
BỘ MÔN: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT ÔTÔ – KHOA CƠ KHÍ
CHÖÔNG 5
PHAÂN BOÁ TAÛI TROÏNG PHAÙP TUYEÁN,
KHAÛ NAÊNG BAÙM VAØ TÍNH OÅN ÑÒNH CUÛA
OÂ TOÂ.
5.1. PHAÂN BOÁ TAÛI TROÏNG VAØ KHAÛ NAÊNG BAÙM CUÛA OÂ TOÂ:
5.1.1. Xaùc ñònh phaûn löïc thaúng goùc cuûa ñöôøng taùc duïng leân caùc baùnh xe trong
maët phaúng doïc:
Nhö chuùng ta ñaõ bieát: Tính oån ñònh cuûa oâ toâ phuï thuoäc vaøo söï
phaân boá taûi troïng leân caùc caàu vaø khaû naêng baùm giöõa caùc baùnh xe
vôùi maët ñöôøng.
Trong ñoù khaû naêng baùm laïi phuï thuoäc vaøo phaûn löïc thaúng goùc cuûa
ñöôøng taùc duïng caùc baùnh xe vaø heä soá baùm giöõa baùnh xe vôùi maët
ñöôøng.

BỘ MÔN: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT ÔTÔ – KHOA CƠ KHÍ
Khi xe chuyeån ñoäng, caùc phaûn löïc thaúng goùc taùc duïng leân caùc
baùnh xe luoân thay ñoåi tuyø thuoäc vaøo traïng thaùi vaø ñieàu kieän
chuyeån ñoäng.
Giaù trò cuûa caùc phaûn löïc naøy coù aûnh höôûng tröïc tieáp ñeán caùc chæ
tieâu kyõ thuaät cuûa oâ toâ nhö: khaû naêng keùo vaø baùm, chaát löôïng
phanh, tính oån ñònh vaø tuoåi thoï cuûa caùc chi tieát.
Bôûi vaäy, chuùng ta seõ xaùc ñònh caùc phaûn löïc ñoù trong caùc tröôøng
hôïp cuï theå sau:
5.1.1.1. Tröôøng hôïp chuyeån ñoäng toång quaùt:
Xeùt oâ toâ chuyeån ñoäng leân doác khoâng oån ñònh coù keùo rômoùc

BỘ MÔN: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT ÔTÔ – KHOA CƠ KHÍ
Hình 5.1: Sô ñoà caùc löïc vaø moâmen taùc duïng leân oâtoâ khi chuyeån ñoäng
leân doác.

BỘ MÔN: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT ÔTÔ – KHOA CƠ KHÍ
Treân hình 5.1 trình baøy sô ñoà caùc löïc vaø moâmen taùc duïng leân oâtoâ
ñang chuyeån ñoäng taêng toác ôû treân doác. YÙ nghóa cuûa caùc kyù hieäu ôû
treân hình veõ nhö sau:
G – Troïng löôïng toaøn boä cuûa oâtoâ.
Pk – Löïc keùo tieáp tuyeán ôû caùc baùnh xe chuû ñoäng.
Pf1 – Löïc caûn laên ôû caùc baùnh xe caàu tröôùc.
Pf2 – Löïc caûn laên ôû caùc baùnh xe caàu sau.
P𝜔 – Löïc caûn khoâng khí.
Pi – Löïc caûn leân doác.
Pj – Löïc caûn quaùn tính khi xe chuyeån ñoäng khoâng oån
định có gia tốc).
Pm – Löïc caûn ôû moùc keùo.
Mf1 – Moâmen caûn laên ôû caùc baùnh xe caàu tröôùc.
Mf2 – Moâmen caûn laên ôû caùc baùnh xe caàu sau.

BỘ MÔN: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT ÔTÔ – KHOA CƠ KHÍ
𝛼– Goùc doác cuûa maët ñöôøng.
f – Heä soá caûn laên.
rb –Baùn kính tính toaùn cuûa baùnh xe.
hg– Toïa ñoä troïng taâm cuûa xe theo chieàu cao.
hm– Khoaûng caùch töø ñieåm ñaët löïc keùo moùc ñeán maët ñöôøng.
L – Chieàu daøi cô sôû cuûa oâ toâ.
lm – Khoaûng caùch töø taâm baùnh xe sau ñeán ñieåm ñaët löïc keùo
moùc.
Z1, Z2 – Phaûn löïc phaùp tuyeán cuûa maët ñöôøng taùc duïng leân caùc
baùnh xe ôû caàu tröôùc vaø câu sau
Mj1, Mj2 – Moâmen caûn quaùn tính cuûa baùnh xe, thoâng thöôøng trò
soá naøy nhoû neân có thể bỏ qua

