TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI
Chủ biên: TS. NGUYỄN THỊ ANH TRÂM
Bài giảng
KỸ NĂNG LÃNH ĐẠO VÀ QUẢN LÝ
HÀ NỘI, 2019
MỤC LỤC
LỜI MỞ ĐẦU ...................................................................................................... 1
CHƯƠNG 1 KHÁI QUÁT VỀ LÃNH ĐẠO VÀ QUẢN LÝ TRONG
DOANH NGHIỆP ............................................................................................... 3
1.1. LÃNH ĐẠO VÀ QUẢN LÝ ......................................................................... 3
1.1.1. Khái niệm quản lý ....................................................................................... 3
1.1.2. Khái niệm lãnh đạo ...................................................................................... 5
1.1.3. Phân biệt giữa lãnh đạo và quản lý ............................................................. 7
1.2. HOẠT ĐỘNG LÃNH ĐẠO VÀ QUẢN LÝ TRONG DOANH NGHIỆP
.............................................................................................................................. 11
1.2.1. Vai trò của hoạt động lãnh đạo và quản lý trong doanh nghiệp .............. 11
1.2.2. Nội dung của hoạt động lãnh đạo và quản lý ........................................... 12
1.2.3. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả lãnh đạo ................................................... 15
1.3. NGƯỜI LÃNH ĐẠO TRONG DOANH NGHIỆP .................................... 19
1.3.1. Tố chất của người lãnh đạo ....................................................................... 19
1.3.2. Kỹ năng của người lãnh đạo ..................................................................... 29
1.3.3. Phong cách lãnh đạo .................................................................................. 34
TÓM TẮT CHƯƠNG ....................................................................................... 43
CÂU HỎI THẢO LUẬN .................................................................................. 44
BÀI TẬP THỰC HÀNH ................................................................................... 44
TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN ......................................................................... 48
CHƯƠNG 2 KỸ NĂNG HOẠCH ĐỊNH TRONG DOANH NGHIỆP...... 53
2.1. KHÁI QUÁT VỀ HOẠCH ĐỊNH TRONG DOANH NGHIỆP ............... 53
2.1.1. Khái niệm và vai trò của hoạch định trong doanh nghiệp ....................... 53
2.1.2. Các loại hoạch định trong doanh nghiệp .................................................. 55
2.1.3. Quy trình hoạch định trong doanh nghiệp ................................................ 58
2.2. MỘT SỐ CÔNG CỤ HỖ TRỢ HOẠCH ĐỊNH TRONG DOANH
NGHIỆP ............................................................................................................... 64
2.2.1. Ma trận SWOT .......................................................................................... 65
2.2.2. Mô hình năm áp lực cạnh tranh của M. Porter ......................................... 67
2.2.3. Ma trận phát triển - tham gia thị trường (BCG) ....................................... 70
2.2.4. Phương pháp xác định nội dung công việc (5WH2C5M) ....................... 72
2.3. MỘT SỐ KỸ NĂNG PHÁT TRIỂN TƯ DUY HỖ TRỢ HOẠCH ĐỊNH
TRONG DOANH NGHIỆP ................................................................................ 76
2.3.1. Sáu chiếc mũ tư duy .................................................................................. 76
2.3.2. Bản đồ tư duy ............................................................................................ 80
2.3.3. Kỹ thuật động não (Brainstorming) .......................................................... 85
TÓM TẮT CHƯƠNG ....................................................................................... 89
CÂU HỎI THẢO LUẬN .................................................................................. 89
BÀI TẬP THỰC HÀNH ................................................................................... 90
TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN ......................................................................... 92
CHƯƠNG 3 KỸ NĂNG TRAO QUYỀN VÀ ỦY QUYỀN TRONG
DOANH NGHIỆP ............................................................................................. 94
3.1. QUYỀN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP ................................................ 94
3.1.1. Khái niệm quyền lực, quyền hạn trong doanh nghiệp ............................. 94
3.1.2. Các tiếp cận khác nhau về quyền lực trong tổ chức .............................. 100
3.2 TRAO QUYỀN .......................................................................................... 112
3.2.1 Bản chất của việc trao quyền .................................................................. 112
3.2.2 Nguyên tắc của trao quyền ...................................................................... 114
3.2.3 Hướng dẫn trao quyền hiệu quả .............................................................. 119
3.3 ỦY QUYỀN ............................................................................................... 130
3.3.1 Khái niệm ủy quyền ................................................................................ 130
3.3.2 Mức độ ủy quyền và lợi ích ủy quyền .................................................... 131
3.3.3 Một số lưu ý khi ủy quyền ...................................................................... 135
3.3.4 Hướng dẫn ủy quyền hiệu quả ................................................................ 137
TÓM TẮT CHƯƠNG .................................................................................... 142
CÂU HỎI THẢO LUẬN ............................................................................... 143
TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN ...................................................................... 144
CHƯƠNG 4 KỸ NĂNG ĐỘNG VIÊN NHÂN VIÊN LÀM VIỆC TRONG
DOANH NGHIỆP .......................................................................................... 147
4.1 ĐỘNG VIÊN NHÂN VIÊN LÀM VIỆC TRONG DOANH NGHIỆP .. 147
4.1.1 Động cơ và động lực làm việc ................................................................ 147
4.1.2. Khái niệm động viên nhân viên làm việc .............................................. 150
4.1.3 Lợi ích của việc động viên nhân viên làm việc ...................................... 153
4.2 LÝ THUYẾT ĐỘNG VIÊN DỰA TRÊN SỰ THỎA MÃN NHU CẦU
........................................................................................................................... 154
4.2.1 Lý thuyết hệ thống thứ bậc nhu cầu của Maslow ................................... 154
4.2.2 Thuyết hai nhóm yếu tố của Herzberg .................................................... 159
4.3 LÝ THUYẾT ĐỘNG VIÊN THEO QUÁ TRÌNH................................... 166
4.3.1 Thuyết công bằng của Adams ................................................................. 166
4.3.2 Thuyết kỳ vọng của Vroom .................................................................... 170
4.4. LÝ THUYẾT VỀ SỰ TĂNG CƯỜNG ................................................... 174
4.4.1 Thuyết đặt mục tiêu của Locke ............................................................... 174
4.4.2 Thuyết sự tăng cường tích cực ................................................................ 177
4.5 CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐỘNG VIÊN NHÂN VIÊN LÀM VIỆC .......... 181
4.5.1 Phương pháp động viên nhân viên về vật chất ....................................... 181
4.5.2 Phương pháp động viên nhân viên về tinh thần ..................................... 182
TÓM TẮT CHƯƠNG .................................................................................... 188
CÂU HỎI THẢO LUẬN ............................................................................... 189
TÌNH HUỐNG THẢO LUẬN ...................................................................... 190
CHƯƠNG 5 KỸ NĂNG RA QUYẾT ĐỊNH QUẢN TRỊ TRONG DOANH
NGHIỆP ........................................................................................................... 192
5.1 KHÁI QUÁT VỀ RA QUYẾT ĐỊNH QUẢN TRỊ .................................. 192
5.1.1 Khái niệm và vai trò của quyết định quản trị ......................................... 192
5.1.2 Phương pháp ra quyết định quản trị ........................................................ 194
5.1.3 Quy trình ra quyết định quản trị .............................................................. 197
5.2 XÁC ĐỊNH VẤN ĐỀ VÀ NGUYÊN NHÂN VẤN ĐỀ RA QUYẾT ĐỊNH
QUẢN TRỊ ....................................................................................................... 198