚n kh(cid:230)ng th‰ch hæp c(cid:244)ng (cid:31)em (cid:31)‚n nhœng h“u qu£ nghi¶m tr(cid:229)ng. Gi£ sß m(cid:230) h…nh ph(cid:242) hæp l(cid:160):

Y (cid:16) B1 (cid:0) B2X2 (cid:0) U

nh(cid:247)ng ta l⁄i sß d(cid:246)ng m(cid:230) h…nh

Y (cid:16) C1 (cid:0) C2X2 (cid:0) C3X3 (cid:0) V .

Khi (cid:31)(cid:226) m(cid:176)c d(cid:242) c¡c (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng v(cid:160) ph(cid:247)(cid:236)ng sai cıa c¡c (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng v¤n kh(cid:230)ng ch»ch nh(cid:247)ng kh(cid:230)ng cÆn hi»u qu£ nh§t nœa. H“u qu£ l(cid:160) kho£ng tin c“y cho c¡c h» sŁ s‡ rºng h(cid:236)n v(cid:160) trong nhi•u tr(cid:247)(cid:237)ng hæp vai trÆ cıa bi‚n (cid:31)ºc l“p v(cid:160) bi‚n ph(cid:246) thuºc b(cid:224) (cid:31)¡nh gi¡ sai.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 20 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp

H“u qu£ cıa vi»c thła bi‚n

Vi»c (cid:31)(cid:247)a v(cid:160)o m(cid:230) h…nh nhœng bi‚n kh(cid:230)ng th‰ch hæp c(cid:244)ng (cid:31)em (cid:31)‚n nhœng h“u qu£ nghi¶m tr(cid:229)ng. Gi£ sß m(cid:230) h…nh ph(cid:242) hæp l(cid:160):

Y (cid:16) B1 (cid:0) B2X2 (cid:0) U

nh(cid:247)ng ta l⁄i sß d(cid:246)ng m(cid:230) h…nh

Y (cid:16) C1 (cid:0) C2X2 (cid:0) C3X3 (cid:0) V .

Khi (cid:31)(cid:226) m(cid:176)c d(cid:242) c¡c (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng v(cid:160) ph(cid:247)(cid:236)ng sai cıa c¡c (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng v¤n kh(cid:230)ng ch»ch nh(cid:247)ng kh(cid:230)ng cÆn hi»u qu£ nh§t nœa. H“u qu£ l(cid:160) kho£ng tin c“y cho c¡c h» sŁ s‡ rºng h(cid:236)n v(cid:160) trong nhi•u tr(cid:247)(cid:237)ng hæp vai trÆ cıa bi‚n (cid:31)ºc l“p v(cid:160) bi‚n ph(cid:246) thuºc b(cid:224) (cid:31)¡nh gi¡ sai.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 20 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp

H“u qu£ cıa vi»c thła bi‚n

Vi»c (cid:31)(cid:247)a v(cid:160)o m(cid:230) h…nh nhœng bi‚n kh(cid:230)ng th‰ch hæp c(cid:244)ng (cid:31)em (cid:31)‚n nhœng h“u qu£ nghi¶m tr(cid:229)ng. Gi£ sß m(cid:230) h…nh ph(cid:242) hæp l(cid:160):

Y (cid:16) B1 (cid:0) B2X2 (cid:0) U

nh(cid:247)ng ta l⁄i sß d(cid:246)ng m(cid:230) h…nh

Y (cid:16) C1 (cid:0) C2X2 (cid:0) C3X3 (cid:0) V .

Khi (cid:31)(cid:226) m(cid:176)c d(cid:242) c¡c (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng v(cid:160) ph(cid:247)(cid:236)ng sai cıa c¡c (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng v¤n kh(cid:230)ng ch»ch nh(cid:247)ng kh(cid:230)ng cÆn hi»u qu£ nh§t nœa. H“u qu£ l(cid:160) kho£ng tin c“y cho c¡c h» sŁ s‡ rºng h(cid:236)n v(cid:160) trong nhi•u tr(cid:247)(cid:237)ng hæp vai trÆ cıa bi‚n (cid:31)ºc l“p v(cid:160) bi‚n ph(cid:246) thuºc b(cid:224) (cid:31)¡nh gi¡ sai.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 20 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Nºi dung tr…nh b(cid:160)y

1 L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:160)i to¡n v• vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n hi»n t(cid:247)æng thła bi‚n

2 B(cid:160)i to¡n (cid:247)(cid:238)c t‰nh t¿ l» ngh–o cıa huy»n T¥n Y¶n

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 21 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

V(cid:238)i mºt t“p dœ li»u cho tr(cid:247)(cid:238)c, gi£ sß ta sß d(cid:246)ng m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui:

(5)

Yi (cid:16) B1 (cid:0) B2Xi (cid:0) Ui .

V§n (cid:31)• (cid:31)(cid:176)t ra l(cid:160) ngo(cid:160)i bi‚n X £nh h(cid:247)(cid:240)ng (cid:31)‚n bi‚n ph(cid:246) thuºc Y , cÆn c(cid:226) bi‚n (cid:31)ºc l“p n(cid:160)o kh¡c £nh h(cid:247)(cid:240)ng (cid:31)‚n Y m(cid:160) ch(cid:247)a (cid:31)(cid:247)a (cid:31)(cid:247)æc v(cid:160)o m(cid:230) h…nh hay kh(cid:230)ng? (cid:30)” tr£ l(cid:237)i c¥u h(cid:228)i n(cid:160)y, ta cƒn th(cid:252)c hi»n b(cid:160)i to¡n ki”m (cid:31)(cid:224)nh b(cid:160)i to¡n sau:

B(cid:160)i to¡n

H0 : Kh(cid:230)ng c(cid:226) hi»n t(cid:247)æng b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n (cid:31)ºc l“p trong m(cid:230) h…nh (5) H1 : C(cid:226) hi»n t(cid:247)æng b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n (cid:31)ºc l“p trong m(cid:230) h…nh (5)

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 22 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

V(cid:238)i mºt t“p dœ li»u cho tr(cid:247)(cid:238)c, gi£ sß ta sß d(cid:246)ng m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui:

(5)

Yi (cid:16) B1 (cid:0) B2Xi (cid:0) Ui .

V§n (cid:31)• (cid:31)(cid:176)t ra l(cid:160) ngo(cid:160)i bi‚n X £nh h(cid:247)(cid:240)ng (cid:31)‚n bi‚n ph(cid:246) thuºc Y , cÆn c(cid:226) bi‚n (cid:31)ºc l“p n(cid:160)o kh¡c £nh h(cid:247)(cid:240)ng (cid:31)‚n Y m(cid:160) ch(cid:247)a (cid:31)(cid:247)a (cid:31)(cid:247)æc v(cid:160)o m(cid:230) h…nh hay kh(cid:230)ng? (cid:30)” tr£ l(cid:237)i c¥u h(cid:228)i n(cid:160)y, ta cƒn th(cid:252)c hi»n b(cid:160)i to¡n ki”m (cid:31)(cid:224)nh b(cid:160)i to¡n sau:

B(cid:160)i to¡n

H0 : Kh(cid:230)ng c(cid:226) hi»n t(cid:247)æng b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n (cid:31)ºc l“p trong m(cid:230) h…nh (5) H1 : C(cid:226) hi»n t(cid:247)æng b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n (cid:31)ºc l“p trong m(cid:230) h…nh (5)

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 22 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

V(cid:238)i mºt t“p dœ li»u cho tr(cid:247)(cid:238)c, gi£ sß ta sß d(cid:246)ng m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui:

(5)

Yi (cid:16) B1 (cid:0) B2Xi (cid:0) Ui .

V§n (cid:31)• (cid:31)(cid:176)t ra l(cid:160) ngo(cid:160)i bi‚n X £nh h(cid:247)(cid:240)ng (cid:31)‚n bi‚n ph(cid:246) thuºc Y , cÆn c(cid:226) bi‚n (cid:31)ºc l“p n(cid:160)o kh¡c £nh h(cid:247)(cid:240)ng (cid:31)‚n Y m(cid:160) ch(cid:247)a (cid:31)(cid:247)a (cid:31)(cid:247)æc v(cid:160)o m(cid:230) h…nh hay kh(cid:230)ng? (cid:30)” tr£ l(cid:237)i c¥u h(cid:228)i n(cid:160)y, ta cƒn th(cid:252)c hi»n b(cid:160)i to¡n ki”m (cid:31)(cid:224)nh b(cid:160)i to¡n sau:

B(cid:160)i to¡n

H0 : Kh(cid:230)ng c(cid:226) hi»n t(cid:247)æng b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n (cid:31)ºc l“p trong m(cid:230) h…nh (5) H1 : C(cid:226) hi»n t(cid:247)æng b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n (cid:31)ºc l“p trong m(cid:230) h…nh (5)

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 22 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

N‚u ch§p nh“n gi£ thuy‚t H0 c(cid:226) ngh(cid:190)a l(cid:160) m(cid:230) h…nh (5) (cid:31)¢ chøa (cid:31)ı bi‚n (cid:31)ºc l“p th(cid:252)c s(cid:252) £nh h(cid:247)(cid:240)ng (cid:31)‚n bi‚n ph(cid:246) thuºc Y . Nhœng £nh h(cid:247)(cid:240)ng th(cid:252)c s(cid:252) cıa bi‚n (cid:31)ºc l“p kh¡c ch(cid:247)a c(cid:226) trong m(cid:230) h…nh, n‚u c(cid:226) th… (cid:31)¢ th” hi»n mºt c¡ch gi¡n ti‚p th(cid:230)ng qua £nh h(cid:247)(cid:240)ng cıa bi‚n (cid:31)ºc l“p X (cid:31)¢ c(cid:226) m(cid:176)t trong m(cid:230) h…nh. N‚u b¡c b(cid:228) gi£ thuy‚t H0 c(cid:226) ngh(cid:190)a l(cid:160) m(cid:230) h…nh (5) ch(cid:247)a chøa (cid:31)ı sŁ bi‚n (cid:31)ºc l“p cƒn thi‚t, bi‚n ph(cid:246) thuºc Y cÆn ch(cid:224)u £nh h(cid:247)(cid:240)ng quan tr(cid:229)ng cıa mºt hay nhi•u bi‚n (cid:31)ºc l“p kh¡c kh¡c kh(cid:230)ng c(cid:226) m(cid:176)t trong m(cid:230) h…nh.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 23 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

N‚u ch§p nh“n gi£ thuy‚t H0 c(cid:226) ngh(cid:190)a l(cid:160) m(cid:230) h…nh (5) (cid:31)¢ chøa (cid:31)ı bi‚n (cid:31)ºc l“p th(cid:252)c s(cid:252) £nh h(cid:247)(cid:240)ng (cid:31)‚n bi‚n ph(cid:246) thuºc Y . Nhœng £nh h(cid:247)(cid:240)ng th(cid:252)c s(cid:252) cıa bi‚n (cid:31)ºc l“p kh¡c ch(cid:247)a c(cid:226) trong m(cid:230) h…nh, n‚u c(cid:226) th… (cid:31)¢ th” hi»n mºt c¡ch gi¡n ti‚p th(cid:230)ng qua £nh h(cid:247)(cid:240)ng cıa bi‚n (cid:31)ºc l“p X (cid:31)¢ c(cid:226) m(cid:176)t trong m(cid:230) h…nh. N‚u b¡c b(cid:228) gi£ thuy‚t H0 c(cid:226) ngh(cid:190)a l(cid:160) m(cid:230) h…nh (5) ch(cid:247)a chøa (cid:31)ı sŁ bi‚n (cid:31)ºc l“p cƒn thi‚t, bi‚n ph(cid:246) thuºc Y cÆn ch(cid:224)u £nh h(cid:247)(cid:240)ng quan tr(cid:229)ng cıa mºt hay nhi•u bi‚n (cid:31)ºc l“p kh¡c kh¡c kh(cid:230)ng c(cid:226) m(cid:176)t trong m(cid:230) h…nh.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 23 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

(cid:30)” ki”m tra xem trong m(cid:230) h…nh (5) cÆn b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n (cid:31)ºc l“p kh¡c l(cid:160) W hay kh(cid:230)ng, ta x†t m(cid:230) h…nh (cid:31)ƒy (cid:31)ı h(cid:236)n sau:

(6)

Yi (cid:16) C1 (cid:0) C2Xi (cid:0) C3W (cid:0) Ui .

V(cid:238)i m(cid:230) h…nh n(cid:160)y, ta x†t hai tr(cid:247)(cid:237)ng hæp sau: Tr(cid:247)(cid:237)ng hæp 1: C(cid:226) sŁ li»u v• W . Trong tr(cid:247)(cid:237)ng hæp n(cid:160)y, ta c(cid:226) th” gi£i quy‚t b(cid:160)i to¡n tr¶n b‹ng mºt sŁ c¡ch sau:

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 24 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

(cid:30)” ki”m tra xem trong m(cid:230) h…nh (5) cÆn b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n (cid:31)ºc l“p kh¡c l(cid:160) W hay kh(cid:230)ng, ta x†t m(cid:230) h…nh (cid:31)ƒy (cid:31)ı h(cid:236)n sau:

(6)

Yi (cid:16) C1 (cid:0) C2Xi (cid:0) C3W (cid:0) Ui .

V(cid:238)i m(cid:230) h…nh n(cid:160)y, ta x†t hai tr(cid:247)(cid:237)ng hæp sau: Tr(cid:247)(cid:237)ng hæp 1: C(cid:226) sŁ li»u v• W . Trong tr(cid:247)(cid:237)ng hæp n(cid:160)y, ta c(cid:226) th” gi£i quy‚t b(cid:160)i to¡n tr¶n b‹ng mºt sŁ c¡ch sau:

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 24 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

C¡ch 1: D(cid:242)ng ki”m (cid:31)(cid:224)nh t. (cid:30)” ki”m tra xem c(cid:226) ph£i bi‚n W (cid:31)¢ b(cid:224) b(cid:228) s(cid:226)t khi d(cid:242)ng m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui (5) hay kh(cid:230)ng, ta c(cid:226) th” ti‚n h(cid:160)nh h(cid:231)i qui theo m(cid:230) h…nh (6) v(cid:160) ki”m tra gi£ thuy‚t C3 (cid:16) 0. Khi gi£ thuy‚t n(cid:160)y b(cid:224) b¡c b(cid:228) th… th(cid:252)c s(cid:252) bi‚n W (cid:31)¢ b(cid:224) b(cid:228) s(cid:226)t. Ng(cid:247)æc l⁄i, n‚u gi£ thuy‚t C3 (cid:16) 0 (cid:31)(cid:247)æc ch§p nh“n th… kh(cid:230)ng c(cid:226) hi»n t(cid:247)æng b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 25 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

C¡ch 2: D(cid:242)ng ki”m (cid:31)(cid:224)nh Wald. Ta c(cid:226) th” sß d(cid:246)ng ki”m (cid:31)(cid:224)nh Wald (cid:31)” so s¡nh hai m(cid:230) h…nh (5) v(cid:160) (6) giŁng nh(cid:247) so s¡nh hai m(cid:230) h…nh (3) v(cid:160) (4). Khi (cid:31)(cid:226) khi ch§p nh“n gi£ thuy‚t ch§t l(cid:247)æng hai m(cid:230) h…nh nh(cid:247) nhau ngh(cid:190)a l(cid:160) kh(cid:230)ng c(cid:226) hi»n t(cid:247)æng b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n W . Ng(cid:247)æc l⁄i, n‚u b¡c b(cid:228) gi£ thuy‚t ch§t l(cid:247)æng hai m(cid:230) h…nh nh(cid:247) nhau ngh(cid:190)a l(cid:160) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n W trong m(cid:230) h…nh.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 26 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Tr(cid:247)(cid:237)ng hæp 2: Kh(cid:230)ng c(cid:226) sŁ li»u v• W . Khi kh(cid:230)ng c(cid:226) sŁ li»u cıa bi‚n (cid:31)ºc l“p b(cid:224) nghi l(cid:160) (cid:31)¢ b(cid:224) b(cid:228) s(cid:226)t trong m(cid:230) h…nh (5), ta c(cid:226) th” sß d(cid:246)ng c¡c th(cid:230)ng tin cıa c¡c gi¡ tr(cid:224) d(cid:252) b¡o thu (cid:31)(cid:247)æc tł m(cid:230) h…nh (5) (cid:31)” xem c¡c bi‚n (cid:31)ºc l“p trong m(cid:230) h…nh (cid:31)(cid:226) (cid:31)¢ cung c§p cho bi‚n ph(cid:246) thuºc mºt l(cid:247)æng th(cid:230)ng tin (cid:31)ƒy (cid:31)ı hay ch(cid:247)a? Ta c(cid:226) th” sß d(cid:246)ng mºt trong nhœng c¡ch sau:

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh Reset cıa Ramsey

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh nh¥n tß Lagrange

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh Dubin-Watson

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 27 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh Reset

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh Reset xem x†t s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n W b‹ng c¡ch th(cid:252)c hi»n c¡c b(cid:247)(cid:238)c sau:

Th(cid:252)c hi»n m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui gŁc (5) (cid:31)” (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng c¡c gi¡ tr(cid:224):

ˆYi (cid:16) b1 (cid:0) b2Xi .

Th(cid:252)c hi»n m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui:

(7)

i (cid:0) Vi .

Yi (cid:16) E1 (cid:0) E2Xi (cid:0) E3 ˆY 2

i (cid:0) E4 ˆY 3

i (cid:0) E5 ˆY 4

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 28 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh Reset

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh Reset xem x†t s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n W b‹ng c¡ch th(cid:252)c hi»n c¡c b(cid:247)(cid:238)c sau:

Th(cid:252)c hi»n m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui gŁc (5) (cid:31)” (cid:247)(cid:238)c l(cid:247)æng c¡c gi¡ tr(cid:224):

ˆYi (cid:16) b1 (cid:0) b2Xi .

Th(cid:252)c hi»n m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui:

(7)

i (cid:0) Vi .

Yi (cid:16) E1 (cid:0) E2Xi (cid:0) E3 ˆY 2

i (cid:0) E4 ˆY 3

i (cid:0) E5 ˆY 4

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 28 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh Reset

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh gi£ thuy‚t H0 : E3 (cid:16) E4 (cid:16) E5 (cid:16) 0 b‹ng c¡ch sß d(cid:246)ng thŁng k¶:

k (cid:1) R 2

,

F (cid:16)

pR 2 p1 (cid:1) R 2

mq{m k q{pn (cid:1) kq

v(cid:238)i n l(cid:160) sŁ quan s¡t c(cid:226) trong dœ li»u, m l(cid:160) sŁ bi‚n (cid:31)ºc l“p m(cid:238)i (cid:31)(cid:247)æc (cid:31)(cid:247)a th¶m v(cid:160)o m(cid:230) h…nh (tr(cid:247)(cid:237)ng hæp n(cid:160)y m (cid:16) 3) v(cid:160) k (cid:16) 3 l(cid:160) sŁ h» sŁ cıa m(cid:230) h…nh m(cid:238)i (7). ThŁng k¶ F tu¥n theo ph¥n phŁi Fisher v(cid:238)i b“c t(cid:252) do l(cid:160) m v(cid:160) n (cid:1) k. T⁄i møc (cid:254) ngh(cid:190)a α ta b¡c b(cid:228) H0 n‚u F ¡ Fα,m,n(cid:1)k . Khi b¡c b(cid:228) H0 th… ta ch§p nh“n c(cid:226) s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n trong m(cid:230) h…nh (5), cÆn n‚u ch§p nh“n H0 tøc l(cid:160) ch§p nh“n kh(cid:230)ng c(cid:226) s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n trong m(cid:230) h…nh (5).

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 29 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n hi»n t(cid:247)æng thła bi‚n

Nºi dung tr…nh b(cid:160)y

1 L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh

B(cid:160)i to¡n v• vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh C¡c thuºc t‰nh cıa mºt m(cid:230) h…nh tŁt C¡ch ti‚p c“n (cid:31)” l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh H“u qu£ cıa vi»c l(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh kh(cid:230)ng ph(cid:242) hæp Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n s(cid:252) b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n hi»n t(cid:247)æng thła bi‚n

2 B(cid:160)i to¡n (cid:247)(cid:238)c t‰nh t¿ l» ngh–o cıa huy»n T¥n Y¶n

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 30 / 34

L(cid:252)a ch(cid:229)n m(cid:230) h…nh Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n hi»n t(cid:247)æng thła bi‚n

Ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n hi»n t(cid:247)æng thła bi‚n

Ta th§y b(cid:160)i to¡n ki”m (cid:31)(cid:224)nh ph¡t hi»n hi»n t(cid:247)æng thła bi‚n (cid:31)ºc l“p trong m(cid:230) h…nh h(cid:231)i qui ch‰nh l(cid:160) b(cid:160)i to¡n ng(cid:247)æc trong b(cid:160)i to¡n ph¡t hi»n hi»n t(cid:247)æng b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n (cid:31)ºc l“p trong m(cid:230) h…nh, v(cid:238)i gi£ thuy‚t cıa b(cid:160)i to¡n n(cid:160)y (cid:31)(cid:247)æc (cid:31)Œi th(cid:160)nh (cid:31)Łi thuy‚t cıa b(cid:160)i to¡n kia v(cid:160) ng(cid:247)æc l⁄i. Trong tr(cid:247)(cid:237)ng hæp ph¡t hi»n hi»n t(cid:247)æng thła bi‚n, bi‚n W (cid:31)(cid:247)æc nghi v§n l(cid:160) bi‚n thła trong m(cid:230) h…nh (cid:31)¢ c(cid:226) sŁ li»u th‚ n¶n ta ¡p d(cid:246)ng ph(cid:247)(cid:236)ng ph¡p cıa tr(cid:247)(cid:237)ng hæp b(cid:228) s(cid:226)t bi‚n v(cid:238)i tr(cid:247)(cid:237)ng hæp bi‚t dœ li»u v• bi‚n W .

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 31 / 34

B(cid:160)i to¡n (cid:247)(cid:238)c t‰nh t¿ l» ngh–o cıa huy»n T¥n Y¶n

ThŁng k¶ sŁ li»u kinh t‚ huy»n T¥n Y¶n

Trong v‰ d(cid:246) n(cid:160)y (cid:247)(cid:238)c t‰nh t¿ l» ngh–o (BQHNGHEO) cıa huy»n T¥n Y¶n theo mºt sŁ y‚u tŁ £nh h(cid:247)(cid:240)ng nh(cid:247): TLSINH (t¿ l» sinh), TLCHET (t¿ l» ch‚t), BQDNN (b…nh qu¥n (cid:31)§t n(cid:230)ng nghi»p), BQDCD (b…nh qu¥n (cid:31)§t chuy¶n d(cid:242)ng), BQSLGA (b…nh qu¥n s£n l(cid:247)æng g(cid:160)),... cıa 24 x¢ tł n«m 1999 (cid:31)‚n 2009.

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 32 / 34

B(cid:160)i to¡n (cid:247)(cid:238)c t‰nh t¿ l» ngh–o cıa huy»n T¥n Y¶n

B£ng h» sŁ t(cid:247)(cid:236)ng quan

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 33 / 34

B(cid:160)i to¡n (cid:247)(cid:238)c t‰nh t¿ l» ngh–o cıa huy»n T¥n Y¶n

B£ng h» sŁ t(cid:247)(cid:236)ng quan

Nguy„n Th(cid:224) Nhung ((cid:30)H TH(cid:139)NG LONG) B(cid:160)i gi£ng Kinh t‚ l(cid:247)æng Ng(cid:160)y 5 th¡ng 10 n«m 2011 34 / 34