1
BI TP T LUN KIM SOT NI B
BI TP CHƯƠNG 1
Bài 1.1
Cho ví dụ về ảnh hưởng của các yếu tố KSNB đến các mục tiêu KSNB của một công ty cổ phần dược
phẩm niêm yết bằng cách điền vào bảng sau:
Môi trường
kiểm soát
Đánh giá
rủi ro
Hoạt động
kiểm soát
Thông tin và
truyền thông
Giám sát
Các hoạt động hữu hiệu
và hiệu quả
Báo cáo tài chính đáng
tin cậy
Tuân thủ pháp luật và
các quy định
Ví dụ minh họa A: Môi trường kiểm soát ảnh hưởng đến mục tiêu Các hoạt động hữu hiệu và hiệu quả
Công ty thiết lập và phổ biến các nguyên tắc về trung thực và các giá trị đạo đức giúp cán bộ, nhân viên
công ty hạn chế các hành vi tiêu cực, nhờ đó giúp tài sản ít bị thất thoát hơn và nâng được hiệu quả hoạt
động của công ty.
Bài 1.2
Công ty TOMEX là một công ty niêm yết chuyên kinh doanh chế biến thủy sản xuất khẩu. Mục tiêu
hàng đầu của công ty là bảo đảm mức tăng trưởng lợi nhuận 10% năm và duy trì thị phần hiện hữu với
cơ cấu tài chính vững mạnh. Muốn đạt được điều này, công ty phải huy động được vốn từ phát hành
thêm cổ phiếu nên cần cung cấp báo cáo tài chính trung thực và hợp lý cũng như tuân thủ các quy định
của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Công ty cũng cần giữ gìn hình ảnh trước công chúng về một doanh
nghiệp hàng đầu về bảo vệ môi trường và an toàn thực phẩm.
Yêu cầu: Nêu các chính sách, thủ tục hay hoạt động kiểm soát (gọi chung là kiểm soát) cần thiết
để giúp công ty đạt được các mục tiêu trên thông qua:
• Nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực (ít nhất 3 kiểm soát)
• Điều hành các hoạt động đúng mục tiêu (ít nhất 3 kiểm soát)
• Kịp thời thay đổi khi điều kiện thay đổi (ít nhất 2 kiểm soát)
2
Bài 1.3:
Bản chất KSNB là một công cụ phục vụ nhà quản lý để kiểm soát các hoạt động nhằm đạt các mục tiêu
của tổ chức trên cơ sở đánh giá rủi ro. Giải thích các từ khóa trong bối cảnh cụ thể của các hoạt động
KSNB sau:
a. Quy định về đối tượng được mua chịu hàng hóa, thời gian mua chịu và các khoản chiết khấu thanh
toán.
b. Các chính sách tuyển dụng, đào tạo, giao nhiệm vụ nhằm đảm bảo về năng lực của nhân viên đáp
ứng yêu cầu công việc
c. Quy trình xét duyệt các khoản thanh toán cho nhà cung cấp trên cơ sở đối chiếu giữa đơn đặt hành,
phiếu nhập kho và hóa đơn của nhà cung cấp.
d. Quy định về phân loại dược phẩm theo độc tính và có chính sách kiểm soát chặt chẽ đối với các dược
phẩm độc tính cao hoặc gây nghiện.
Bài 1.4.
Trường Tiểu học Quốc tế AB là trường tư thục thuộc công ty cổ phần Hùng Anh. Giám đốc Trường được
giao nhiệm vụ mở rộng thêm quy mô đào tạo 20% và giữ tỷ suất lợi nhuận không thấp hơn 25% theo
yêu cầu của Hội đồng quản trị. Các kế hoạch được đưa ra bao gồm xây thêm một cơ sở ở quận 9, tuyển
dụng thêm giáo viên đạt chuẩn và thực hiện một chiến dịch quảng bá. Giám đốc cũng được yêu cầu từ
phía cơ quan quản lý nhà nước về việc bảo đảm các tiêu chuẩn chất lượng giảng dạy và an toàn cho học
sinh.
Yêu cầu Nêu các chính sách, thủ tục hay hoạt động kiểm soát (gọi chung là kiểm soát) cần thiết để giúp
Trường đạt được các mục tiêu trên thông qua:
• Nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực (ít nhất 3 kiểm soát)
• Điều hành các hoạt động đúng mục tiêu (ít nhất 3 kiểm soát)
• Kịp thời thay đổi khi điều kiện thay đổi (ít nhất 2 kiểm soát)
3
Chương 2: Gian ln
Bài 2.1:
Dưới đây là một số dấu hiệu thường được kiểm toán viên độc lập sử dụng trong việc
đánh giá rủi ro có gian lận. Anh/chị hãy nhận định chúng liên quan đến hình thức gian
lận nào (gian lận tài sản, tham ô, gian lận báo cáo tài chính) và gắn với yếu tố nào trong tam giác gian
lận (áp lực/động cơ, cơ hội và thái độ/cá tính/sự tự biện)
1. Chính sách của Hội đồng quản trị về khen thưởng Ban Giám đốc theo doanh thu hay tỷ suất lợi nhuận
2. Một số cá nhân có sự thay đổi trong lối sống và hành vi tiêu dùng theo hướng
vượt khỏi mức bình thường
3. Công việc kiểm kê, đối chiếu tài sản không thực hiện hoặc thực hiện không kịp thời
4. Thay đổi thường xuyên thành viên Ban Giám đốc
5. Hàng tồn kho có kích thước nhỏ nhưng giá trị lớn và có nhu cầu cao trên thị trường
6. Nhân viên biết rõ mình sắp bị cho thôi việc
7. BGĐ hạn chế việc tiếp cận của kiểm toán viên với nhân viên đơn vị và với hệ thống thông tin
8. Ban Giám đốc không hiểu về công nghệ thông tin nên phụ thuộc vào nhân viên công nghệ thông tin
9. Những nghiệp vụ bất thường, có số tiền lớn xảy ra gần thời điểm khóa sổ
10. Không có ủy quyền rõ ràng trong xét duyệt và thực hiện mua sắm
Bài 2.2:
Dưới đây là một số biện pháp đối phó với gian lận tài sản. Anh/chị hãy chỉ ra từng biện
pháp sẽ có tác dụng gì đối với các loại gian lận tài sản (lấy cắp tiền quỹ, skimming, larceny, gian lận hóa
đơn, thanh toán khống, gian lận lương, gian lận sec, ghi chép khống, sử dụng sai tài sản, lấy cắp tài sản
khác)
1. Ban hành quy định về đạo đức
2. Thủ quỹ làm việc không quá 2 năm
3. Kiểm kê hàng tồn kho mỗi 6 tháng với sự tham gia của kế toán
4. Báo cáo phân tích dữ liệu mua hàng hàng tháng
5. Kiểm tra các giao dịch xóa sổ nợ phải thu, hàng tồn kho
6. Đối chiếu định kỳ các nghiệp vụ mua hàng và nợ phải trả người bán
7. Kiểm kê quỹ tiền mặt đột xuất
4
Bài 2.3:
Kiểm toán viên Nhân đang kiểm toán báo cáo tài chính công ty Bạch Dương. Việc trao đổi với ông Dũng,
Giám đốc công ty cho thấy ông đang chịu áp lực nặng nề trước các chỉ tiêu tài chính do Hội đồng quản
trị yêu cầu trong khi sức khỏe ông không tốt và ông dự định có thể sẽ nghỉ hưu sớm. Ông cũng than
phiền Hội đồng quản trị không nắm được việc kinh doanh và ít hiểu biết về tài chính nhưng chỉ quan
tâm đến lợi nhuận. Tình hình cạnh tranh trong ngành không thuận lợi lắm, có vẻ thị trường đã bão hòa.
Ông Dũng có nhiều kinh nghiệm quản lý do trải qua nhiều chức vụ tại các nhà máy khác nhau. Việc phân
chia trách nhiệm khá rõ ràng và công tác báo cáo tốt, ngoại trừ lĩnh vực mua hàng. Trưởng phòng Mua
hàng là em ruột của ông Sáu, một thành viên đầy quyền lực trong Hội đồng quản trị nên ông Dũng cũng
không muốn can thiệp sâu, chỉ bảo đảm cung cấp kịp thời nguyên liệu cho sản xuất. Việc kiểm kê tài
sản, đối chiếu sổ sách được thực hiện rất tốt vì Trưởng phòng Kế toán là cô Nga, người đã nhiều năm
làm việc trong ngành và cùng làm việc với ông Dũng từ công ty trước. Việc phân tích báo cáo tài chính
cho thấy tình hình kinh doanh có phát triển vừa đủ đạt mức yêu cầu của Hội đồng quản trị. Ba quý đầu
tình hình không khả quan nhưng mấy tháng cuối năm có khởi sắc với sự gia tăng mạnh mẽ doanh thu và
lợi nhuận.
Yêu cầu:
Dựa trên các thông tin trên, Anh/Chị đánh giá rủi ro gian lận tại công ty Bạch Dương
đối với ba hình thức: Gian lận tài sản, tham ô và gian lận báo cáo tài chính. Giải thích vắn tắt sự đánh
giá của anh/chị.
Bài 2.4: Kết hợp số liệu trong bài giảng và số liệu trong tài liệu học tập để lập bảng theo mẫu
dưới đây và nhận xét về xu hướng thay đổi:
2012
2014
Hình thức gian ln (tỷ lệ)
Gian lận tài sản
Tham ô
Gian lận báo cáo tài chính
Hình thức gian ln (mức thiệt hại)
Gian ln tài sản
Tham ô
Gian ln báo cáo tài chính
Vị trí người gian ln (tỷ lệ)
5
Nhân viên
Nhà quản lý
Chủ sở hữu/Điều hành
Giới tính người gian ln (tỷ lệ)
Nam
Nữ
Giới tính người gian ln (mức thiệt hại)
Nam
Nữ
Quy mô đơn vị có gian ln (tỷ lệ)
Dưới 100 nhân viên
100-999 nhân viên
1.000-9.999 nhân viên
T 10.000 nhân viên
Quy mô đơn vị có gian ln (mức thiệt hại)
Dưới 100 nhân viên
100-999 nhân viên
1.000-9.999 nhân viên
T 10.000 nhân viên
Bài 2.5
Báo cáo gian lận năm 2018 của ACFE cung cấp một bức tranh tổng quát về gian lận trên thế giới. Qua
báo cáo này, người đọc có thể hình dung được ảnh hưởng quan trọng của gian lận và việc chống gian
lận, các hình thức gian lận, đặc điểm của chúng và các biện pháp đối phó gian lận. Theo bạn, các thông
tin mà báo cáo trên nêu ra có phù hợp với tình hình gian lận tại Việt Nam không? Tại sao?
Ghi chú
Đây là câu hỏi mở. Các bạn có thể đưa ra ý kiến của riêng mình, nhưng cần có những
lập luận hợp lý. Các bạn được khuyến khích tìm kiếm các nguồn thông tin khác làm cơ sở cho nhận định
của mình