Bài giảng Lý thuyết kiểm toán - Chương 1: Tổng quan về kiểm toán

Trong bối cảnh nền kinh tế toàn cầu ngày càng phức tạp và hội nhập, thông tin tài chính đáng tin cậy trở thành yếu tố then chốt cho mọi quyết định kinh tế. Tuy nhiên, thông tin trên báo cáo tài chính luôn tiềm ẩn những rủi ro và sai lệch đáng kể do nhiều yếu tố như khoảng cách giữa người cung cấp và người sử dụng, động cơ và thành kiến của người lập, khối lượng dữ liệu khổng lồ, tính phức tạp của các nghiệp vụ kinh tế và khả năng câu kết thông đồng. Vì vậy, một cơ chế kiểm tra độc lập và khách quan là hết sức cần thiết. Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan về lý thuyết kiểm toán, khám phá lịch sử hình thành, sự cần thiết, khái niệm và chức năng cốt lõi của hoạt động kiểm toán, từ đó nhấn mạnh vai trò không thể thiếu của nó trong việc đảm bảo tính minh bạch và trung thực của thông tin tài chính.

Sinh viên chuyên ngành kế toán, kiểm toán; các nhà nghiên cứu; và những người quan tâm đến nền tảng lý thuyết và vai trò của kiểm toán trong nền kinh tế.

Tài liệu này trình bày một cách tổng thể về lý thuyết kiểm toán, bắt đầu với hành trình lịch sử phong phú của ngành. Nó phác thảo sự phát triển của kiểm toán trên thế giới, từ kiểm toán cổ điển qua các giai đoạn kiểm toán độc lập và kiểm toán nội bộ, phản ánh sự thay đổi trong nhu cầu giám sát tài chính qua từng thời kỳ. Đặc biệt, quá trình hình thành và phát triển của kiểm toán tại Việt Nam cũng được làm rõ, từ những hoạt động sơ khai trước 1975 đến sự ra đời của các công ty kiểm toán độc lập và ban hành các chuẩn mực kiểm toán quan trọng, đánh dấu sự trưởng thành của ngành. Phần trọng tâm của tài liệu đi sâu vào việc giải thích sự cần thiết phải kiểm toán. Nó lập luận rằng thông tin trên báo cáo tài chính thường chứa đựng rủi ro và sai lệch đáng kể do năm nguyên nhân chính: sự cách trở của thông tin, thành kiến và động cơ của người cung cấp, khối lượng thông tin quá lớn, tính phức tạp của nghiệp vụ kinh tế, và khả năng câu kết thông đồng. Để giảm thiểu những rủi ro thông tin này, tài liệu đề xuất ba phương pháp, trong đó nhờ đến người thứ ba độc lập xác nhận chính là nền tảng của hoạt động kiểm toán. Cuối cùng, tài liệu cung cấp một khái niệm kiểm toán toàn diện, định nghĩa kiểm toán là một quá trình hệ thống do các kiểm toán viên độc lập và có năng lực thực hiện nhằm thu thập và đánh giá bằng chứng về các hoạt động kinh tế, đảm bảo tính trung thực và hợp lý của thông tin tài chính theo các chuẩn mực đã thiết lập, qua đó mang lại giá trị gia tăng to lớn cho người sử dụng thông tin.