Bài giảng Kinh tế vĩ mô: Chương 6 - ThS. Nguyễn Thị Hồng Thu

Mô hình IS-LM là một công cụ phân tích kinh tế vĩ mô kinh điển, đóng vai trò nền tảng trong việc hiểu rõ sự tương tác giữa thị trường hàng hóa và thị trường tiền tệ. Tài liệu này tập trung chuyên sâu vào đường IS, một thành phần cốt lõi của mô hình, nhằm làm sáng tỏ cách thức thị trường hàng hóa đạt được trạng thái cân bằng trong mối quan hệ với lãi suất. Việc nắm vững khái niệm, cách xây dựng và các yếu tố ảnh hưởng đến đường IS là thiết yếu để phân tích các chính sách kinh tế vĩ mô, đặc biệt là chính sách tài khóa, và dự báo tác động của chúng đối với sản lượng và thu nhập quốc dân. Đây là bước đầu quan trọng để tiếp cận toàn diện hơn với bức tranh kinh tế vĩ mô phức tạp.

Sinh viên kinh tế, nhà nghiên cứu kinh tế học vĩ mô và các nhà hoạch định chính sách kinh tế.

Đường IS biểu thị tập hợp các mức sản lượng (Y) và lãi suất (i) mà tại đó thị trường hàng hóa đạt trạng thái cân bằng, tức là tổng cung (AS) bằng tổng cầu (AD). Tài liệu này chi tiết hóa quá trình hình thành đường IS, bắt đầu từ điều kiện cân bằng của thị trường hàng hóa nơi đầu tư (I) phụ thuộc nghịch biến vào lãi suất và đồng biến với sản lượng. Phương trình IS được xây dựng từ các thành phần chi tiêu tự định, hàm tiêu dùng, đầu tư và chi tiêu chính phủ, cho thấy sản lượng cân bằng là hàm số của lãi suất. Độ dốc của đường IS phản ánh mối quan hệ nghịch biến giữa sản lượng và lãi suất, với độ nhạy cảm của đầu tư đối với lãi suất là yếu tố quyết định độ dốc này. Một độ nhạy cảm cao sẽ dẫn đến đường IS thoai thoải hơn. Phân tích cũng làm rõ ý nghĩa kinh tế của đường IS: các điểm nằm trên đường biểu thị cân bằng, trong khi các điểm ngoài đường phản ánh sự mất cân bằng như dư thừa hay thiếu hụt hàng hóa. Đặc biệt, tài liệu còn đề cập đến các yếu tố gây dịch chuyển đường IS, chủ yếu là những thay đổi trong các thành phần của tổng cầu không phải do lãi suất gây ra, ví dụ như sự thay đổi trong chính sách tài khóa hoặc chi tiêu tự định. Việc hiểu rõ cơ chế này là cực kỳ quan trọng để đánh giá tác động của các chính sách kinh tế đối với sự ổn định và tăng trưởng của nền kinh tế.