BỘ MÔN: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT ÔTÔ – KHOA CƠ KHÍ
Chương 6 PHANH V H THNG PHANH TRÊN Ô TÔ
6.1 GIAÛN ÑOÀ PHANH:
Giaûn ñoà phanh laø ñoà thò theå hieän moái quan heä giöõa löïc phanh Pp sinh
ra ôû caùc baùnh xe (hoaëc moâmen phanh Mp) vôùi thôøi gian t cuõng nhö
quan heä giöõa gia toác chaäm daàn vaø thôøi gian t. Noù nhaän ñöôïc töø thöïc
nghieäm vaø duøng ñeå xaùc ñònh quaõng ñöôøng phanh thöïc teá.
Hình 6.1 Giãn đồ phanh
BỘ MÔN: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT ÔTÔ – KHOA CƠ KHÍ
1s.
Ñieåm O treân hình öùng vôùi luùc ngöôøi laùi nhìn thaáy chöôùng ngaïi
vaät ôû phía tröôùc vaø nhaän thaáy caàn phaûi phanh.
t1 - Thôøi gian phaûn xaï cuûa ngöôøi laùi, töùc laø töø luùc thaáy chöôùng
vaät cho ñeán luùc taùc duïng vaøo baøn ñaïp phanh ( thôøi gian naøy phuï
thuoäc vaøo trình ñoä cuûa ngöôøi laùi ), t1 naèm trong giôùi haïn t1 = 0,3
0,8s.
t2 - Thôøi gian chaäm taùc duïng cuûa daãn ñoäng phanh, töùc laø töø luùc
ngöôøi laùi taùc duïng vaøo baøn ñaïp phanh cho ñeán khi maù phanh eùp
saùt vaøo troáng phanh. Ñoái vôùi phanh daàu t2 = 0,03s; phanh khí t2
= 0,3s.
t3 - Thôøi gian taêng löïc phanh hoaëc taêng gia toác chaäm daàn, ñoái
vôùi phanh daàu t3 = 0,2s; phanh khí t3 = 0,5 1s
t4 - Thôøi gian phanh hoaøn toaøn, öùng vôùi löïc phanh cöïc ñaïi vaø
thôøi gian naøy ñöôïc xaùc ñònh theo coâng thöùc :
BỘ MÔN: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT ÔTÔ – KHOA CƠ KHÍ
i1
min
δv
t=
φg
Trong ñoù:
v1 - Vaän toác cuûa oâ toâ öùng vôùi thôøi ñieåm baét ñaàu phanh.
i
δ
- Heä soá tính ñeán aûnh höôûncuûa troïng khoái quay cuûa oâ toâ.
Trong thôøi gian naøy, löïc phanh hoaëc gia toác chaäm daàn coù giaù trò
khoâng ñoåi.
t5 - Thôøi gian nhaû phanh, löïc phanh giaûm veà 0, ñoái vôùi phanh daàu
t5 = 0,2s ; phanh khí t5 =1,5 2s.
Neáu oâ toâ döøng hoaøn toaøn môùi nhaû phanh thì thôøi gian cuûa qua
trinh phanh la :
t = t1 + t2 + t3 + t4 (6.1)
BỘ MÔN: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT ÔTÔ – KHOA CƠ KHÍ
Caàn chuù yù raèng giaûn ñoà phanh trình baøy ôû hình treân ñaõ ñöôïc ñôn
giaûn hoaù coøn giaûn ñoà phanh laáy töø thöïc nghieäm coù daïng ñöôøng
gôïn soùng, nhaáp nhoâ.
Neáu keå ñeán thôøi gian chaäm taùc duïng t2 cuûa daãn ñoäng phanh thì
quaõng ñöôøng phanh thöïc teá ñöôïc tính nhö sau:
1
2
s
12
kv
S = v t + 2φg
(6.2)
BỘ MÔN: CÔNG NGHỆ KỸ THUẬT ÔTÔ – KHOA CƠ KHÍ
6.2. OÅN ÑÒNH CUÛA OÂ TOÂ KHI PHANH:
6.2.1.OÅn ñònh cuûa oâ toâ khi phanh neáu caùc baùnh xe bò haõm cöùng
Ñeå thaáy roõ oån ñònh cuûa oâ toâ khi phanh neáu caùc baùnh xe bò haõm
cöùng, tröôùc heát chuùng ta phaûi khaûo saùt moái quan heä giöõa phaûn
löïc tieáp tuyeán Xb vaø phaûn löïc ngang Yb taùc duïng töø maët ñöôøng
leân baùnh xe trong quaù trình phanh
•Khi phanh, phaûn löïc tieáp tuyeán taùc duïng leân baùnh xe seõ laø:
Xb = Ppb + Pfb (6.3)
•Nhöng do Pfb raát nhoû so vôùi Ppb, neân coù theå coi:
Xb = Ppb (6.4)
ÔÛ ñaây:
Ppb – Löïc phanh taùc duïng leân baùnh xe.
Pfb – Löïc caûn laên taùc duïng leân baùnh xe.