Bài giảng Nghiệp vụ ngân hàng thương mại: Chương 1

08/01/2018

1. Khái niệm

2. Chức năng của ngân hàng thương mại

3. Hệ thống ngân hàng thương mại

4. Các hoạt động kinh doanh của ngân

hàng thương mại

5. Cơ cấu tổ chức bộ máy

6. Vai trò của ngân hàng thương mại

7. Đánh giá hoạt động của ngân hàng

thương mại

1. Khái niệm ngân hàng

i) Theo Fitch (2012): Ngân hàng là tổ chức,

thường là một công ty, nhận tiền gửi, thực hiện

cho vay, thanh toán séc, và thực hiện các dịch vụ

liên quan cho công chúng.

ii) Theo Pháp lệnh ngân hàng, Hợp tác xã tín

dụng cà Công ty tài chính (1990): NHTM là một

tổ chức kinh doanh tiền tệ mà hoạt động chủ yếu

và thường xuyên là nhận tiền gửi của khách hàng

với trách nhiệm hoàn trả và sử dụng số tiền đó để

cho vay, thực hiện các nghiệp vụ chiết khấu và

làm phương tiện thanh toán.

1. Khái niệm ngân hàng (tt)

iii) Theo Luật các TCTD năm 2010: Ngân hàng là

loại hình tổ chức tín dụng có thể được thực hiện

tất cả các hoạt động ngân hàng theo quy định của

Luật này. Theo tính chất và mục tiêu hoạt động,

các loại hình ngân hàng bao gồm ngân hàng

thương mại, ngân hàng chính sách, ngân hàng

hợp tác xã. (Khoản 2, Điều 4)

Hoạt động ngân hàng là việc kinh doanh, cung

ứng thường xuyên một hoặc một số các nghiệp vụ

sau đây:

a) Nhận tiền gửi;

b) Cấp tín dụng;

c) Cung ứng dịch vụ thanh toán qua tài khoản.

(Khoản 12, Điều 4)

1. Khái niệm ngân hàng (tt)

iv) Theo Rose & Hudgins (2008): Ngân hàng là

một loại hình tổ chức tài chính cung cấp một danh

mục các dịch vụ tài chính đa dạng nhất – đặc biệt

là tín dụng, tiết kiệm và dịch vụ thanh toán và thực

hiện nhiều chức năm tài chính nhất so với bất kỳ

tổ chức kinh doanh nào trong nền kinh tế.

Tóm lại, Ngân hàng là một tổ chức kinh

doanh tiền tệ, cung cấp một danh mục

dịch vụ tài chính tổng hợp, với ba loại

hình chủ yếu là nhận tiền gửi, cấp tín

dụng và làm dịch vụ thanh toán.

1. Khái niệm ngân hàng (tt)

NHẬN XÉT:

Phải có vốn ban đầu (vốn tự có) đạt mức

tối thiểu theo quy định .

Có cơ cấu bộ máy quản trị và điều hành.

Tự chủ hoàn toàn trong hoạt động kinh

doanh.

Tìm kiếm lợi nhuận một cách hợp pháp.

1 NHTM là một loại hình DN

08/01/2018

1. Khái niệm ngân hàng (tt)

Lĩnh vực kinh doanh tiền tệ - tín dụng và

dịch vụ ngân hàng liên quan đến mọi ngành.

Cơ cấu tài chính khác với các DN khác (chủ

yếu là tài sản nợ).

Tài sản có chủ yếu là tài sản vô hình (tín

dụng, tài sản tài chính…).

Hoạt động của NHTM bị chi phối rất mạnh

bởi chính sách tiền tệ của NHTW.

2 NHTM là một loại hình DN đặc biệt

1. Khái niệm ngân hàng (tt)

3 NHTM là một trung gian tín dụng

Doanh nghiệp, tổ

chức kinh tế, hộ

gia đình, cá nhân

Doanh nghiệp, tổ

chức kinh tế, hộ

gia đình, cá nhân

Huy động vốn

Cấp tín dụng

2. Các loại hình ngân hàng

2.1. Căn cứ vào tính chất và mục tiêu hoạt

động Ngân hàng

trung ương

Chính

sách xã

hội

Phát

triển

Đầu tư

Thương

mại

Hợp tác

2. Các loại hình ngân hàng (tt)

2.2. Căn cứ vào hình thức sở hữu

i) NHTM Nhà nước

ii) NHTM cổ phần

iii) NHTM liên doanh

iv) Chi nhánh NHTM nước ngoài

v) NHTM 100% vốn nước ngoài

2. Các loại hình ngân hàng (tt)

2012

2013

2014

2015

2016

NHTM

Nhà nước

NHTM

cổ phần

NHTM

liên doanh

Chi

nhánh

NHNNg

NHTM 100%

vốn

nước

ngoài

Tổng cộng

Nguồn: sbv.gov.vn

2. Các loại hình ngân hàng (tt)

2.3. Căn cứ vào tính đa dạng dịch vụ

i) Ngân hàng đơn năng

ii) Ngâng hàng đa năng

iii) Ngân hàng bán buôn và bán lẻ

08/01/2018

2. Các loại hình ngân hàng (tt)

Ngân hàng bán buôn và bán lẻ

Tiêu chí Ngân hàng bán buôn Ngân hàng bán lẻ

Số

lượng và giá

trị

giao

dịch

Số

lượng ít, nhưng giá trị lớn

Số

lượng lớn, nhưng giá trị nhỏ

Đặc

điểm

khách

hàng

Khách

hàng lớn, nhưng ít.

Tập

trung tại các trung

tâm

thương

mại và công nghiệp

Khách

hàng nhỏ, nhưng nhiều.

Phân

tán rải rác ở mọi nơi

Đặc

điểm vốn

Vốn

lớn, tập trung

Vốn

nhỏ, phân tán

Đơn

vị cung

cấp

dịch

vụ

Thường

là Hội sở

Mạng

lưới rộng khắp của

ngân

hàng

Phạm

vi dịch vụ

Thường

hẹp

Đa

dạng, phong phú

Phương

thức

giao

dịch

Chủ

yếu là theo phương

thức

truyền

thống

Phương

thức giao dịch

ngày

càng

hiện đại (E-banking…..)

Chức năng của NHTM

 Trung gian tín dụng

 Trung gian thanh toán

 Tạo tiền

 Cung cấp dịch vụ tài chính

Trung gian tín dụng

Trung gian thanh toán

Người trả tiền

Người mua

(Công ty, xí

nghiệp, tổ

chức kinh tế,

cá nhân)

Người thụ hưởng

Người bán

(Công ty, xí

nghiệp, tổ chức

kinh tế, cá nhân)

Lệnh trả tiền

qua tài khoản

Giấy báo có

Tạo tiền

NH 1

1.000

DTBB: 100

Cho vay (A): 900

NH 2

900

DTBB: 90

Cho vay (B): 810

NH 3

810

DTBB: 81

Cho vay (C): 729

NH n

……

Lượng bút tệ được tạo ra:

900(A)+810(B)+729(C)+…

>>>> 1.000

Cung cấp dịch vụ tài chính

• Dịch vụ ngân quỹ và chuyển tiền

• Dịch vụ kiều hối

• Dịch vụ tư vấn đầu tư

• Dịch vụ ngân hàng điện tử

…..

08/01/2018

Quaûn trò ñieàu haønh vaø kieåm soaùt trong NHTM

Hoäi Ñoàng Quaûn Trò

•Chöùc naêng: Quaûn trò ngaân haøng theo quy ñònh cuûa luaät phaùp

•Tieâu chuaån: Uy tín; ñaïo ñöùc ngheà nghieäp; am hieåu ngaân haøng

•Cô caáu vaø cô cheá boå nhieäm:

+ NHQD: HÑQT töø 5–7 ngöôøi, do Thoáng ñoác NHNN boå nhieäm vôùi

nhieäm kyø 5 naêm, trong ñoù coù 3 thaønh vieân chuyeân traùch:

- Chuû tòch HÑQT

- UÛy vieân kieâm Toång giaùm ñoác

- UÛy vieân kieâm Tröôûng ban kieåm soaùt

Caùc thaønh vieân coøn laïi laø thaønh vieân kieâm nhieäm

Thaønh vieân kieâm nhieäm khoâng phaûi laø ngöôøi ñang giöõ caùc chöùc vuï

laõnh ñaïo trong boä maùy nhaø nöôùc.

+ NHCP: Töø 3–11 ngöôøi do ñaïi coå ñoâng baàu , vaø ñöôïc SBV chuaån y

vôùi nhieäm kyø 2–5 naêm.

Nhöõng ngöôøi ñöôïc öùng cöû vaøo HÑQT phaûi laø coå ñoâng lôùn (hoaëc ñaïi

bieåu cuûa nhoùm coå ñoâng).

+ Ngaân haøng lieân doanh: do 2 beân thoûa thuaän soá thaønh vieân HÑQT

+ NH nöôùc ngoaøi : Töø 3 – 5 ngöôøi , do boå nhieäm, ñöôïc SBV chuaån y

Ban ñieàu haønh: (Toång giaùm ñoác, giaùm ñoác)

Ñieàu haønh hoaït ñoäng ngaân haøng laø Toång giaùm ñoác, giuùp vieäc

toång giaùm ñoác laø moät soá phoù toång giaùm ñoác, keá toaùn tröôûng vaø

boä maùy chuyeân moân nghieäp vuï.

•Chöùc naêng: Ñieàu haønh haøng ngaøy caùc maët hoaït ñoäng nghieäp vuï

cuûa NHTM theo nhieäm vuï vaø quyeàn haïn, phuø hôïp vôùi phaùp luaät

vaø ñieàu leä cuûa ngaân haøng.

•Tieâu chuaån

+ Coù söùc khoeû, ñaïo ñöùc ngheà nghieäp, trung thöïc, lieâm khieát,

hieåu bieát phaùp luaät vaø coù yù thöùc chaáp haønh phaùp luaät.

+ Coù trình ñoä chuyeân moân, coù naêng löïc ñieàu haønh moät NHTM

+ Coù kinh nghieäm ñieàu haønh vaø quaûn lyù

+ Phaûi cö nguï taïi VN trong thôøi gian ñöông nhieäm

•Cô caáu cuûa ban ñieàu haønh:

+ Ñieàu haønh trong toaøn heä thoáng:

– Toång giaùm ñoác, caùc phoù toång giaùm ñoác

– Caùc tröôûng phoøng ban tröïc thuoäc Hoäi sôû (boä maùy chuyeân

moân)

+ Ñieàu haønh caáp cô sôû:

– Caùc giaùm ñoác, phoù giaùm ñoác chi nhaùnh

– Caùc tröôûng phoù phoøng thuoäc chi nhaùnh (boä maùy chuyeân moân

caáp cô sôû)

•Boå nhieäm ban ñieàu haønh:

+ Toång giaùm ñoác, phoù toång giaùm ñoác, keá toaùn tröôûng caùc NHTM

quoâc doanh do thoáng ñoác NHTM boå nhieäm, rieâng keá toaùn

tröôûng phaûi coù thoûa thuaän vôùi Boä taøi chính.

+ Toång giaùm ñoác, phoù toång giaùm ñoác vaø keá toaùn tröôûng caùc

NHTM coå phaàn do Hoäi ñoàng quaûn trò boå nhieäm vaø ñöôïc thoáng

ñoác NHNN chuaån y.

+ Caùc giaùm ñoác, phoù giaùm ñoác chi nhaùnh, tröôûng phoù phoøng...

Do Hoäi ñoàng quaûn trò boå nhieäm theo ñeà nghò cuûa Toång giaùm

ñoác, hoaëc toång giaùm ñoác ñöôïc uûy quyeàn boå nhieäm.

+ Giaùm ñoác sôû giao dòch chi nhaùnh vaên phoøng ñaïi dieän do HÑQT

quyeát ñònh.

+ Caùc chöùc danh khaùc ôû caáp cô sôû ñöôïc boå nhieäm theo phaân caáp

quaûn lyù caùn boä

Ban kieåm soaùt:

•Chöùc naêng:

+ Kieån tra hoaït ñoäng taøi chính cuûa NHTM

+ Giaùm saùt vieäc chaáp haønh cheá ñoä haïch toaùn

+ Giaùm saùt hoaït ñoäng cuûa heä thoáng kieåm tra vaø kieåm toaùn noäi

boä.

•Tieâu chuaån cuûa KS vieân:

+ Coù trình ñoä chuyeân moân

+ Coù ñaïo ñöùc ngheà nghieäp

•Soá löôïng KS vieân: Ban kieåm soaùt cuûa moät NHTM toái thieåu laø 03

ngöôøi, trong ñoù coù 1 tröôûng ban, vaø ít nhaát phaûi coù moät nöûa soá

thaønh vieân laø chuyeân traùch.

• Ñoái vôùi NHTMNN : Trong caùc thaønh vieân phaûi do Boä tröôûng boä

taøi chính giôùi thieäu 1 ngöôøi, thoáng ñoác NHTM Vieät Nam giôùi

thieäu 1 ngöôøi. Soá löôïng thaønh vieân coøn laïi vaø vieäc boå nhieäm ñeàu

do HÑQTquyeát ñònh

• Ñoái vôùi NHCP, Ban kieåm soaùt do ñaïi hoäi coå ñoâng baàu vôùi soá

löôïng toái thieåu laø 03 ngöôøi. Tröôûng ban phaûi laø coå ñoâng cuûa

ngaân haøng.

08/01/2018

Bài giảng Nghiệp vụ ngân hàng thương mại: Chương 1 - Phạm Hoàng Ân

Chủ đề:

Tài liệu liên quan

Tài liêu mới

Hỗ trợ

Phương thức thanh toán

Theo dõi chúng tôi