Bài giảng Phát triển bền vững: Chương 6 - Thể chế và chính sách phát triển bền vững

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và những thách thức phức tạp của thế kỷ 21, vai trò của thể chế và chính sách trở nên vô cùng quan trọng đối với quá trình phát triển bền vững. Chương này đặt ra mục tiêu làm rõ tầm ảnh hưởng của các khuôn khổ điều hành và các hình thức hợp tác trong việc định hình quỹ đạo phát triển của một quốc gia. Việc xây dựng các thể chế vững mạnh không chỉ là nền tảng cho sự ổn định và công bằng xã hội mà còn là yếu tố quyết định khả năng đạt được các mục tiêu phát triển bền vững toàn cầu. Do đó, việc nghiên cứu sâu về bản chất, chức năng và các yêu cầu của thể chế, cùng với tầm quan trọng của hợp tác, là thiết yếu để thúc đẩy một thế giới hòa bình, công lý và thịnh vượng cho tất cả mọi người.

Sinh viên, giảng viên, nhà nghiên cứu trong lĩnh vực tài chính, kinh tế, quản trị kinh doanh, phát triển bền vững và các nhà hoạch định chính sách quan tâm đến vai trò của thể chế và hợp tác trong phát triển.

Chương này đi sâu vào mối liên hệ mật thiết giữa thể chế, chính sách và phát triển bền vững, cung cấp cái nhìn toàn diện về các yếu tố nền tảng này. Nội dung bắt đầu bằng việc định nghĩa thể chế là tập hợp các quy tắc và tổ chức, bao gồm cả các chuẩn mực không chính thức, có vai trò điều phối hành vi của con người. Thể chế được phân loại thành chính thức (luật pháp, thủ tục, chủ thể chịu trách nhiệm) và không chính thức (lòng tin, giá trị xã hội), dựa trên khung phân tích của Ngân hàng Thế giới (2003). Chương nhấn mạnh rằng thể chế mạnh mẽ thúc đẩy sự hợp tác hiệu quả và lập kế hoạch chiến lược, trong khi thể chế yếu kém dẫn đến mất lòng tin và bất ổn. Để đạt được sự phát triển toàn diện, các thể chế cần đảm bảo sự bình đẳng, chuyên tâm, minh bạch, trách nhiệm, khả năng tiếp cận và sự tham gia của cộng đồng, hướng tới một xã hội hòa bình và công lý. Phần tiếp theo tập trung vào tầm quan trọng của hợp tác và đối tác, định nghĩa chúng là thỏa thuận chính thức giữa các bên để quản lý hoạt động và chia sẻ lợi ích. Hợp tác mang lại nhiều lợi ích như bổ khuyết lẫn nhau, tăng nguồn lực, giảm chi phí, cải thiện ra quyết định và tạo điều kiện khởi đầu dễ dàng hơn. Đặc biệt, chương trình bày rằng quan hệ đối tác là một trụ cột không thể thiếu trong việc thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững, với triết lý "không ai bị bỏ lại phía sau". Trích dẫn từ báo cáo của Liên Hợp Quốc (2023) củng cố quan điểm này, nhấn mạnh sự cần thiết của chủ nghĩa đa phương và quan hệ đối tác toàn cầu để giải quyết các vấn đề chung, đặc biệt sau đại dịch COVID-19. Những phân tích này có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng xây dựng chính sách, tăng cường năng lực thể chế quốc gia và thúc đẩy hợp tác quốc tế vì một tương lai bền vững.