Bài giảng môn Tài chính tiền tệ: Chương 7

Trong bối cảnh hội nhập và phát triển kinh tế toàn cầu, ngân hàng thương mại đóng vai trò xương sống của hệ thống tài chính hiện đại. Chúng không chỉ là những tổ chức cung cấp dịch vụ tài chính mà còn là động lực thúc đẩy tăng trưởng và ổn định nền kinh tế. Mức độ phức tạp và tầm ảnh hưởng sâu rộng của các hoạt động ngân hàng đòi hỏi một sự hiểu biết thấu đáo về cấu trúc, chức năng và cơ chế vận hành của chúng. Chương này cung cấp một cái nhìn tổng quan toàn diện, từ quá trình hình thành lịch sử cho đến các khái niệm cốt lõi, phân loại và những chức năng thiết yếu mà các tổ chức này đảm nhiệm, nhằm làm rõ tầm quan trọng không thể thiếu của ngân hàng thương mại trong đời sống kinh tế-xã hội.

Sinh viên ngành kinh tế, tài chính, ngân hàng, quản trị kinh doanh; nhà nghiên cứu, chuyên gia tài chính và bất kỳ ai quan tâm đến cấu trúc và hoạt động của hệ thống ngân hàng.

Tài liệu này đi sâu vào phân tích toàn diện về ngân hàng thương mại, bắt đầu bằng việc phác thảo quá trình ra đời và phát triển của chúng, nhấn mạnh sự thích nghi liên tục với các thay đổi kinh tế và xã hội. Tiếp theo, tài liệu làm rõ khái niệm ngân hàng thương mại như một doanh nghiệp kinh doanh tiền tệ và tín dụng với mục tiêu lợi nhuận, đồng thời phân tích các đặc điểm nhận dạng như rủi ro cao và sự phụ thuộc vào lòng tin khách hàng. Phần nội dung cũng trình bày chi tiết về phân loại ngân hàng dựa trên hình thức sở hữu (ngân hàng nhà nước, cổ phần, liên doanh, vốn nước ngoài) và chiến lược kinh doanh (bán buôn, bán lẻ), giúp người đọc có cái nhìn đa chiều về cơ cấu ngành. Đặc biệt, tài liệu tập trung vào ba chức năng ngân hàng cốt yếu: trung gian tín dụng, trung gian thanh toán và tạo tiền. Chức năng trung gian tín dụng được giải thích cặn kẽ qua quá trình luân chuyển vốn từ người dư thừa đến người cần vốn, cùng với ý nghĩa sâu sắc đối với các chủ thể trong nền kinh tế. Chức năng trung gian thanh toán và tạo tiền, dù không được chi tiết hóa trong bản tóm tắt này, nhưng cũng được giới thiệu là các trụ cột quan trọng, khẳng định vai trò không thể thiếu của ngân hàng thương mại trong việc duy trì lưu thông tiền tệ và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Việc nắm vững những nội dung này không chỉ cung cấp kiến thức nền tảng mà còn giúp đánh giá đúng đắn vai trò và tác động của ngân hàng thương mại đối với sự ổn định và phát triển của hệ thống tài chính quốc gia.