Bài giảng Phát triển bền vững: Chương 3 - Tài nguyên, năng lượng, môi trường và phát triển bền vững

Tài nguyên, năng lượng và môi trường là những yếu tố nền tảng cho sự phát triển của mọi nền kinh tế và xã hội. Trong bối cảnh hiện nay, khi các hoạt động kinh tế gia tăng đã vượt quá khả năng chịu đựng của hệ sinh thái, việc thấu hiểu mối quan hệ phức tạp và vai trò then chốt của các yếu tố này trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Chương này sẽ trình bày một cách có hệ thống về vai trò của tài nguyên và môi trường trong sự phát triển, đồng thời chỉ ra hiện trạng đáng báo động của các vấn đề môi trường toàn cầu. Mục tiêu là cung cấp cái nhìn tổng quan về những thách thức đối với phát triển bền vững, bao gồm biến đổi khí hậu và suy giảm đa dạng sinh học, từ đó đặt nền móng cho việc thảo luận về các giải pháp và chính sách ứng phó.

Sinh viên, giảng viên, nhà nghiên cứu trong lĩnh vực kinh tế, môi trường, tài chính, quản trị kinh doanh, cũng như các nhà hoạch định chính sách và chuyên gia doanh nghiệp quan tâm đến phát triển bền vững và quản lý tài nguyên.

Tài liệu này cung cấp một cái nhìn toàn diện về mối quan hệ không thể tách rời giữa tài nguyên, năng lượng, môi trường và con đường hướng tới phát triển bền vững. Phần mở đầu thiết lập bối cảnh về vai trò quan trọng của các yếu tố tự nhiên trong quá trình phát triển, giới thiệu khái niệm kinh tế sinh thái như một khuôn khổ để hiểu sự tương tác giữa hệ sinh thái và hệ thống kinh tế. Đặc biệt, nó nhấn mạnh sự gia tăng mức độ tương tác giữa con người và thiên nhiên trong ba thế kỷ qua, dẫn đến những tác động đáng kể lên môi trường toàn cầu. Nội dung chính của tài liệu đi sâu vào hiện trạng đáng lo ngại của các vấn đề môi trường. Các minh chứng được đưa ra về hiện tượng trái đất nóng lên và những hệ lụy của biến đổi khí hậu, bao gồm nước biển dâng và sự gia tăng tần suất, cường độ của thiên tai. Bên cạnh đó, tài liệu còn trình bày về tình trạng suy giảm nguồn nước ngọt, sự sụt giảm chỉ số sự sống toàn cầu và sự mất mát đa dạng sinh học trầm trọng, với bằng chứng từ "Sách đỏ" ngày càng dày. Một khía cạnh quan trọng khác là dấu chân sinh thái ngày càng bất hợp lý của con người, phản ánh nhu cầu vượt quá khả năng tái tạo của hành tinh. Tài liệu cũng phân tích nguyên nhân gốc rễ của những vấn đề này, chỉ ra rằng hoạt động của con người, đặc biệt là thông qua việc sử dụng tài nguyên lãng phí và sự gia tăng nhanh chóng nhu cầu năng lượng toàn cầu, là động lực chính. Từ những phân tích trên, tài liệu đặt ra các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) liên quan và gợi ý về các chính sách của chính phủ cũng như hành động hợp lý của doanh nghiệp trong việc ứng phó với các thách thức về tài nguyên, năng lượng và môi trường, nhằm thúc đẩy một tương lai bền vững.