Bài giảng Nghiệp vụ thuế - Chương 2: Thuế nhập khẩu và thuế xuất khẩu

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, thuế nhập khẩu và thuế xuất khẩu đóng vai trò không thể thiếu trong quản lý vĩ mô của bất kỳ quốc gia nào. Các loại thuế này không chỉ là nguồn thu quan trọng cho ngân sách nhà nước mà còn là công cụ hữu hiệu để điều tiết hoạt động thương mại quốc tế, bảo hộ sản xuất trong nước và cân bằng cán cân thương mại. Việc nắm vững các khái niệm, đặc điểm, vai trò, đối tượng chịu thuế, đối tượng nộp thuế và phương pháp tính thuế là cực kỳ cần thiết cho các cá nhân và tổ chức tham gia vào hoạt động xuất nhập khẩu. Tài liệu này cung cấp một cái nhìn tổng quan toàn diện về nghiệp vụ thuế xuất nhập khẩu, làm rõ các khía cạnh pháp lý và thực tiễn liên quan.

Sinh viên các ngành kinh tế, quản trị kinh doanh, luật, tài chính, hải quan; cán bộ công chức ngành thuế và hải quan; các nhà nghiên cứu và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu.

Tài liệu học thuật này trình bày một cách có hệ thống về thuế nhập khẩu và thuế xuất khẩu, khởi đầu bằng việc định nghĩa rõ ràng đây là các loại thuế gián thu áp dụng đối với hàng hóa được phép xuất khẩu, nhập khẩu qua biên giới Việt Nam. Đặc điểm của các loại thuế này được nhấn mạnh là sự tác động đến hoạt động thương mại quốc tế và việc thu một lần. Sau đó, tài liệu đi sâu phân tích vai trò quan trọng của chúng, bao gồm thiết lập hàng rào thuế quan để bảo hộ hàng hóa nội địa, góp phần kiểm soát và điều tiết hoạt động nhập khẩu nhằm cân bằng cán cân thương mại, điều tiết cung cầu hàng hóa, và tạo ra nguồn thu đáng kể cho ngân sách nhà nước. Nội dung tiếp theo làm rõ đối tượng chịu thuế và không chịu thuế, liệt kê các trường hợp cụ thể như hàng hóa xuất nhập khẩu qua cửa khẩu, từ thị trường trong nước vào khu phi thuế quan và ngược lại, cũng như các trường hợp miễn giảm như hàng hóa quá cảnh, viện trợ nhân đạo. Phần này còn xác định chi tiết các đối tượng nộp thuế, từ chủ hàng hóa đến các tổ chức được ủy thác. Cuối cùng, tài liệu giải thích các phương pháp tính thuế, bao gồm phương pháp áp dụng thuế suất theo tỷ lệ phần trăm (dựa trên số lượng, trị giá tính thuế và thuế suất) và phương pháp áp dụng thuế suất tuyệt đối hoặc hỗn hợp (dựa trên số lượng hàng hóa và mức thuế tuyệt đối). Sự hiểu biết về các khía cạnh này là nền tảng vững chắc cho việc quản lý và tuân thủ các quy định về thuế trong thương mại quốc tế.