1
BỘ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN
TRƯỜNG CAO ĐẲNG THỦY SẢN
-----o0o-----
BÀI GIẢNG
Môn học: Kỹ thuật sản xuất giống và trồng rong biển
Ngành: Nuôi trồng thủy sản
Trình độ: Cao đẳng
Năm 2016
2
LỜI GIỚI THIỆU
Giáo trình Kỹ thuật sản xuất giống và trồng rong biển được biên soạn theo
chương trình đã được thẩm định là một mô đun chuyên môn nghề, có thể dùng
để dạy độc lập hoặc cùng một số mô đun khác cho các khóa tập huấn hoặc dạy
nghề thường xuyên. Sau khi học mô đun này học viên có thể hành nghề Sản xuất
giống và trồng rong biển. Mô đun này học sau mô đun cơ sở chuyên ngành.
Giáo trình Kỹ thuật sản xuất giống và trồng rong biển giới thiệu về những
vấn đề cơ bản trong nghiên cứu và nuôi trồng rong biển; Kỹ thuật trồng rong
nguyên liệu chiết xuất Agar, Carrageenan; Kỹ thuật trồng rong thực phẩm; Khai
thác và bảo vệ nguồn lợi rong biển; nội dung được phân bổ giảng dạy trong thời
gian 45 giờ, trong đó có 15 giờ lý thuyết, 29 giờ thực hành và 1 giờ kiểm tra và
bao gồm 6 bài.
Trong quá trình biên soạn, chúng tôi có sử dụng, tham khảo một số tư
liệu, hình ảnh của các tác giả trong và ngoài nước, cập nhật những tiến bộ khoa
học kỹ thuật, sự góp ý của các chuyên gia, đồng nghiệp, đặc biệt là những vấn
đề về những nguyên lý cơ bản về rong biển, quy trình kỹ thuật trồng rong
thương phẩm, vấn đề khai thác và bảo vệ nguồn lợi rong biển,… Chúng tôi xin
chân thành cảm ơn.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng nhưng không thể tránh khỏi thiếu sót, rất
mong nhận được sự đóng góp ý kiến của đọc giả để giáo trình được hoàn thiện
hơn.
3
Mục Lục
Trang
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN ................................ Error! Bookmark not defined.
LỜI GIỚI THIỆU ............................................................................................... 2
Mục Lục ............................................................................................................. 3
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN .................................................................................... 4
BÀI MỞ ĐẦU .................................................................................................... 5
Bài 1: Những vẫn đề cơ bản trong nghiên cứu và nuôi trồng rong biển
......................................................................................................................... 14
Bài 2: Kỹ thuật trồng rong nguyên liệu triết xuất Agar
......................................................................................................................... 40
Bài 3: Kỹ thuật nuôi trồng rong biển chiết xuất Carrageenan
......................................................................................................................... 56
Bài 4: Kỹ thuật nuôi trồng rong thực phẩm
......................................................................................................................... 66
Bài 5: Khai thác và bảo vệ nguồn lợi rong biển
......................................................................................................................... 72
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................ 82
4
GIÁO TRÌNH MÔ ĐUN
Tên môn học/mô đun: Kỹ thuật sản xuất giống và trồng rong biển
Mã môn học/mô đun: MĐ 24
Vị trí, tính chất, ý nghĩa và vai trò của mô đun:
- Vị trí: Kỹ thuật sản xuất giống và trồng rong biển là một mô đun chuyên
ngành, là mô đun bắt buộc của chương trình khung trình độ cao đẳng nuôi trồng
thủy sản, được giảng dạy cho người học sau khi đã học các mô đun kỹ thuật cơ
sở.
- Tính chất: Kỹ thuật sản xuất giống và trồng rong biển là sự kết hợp giữa
cơ sở khoa học với ứng dụng trong thực tiễn sản xuất giống và nuôi trồng rong
biển.
- Ý nghĩa và vai trò của mô đun: Đây là mô đun chuyên môn nghề cung
cấp cho người học kiến thức, kỹ năng về kỹ thuật sản xuất giống, kỹ thuật trồng
một số đối tượng rong biển có giá trị kinh tế và ứng dụng trong thực tế sản xuất.
Mục tiêu của môn học/mô đun:
- Về kiến thức:
+ Trình bày được những vấn đề cơ bản trong nghiên cứu nuôi trồng rong
biển; đặc điểm sinh học của một số loài rong biển kinh tế;
+ Trình bày được kỹ thuật sản xuất giống và nuôi trồng một số đối tượng
rong biển có giá trị kinh tế cao;
+ Trình bày được nguyên tắc khái thác và bảo vệ nguồn lợi rong biển Việt
Nam.
- Về kỹ năng:
+ Xác định được những vấn đề cơ bản trong nghiên cứu nuôi trồng rong
biển; đặc điểm sinh học của một số loài rong biển kinh tế;
+ Thực hiện được kỹ thuật sản xuất giống và nuôi trồng một số đối tượng
rong biển có giá trị kinh tế cao;
+ Đánh giá được tình hình nguồn lợi, cơ sở đánh giá nguồn lợi và phương
pháp đánh giá nguồn lợi rong biển Việt Nam.
- Về năng lực tự chủ và trách nhiệm:
+ Thực hiện cẩn thận, chăm chỉ;
+ Tuân thủ chặt chẽ các bước trong qui trình kỹ thuật sản xuất giống và
nuôi trồng rong biển.
Nội dung của mô đun:
5
BÀI MỞ ĐẦU
Mã bài: MĐ 24-00
Mục tiêu:
- Nêu được khái niệm mô đun;
- Nêu được vị trí, nhiệm vụ và nội dung mô đun;
- Nêu được vị trí của nuôi trồng rong biển trong ngành nuôi trồng thủy sản
và trong nền kinh tế quốc dân;
- Nêu được tình hình sản xuất, sử dụng rong biển trên thế giới và trong
nước.
- Có ý thức, nghiêm túc.
A. Nội dung bài:
1. Khái niệm mô đun
- Nuôi trồng thủy sản (Aquaculture): Aqua (water) + Culture (Farming) có
nghĩa là nuôi trong môi trường nước.
- Đối tượng nuôi trồng bao gồm: cá, động vật thân mềm, giáp xác, rong
biển trong nước ngọt, lợ, mặn.
- Nuôi trồng (Farming): là quá trình can thiệp của con người vào tiến trình
nuôi nấng, chăm sóc để gia tăng sản lượng, chẳng hạn như chọn giống, cho ăn,
phòng ngừa địch hại…[FAO, 1990].
- Rong biển là algae sống chủ yếu ở môi trường nước biển tập trung trong
3 ngành: Chlorophyta, Phaeophyta, Rhodophyta.
- Nuôi trồng rong biển (Seaweed culture) là một bộ phận của nuôi trồng
hải sản, chuyên nuôi trồng các loại rong biển có giá trị kinh tế.
2. Vị trí, nhiệm vụ và nội dung mô đun
2.1. Vị trí
Kỹ thuật nuôi trồng rong biển là môn học chuyên ngành của sinh viên
ngành nuôi trồng thủy sản, chuyên nghiên cứu kỹ thuật nuôi trồng một số loài
rong biển có giá trị kinh tế. Kỹ thuật nuôi trồng rong biển có liên quan đến các
môn học khác như: thực vật ở nước, sinh thái thủy sinh vật, quản lý chất lượng
nước trong nuôi trồng thủy sản.
2.2. Nhiệm vụ
- Trang bị cho sinh viên những kiến thức cơ bản về đặc điểm sinh học của
các đối tượng rong biển nuôi trồng; đặc điểm môi trường của nơi có thể chọn
làm vị trí nuôi trồng rong biển; các giải pháp kỹ thuật trong nuôi trồng rong
biển.
- Giúp sinh viên vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn sản xuất.