BỘ MÔN: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT ÔTÔ – KHOA CƠ KHÍ
CHÖÔNG 2
CÔ HOÏC CHUYEÅN ÑOÄNG THAÚNG CUÛA OÂTOÂ
2.1. CÔ HOÏC LAÊN CUÛA BAÙNH XE:
2.1.1. Ñoäng hoïc laên cuûa baùnh xe khoâng bieán daïng:
2.1.1.1.Caùc khaùi nieäm:
Vaän toác chuyeån ñoäng lyù thuyeát vo :
vo laø vaän toác cuûa xe khi chuyeån ñoäng hoaøn toaøn khoâng coù tröôït.
bb
bb
l
or
t
Nr2
t
S
v
ÔÛ ñaây:
Sl – Quaõng ñöôøng lyù thuyeát maø baùnh xe ñaõ laên.
t – Thôøi gian baùnh xe ñaõ laên.
rb – Baùn kính tính toaùn cuûa baùnh xe.
Nb – Toång soá voøng quay cuûa baùnh xe.
– Vaän toác goùc cuûa baùnh xe.
𝜔𝑏
BỘ MÔN: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT ÔTÔ – KHOA CƠ KHÍ
Vaän toác chuyeån ñoäng thöïc teá v:
lb
blt r
t
Nr
t
S
v
2
•v laø vaän toác chuyeån ñoäng cuûa xe khi coù tính ñeán aûnh höôûng cuûa söï
tröôït cuûa baùnh xe vôùi maët ñöôøng.
•Trong ñoù:
St – quaõng ñöôøng thöïc teá maø baùnh xe ñaõ laên.
t – thôøi gian maø baùnh xe ñaõ laên.
rl – baùn kính laên cuûa baùnh xe.
Vaän toác tröôït :
•Khi xe chuyeån ñoäng coù söï tröôït giöõa baùnh xe vôùi maët ñöôøng thì
vaän toác thöïc teá cuûa xe vaø vaän toác lyù thuyeát seõ khaùc nhau. Söï
cheânh leäch giöõa hai loaïi vaän toác vöøa neâu treân chính laø vaän toác
tröôït:
bblbo rrvvv
BỘ MÔN: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT ÔTÔ – KHOA CƠ KHÍ
Heä soá tröôït vaø ñoä tröôït:
° Heä soá tröôït vaø ñoä tröôït khi keùo:
Söï tröôït cuûa baùnh xe ñöôïc theå hieän thoâng qua heä soá tröôït :
:
b
l
o
o
o
kr
r
1
v
vv
v
v
Möùc ñoä tröôït cuûa baùnh xe ñöôïc ñaùnh giaù thoâng qua ñoä tröôït
k
:
%100
kk
° Heä soá tröôït vaø ñoä tröôït khi phanh:
Trong tröôøng hôïp phanh ta coù heä soá tröôït vaø ñoä tröôït nhö sau:
11
l
boo
pr
r
v
v
v
vv
v
v
%100
pp
BỘ MÔN: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT ÔTÔ – KHOA CƠ KHÍ
2.1.1.2. Caùc quan heä ñoäng hoïc khi baùnh xe laên:
Khi baùnh xe laên coù theå xaûy ra hieän töôïng tröôït (tröôït quay khi
keùo hoaëc tröôït leát khi phanh), ñieàu naøy seõ laøm aûnh höôûng ñeán
vaän toác thöïc teá cuûa xe. Coù theå coù ba traïng thaùi laên:
* Laên khoâng tröôït ôû baùnh xe bò ñoäng vaø khoâng phanh.
* Laên coù tröôït quay ôû baùnh xe chuû ñoäng vaø ñang coù löïc keùo.
* Laên coù tröôït leát ôû baùnh xe ñang phanh.
Baùnh xe laên khoâng tröôït:
◊Trong tröôøng hôïp naøy, toác ñoä cuûa taâm baùnh xe (cuõng laø toác ñoä
cuûa xe) baèng vôùi toác ñoä voøng. Nghóa laø toác ñoä thöïc teá v baèng toác
ñoä lyù thuyeát vo, ta coù:
BỘ MÔN: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT ÔTÔ – KHOA CƠ KHÍ
Do vaäy, taâm quay töùc thôøi (cöïc P) cuûa baùnh xe naèm treân voøng
baùnh xe vaø baùn kính laên baèng baùn kính tính toaùn:
rl = rb
Traïng thaùi naøy chæ coù ñöôïc ôû baùnh xe bò ñoäng vôùi Mp = 0, luùc ñoù
Hình 2.1: Laên khoâng tröôït.