Bài giảng Kỹ thuật cắt lạnh

Trong lĩnh vực giải phẫu bệnh lâm sàng, khả năng cung cấp chẩn đoán nhanh chóng và chính xác ngay trong quá trình phẫu thuật có ý nghĩa vô cùng quan trọng, đặc biệt là trong các ca ung thư. Kỹ thuật cắt lạnh (frozen section) là một phương pháp không thể thiếu, cho phép các bác sĩ phẫu thuật đưa ra quyết định kịp thời về phạm vi phẫu thuật hoặc xác định tính chất khối u ngay tại chỗ, từ đó tối ưu hóa quản lý bệnh nhân và kết quả điều trị. Bài viết này sẽ trình bày tổng quan về nguyên lý cơ bản, vai trò thiết yếu, cũng như các chỉ định và giới hạn của kỹ thuật cắt lạnh trong thực hành mô bệnh học hiện đại.

Sinh viên y khoa, bác sĩ nội trú giải phẫu bệnh, bác sĩ phẫu thuật, kỹ thuật viên xét nghiệm mô bệnh học, và các nhà nghiên cứu quan tâm đến chẩn đoán mô học cấp tính.

Kỹ thuật cắt lạnh, hay frozen section, là một công cụ chẩn đoán nhanh trong giải phẫu bệnh, sử dụng nguyên lý đông băng mô tươi ở nhiệt độ cực thấp (-30°C đến -20°C) để làm cứng mẫu, sau đó cắt thành lát mỏng bằng máy cắt lạnh (cryostat). Quy trình này cho phép thực hiện xét nghiệm mô học và đưa ra kết quả chẩn đoán chỉ trong vòng chưa đầy 20 phút, giúp các phẫu thuật viên đưa ra quyết định tức thì trong quá trình mổ. Vai trò chính của kỹ thuật này bao gồm chẩn đoán nhanh chóng khối u lành tính hay ác tính, xác định ranh giới phẫu thuật sạch hay còn tổn thương, đánh giá mức độ xâm lấn và tìm kiếm di căn, đặc biệt hữu ích trong phẫu thuật ung thư liên quan đến các cơ quan như vú, phổi, tuyến giáp, gan, buồng trứng và các hạch lympho. Tuy nhiên, việc áp dụng kỹ thuật cắt lạnh cũng có những chỉ định và chống chỉ định rõ ràng. Kỹ thuật này được chỉ định khi cần chẩn đoán nhanh để định hướng phẫu thuật, xác định bản chất mô bệnh lý. Ngược lại, nó không phù hợp với các mẫu mô cần nghiên cứu sâu rộng, mô bị vôi hóa/cốt hóa nặng, mô mỡ, hoặc khi có nguy cơ lây nhiễm cao. Để đảm bảo chất lượng chẩn đoán, cần tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kỹ thuật từ khâu chuẩn bị bệnh phẩm, vận hành máy cắt lạnh đến kỹ thuật nhuộm màu tức thì. Những yếu tố ảnh hưởng như nhiệt độ, tốc độ cắt, và kinh nghiệm của kỹ thuật viên đều cần được kiểm soát chặt chẽ. Hiểu rõ các khía cạnh này sẽ nâng cao hiệu quả và độ tin cậy của chẩn đoán mô bệnh học, góp phần cải thiện kết quả điều trị cho bệnh nhân.