Bài giảng môn Tài chính tiền tệ: Chương 8

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng phức tạp, vai trò của ngân hàng trung ương và chính sách tiền tệ trở nên cực kỳ quan trọng trong việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Hiểu rõ về Ngân hàng Trung ương (NHTW) không chỉ giúp nhận diện các chức năng và vai trò then chốt của một định chế tài chính cấp quốc gia mà còn làm sáng tỏ cơ chế điều tiết vĩ mô. Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan về khái niệm cơ bản, chức năng, vai trò của NHTW, đồng thời đi sâu vào các khía cạnh của chính sách tiền tệ, từ định nghĩa đến các mục tiêu quan trọng, nhằm đặt nền móng vững chắc cho việc nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn.

Sinh viên, nhà nghiên cứu và những người quan tâm đến lĩnh vực kinh tế, tài chính, ngân hàng và chính sách công.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng thể và chi tiết về Ngân hàng Trung ương (NHTW) và Chính sách tiền tệ (CSTT), khởi đầu bằng việc định nghĩa NHTW là một định chế quản lý Nhà nước có độc quyền phát hành tiền tệ và đóng vai trò "ngân hàng của các ngân hàng". Các chức năng chính của NHTW bao gồm phát hành tiền, quản lý tài khoản và cho vay đối với các ngân hàng thương mại (NHTM), tổ chức thanh toán, cũng như xây dựng và thực thi CSTT quốc gia. NHTW còn đảm nhiệm các vai trò quan trọng như điều tiết khối lượng tiền trong lưu thông để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, ổn định sức mua của đồng tiền quốc gia và điều chỉnh toàn bộ hệ thống ngân hàng. Phần tiếp theo tập trung vào CSTT, định nghĩa nó như một chính sách vĩ mô được NHTW sử dụng để kiểm soát và điều tiết khối lượng tiền cung ứng nhằm đạt các mục tiêu kinh tế – xã hội. Tài liệu phân biệt rõ hai loại CSTT: mở rộng (khuyến khích đầu tư, tăng trưởng) và thắt chặt (hạn chế lạm phát, phát triển quá nóng). Đặc biệt, nội dung làm rõ ba cấp độ mục tiêu của chính sách tiền tệ: mục tiêu cao nhất (ổn định tiền tệ, tăng trưởng kinh tế, giải quyết việc làm), mục tiêu trung gian (như khối lượng tiền cung ứng, lãi suất thị trường – phải đo lường, kiểm soát và tác động được), và mục tiêu hoạt động (như dự trữ của NHTM và lãi suất liên ngân hàng – có phản ứng tức thời với công cụ CSTT). Qua đó, tài liệu làm nổi bật tầm quan trọng của CSTT trong việc quản lý nền kinh tế vĩ mô.