MACHINE FOUNDATIONS
MÓNG MÁY CHỊU TẢI TRỌNG ĐỘNG
Instructor: Nguyễn Tương Lai
Course: Nền móng CTXD
VIỆN KỸ THUẬT
CÔNG TRÌNH ĐẶC BIỆT
6.1. Concept/Khái niệm
Móng công trình thường được thiết kế với tải trọng tĩnh: các tải
trọng thay đổi chậm theo thời gian nên không gây ra lực quán tính
trong móng và nền.
Móng dưới các máy chủ yếu chịu tác dụng của tải trọng động: các tải
trọng có trị số và/hoặc phương tác dụng thay đổi nhanh theo thời
gian, gây ra dao động của móng và nền kèm theo xuất hiện lực quán
tính trong móng và nền làm ảnh hưởng đến con người, thiết bị và
kết cấu xung quanh.
Việc thiết kế móng máy có nhiều khác biệt so với móng kết cấu chịu
tải tĩnh:
Áp dụng các phương pháp tính toán khoa học để đánh giá ảnh hưởng
của tải trọng động;
Áp dụng các giải pháp kỹ thuật phù hợp để giảm ảnh hưởng của dao
động;
6.1. Concept/Khái niệm
Phân loại máy có tải trọng động theo cường độ:
Máy có lực quán tính đủ lớn so với trọng lượng máy tính móng chịu
tải trọng động;
Máy có lực quán tính nhỏ so với trọng lượng máy bỏ qua tải trọng
động và thiết kế bình thường (trừ yêu cầu đặc biệt cụ thể).
Phân loại máy có tải trọng động theo đặc trưng tần số của lực
kích thích:
Máy hoạt động theo chu kỳ: lực kích thích có đặc trưng biến đổi theo
chu kỳ (điều hòa hoặc không điều hòa);
Máy hoạt động không theo chu kỳ: lực kích thích biến đổi phức tạp theo
thời gian dài (dao động hỗn hợp) hoặc biến đổi nhanh trong thời gian
ngắn (kích động xung, quay hoặc tịnh tiến không đều).
6.2. Yêu cầu cơ bản đối với móng máy
Về cấu tạo: cần hạn chế tối đa độ lệch tâm chung của máy và móng,
theo kinh nghiệm: (B là kích thước cạnh móng)
𝑒𝑒0≤3%𝐵𝐵 khi sức chịu tải của nền 𝑅𝑅đn ≤150 kPa ;
𝑒𝑒0≤5%𝐵𝐵 khi sức chịu tải của nền 𝑅𝑅đn >150 kPa ;
Các yêu cầu cơ bản khi thiết kế móng máy:
Bền vững, ổn định và có khả năng chịu lực tốt;
Không cho phép xuất hiện biến dạng, độ lún làm ảnh hưởng đến hoạt
động bình thường của máy;
Không cho phép xuất hiện chấn động mạnh làm ảnh hưởng đến hoạt
động của máy và người điều khiển.
P - ứng suất dưới đế móng; R – sức chịu tải của nền đất dưới móng; S, ∆S – độ lún và
độ lún lệch của móng; [S], [∆S] – độ lún giới hạn và độ lún lệch cho phép của móng;
A, [A] – biên độ dao động và biên độ dao động giới hạn của móng.
[ ] [ ] [ ] [ ]
;;;PR AA SS S S≤ ≤ ≤ ∆ ≤∆
6.3. Cấu tạo móng máy
Móng máy kiểu khối: tấm hay khối đặc bằng
BTCT có cấu tạo chi tiết để lắp đặt và neo thiết bị.
Đặc điểm: độ cứng và trọng lượng lớn;
Cấu tạo: khối đặc, tầng hầm với khối đặc ở trên,
hộp rỗng có thành dày;
Vật liệu: bê tông cốt thép B≥15, dùng cốt liệu to
(đá 4x6 , có thể độn đá ba, đá hộc); thép đặt theo
cấu tạo ở chu vi và gia cường tại vị trí liên kết để
chống nứt;
Phạm vi áp dụng: hầu hết các loại máy, đặc biệt
các máy có tải trọng lớn như búa máy, máy dập,…