CẬP NHẬT TÌNH HÌNH KINH TẾ
VIỆT NAM
Bứt tốc phát triển nhân tài công nghệ cao của Việt Nam
Điểm lại Tháng 9/2025
CHUYÊN ĐỀ
Public Disclosure AuthorizedPublic Disclosure AuthorizedPublic Disclosure AuthorizedPublic Disclosure Authorized
CẬP NHẬT TÌNH HÌNH KINH TẾ
VIỆT NAM
Bứt tốc phát triển nhân tài công nghệ cao của Việt Nam
Điểm lại Tháng 9/2025
CHUYÊN ĐỀ
© 2025 Ngân hàng Tái thiết và Phát triển Quốc tế / Ngân hàng Thế giới
1818 phố H. NW
Washington DC 20433
Điện thoại: 202-473-1000
Internet: www.worldbank.org
Báo cáo này là sản phẩm của đội ngũ nhân viên Ngân hàng Thế giới cùng với sự đóng góp từ bên ngoài. Những phát hiện,
diễn giải và kết luận được trình bày trong báo cáo này không nhất thiết phản ánh quan điểm của Ngân hàng Thế giới, Ban
Giám đốc Điều hành của Ngân hàng hoặc các chính phủ mà họ đại diện.
Ngân hàng Thế giới không đảm bảo tính chính xác, đầy đủ hay tính cập nhật của các dữ liệu được sử dụng trong báo cáo
và không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ sai sót, thiếu sót hay sự không nhất quán trong thông tin, cũng như bất kỳ trách
nhiệm pháp lý từ việc sử dụng hoặc không sử dụng các thông tin, phương pháp, quy trình hay kết luận được nêu ra. Các
đường biên giới, màu sắc, tên gọi, liên kết/chú thích và các thông tin khác được thể hiện trong báo cáo này không hàm ý
bất kỳ đánh giá nào của Ngân hàng Thế giới về vị thế pháp lý của bất kỳ vùng lãnh thổ nào, cũng như không thể hiện sự
công nhận hay chấp nhận nào đối với các đường biên giới đó. Việc trích dẫn các công trình của tác giả khác không có
nghĩa là Ngân hàng Thế giới ủng hộ quan điểm của các tác giả đó hoặc nội dung các công trình của họ.
Mọi nội dung trong báo cáo này không cấu thành, cũng như không được hiểu hoặc xem là sự hạn chế hoặc từ bỏ bất kỳ
đặc quyền và quyền miễn trừ nào của Ngân hàng Thế giới, tất cả những quyền này đều được bảo lưu.
Quyền và Sử dụng
Tài liệu trong ấn phẩm này được bảo hộ bản quyền. Ngân hàng Thế giới khuyến khích việc phổ biến rộng rãi tri thức, do
đó, ấn phẩm này có thể được sao chép toàn bộ hoặc một phần cho mục đích phi thương mại, với điều kiện phải ghi rõ
nguồn trích dẫn.
Mọi thắc mắc liên quan đến quyền sử dụng và cấp phép, bao gồm cả quyền phái sinh, xin vui lòng liên hệ Bộ phận Xuất
bản, Nhóm Ngân hàng Thế giới, 1818 phố H. NW, Washington DC, 20433, Hoa Kỳ, Fax: 202-522-2625; email: pubrights@
worldbank.org.
Ảnh bìa: Sinh viên thực hành tại phòng nghiên cứu Robot Yaskawa tại Trường Điện – Điện tử, Đại học Bách khoa
Hà Nội — một trong những cơ sở đào tạo Ngân hàng Thế giới đồng hành hỗ trợ trong nỗ lực phát triển nguồn
nhân lực công nghệ cao của Việt Nam. © Linh Phạm/ Ngân hàng Thế giới. Việc tái sử dụng cần có sự cho phép.
Thiết kế bìa: Đoàn Hà
MỤC LỤC
TÓM LƯỢC TỔNG QUAN i
Diễn biến kinh tế gần đây i
Tăng trưởng kinh tế của Việt Nam vẫn đứng vững giữa những bất định gia tăng về
thương mại toàn cầu i
Tiêu dùng của hộ gia đình vẫn ổn định trong điều kiện mức lương tăng trưởng dương ii
Chính sách tiền tệ vẫn được nới lỏng khi NHNN đang can thiệp để kiềm chế áp lực tỷ giá
và đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng ii
Đầu tư công được đẩy mạnh nhờ các dự án hạ tầng lớn iii
Triển vọng và hàm ý chính sách iv
Chuyên đề đặc biệt: Bứt tốc phát triển nhân tài công nghệ cao của Việt Nam vi
CHƯƠNG 1. DIỄN BIẾN VÀ TRIỂN VỌNG KINH TẾ 1
1.1 Diễn biến kinh tế gần đây 1
Kinh tế tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ trong năm 2025 nhờ xuất khẩu 1
Nhu cầu đầu tư trong nước và của nước ngoài vẫn đứng vững cho dù bất định gia tăng 5
Tiêu dùng của hộ gia đình vẫn ổn định trong điều kiện mức lương tăng 6
Ngành chế biến, chế tạo và các ngành dịch vụ liên quan đến thương mại tăng trưởng mạnh 8
Nhu cầu vẫn duy trì và nhập khẩu tăng góp phần gây lạm phát 10
Thâm hụt cán cân thanh toán bị nới rộng 11
Chính sách tiền tệ vẫn được duy trì nới lỏng 13
Đầu tư công tăng mạnh nhờ các dự án hạ tầng lớn, trong khi ngân sách vẫn ghi nhận bội thu 16
1.2 Triển vọng và hàm ý chính sách 20
Triển vọng có nhiều thách thức trong điều kiện căng thẳng thương mại
và bất định gia tăng trên toàn cầu 20
Hàm ý chính sách 22
CHƯƠNG 2. BỨT TỐC PHÁT TRIỂN NHÂN TÀI CÔNG NGHỆ CAO CỦA VIỆT NAM 26
2.1 Bối cảnh chiến lược 27
Tham vọng thu nhập cao, công nghệ cao của Việt Nam 27
Việt Nam trong cuộc đua thu hút nhân tài công nghệ toàn cầu 31
2.2 Nhân tài công nghệ: vị thế hiện nay của Việt Nam 34
Lực lượng nhân tài STEM trong toàn bộ nền kinh tế 34
Khoảng cách nhân tài trong các lĩnh vực công nghệ cao trọng yếu 36
Tinh hoa học thuật hàng đầu: các cơ sở GDĐH, các cụm công nghệ ĐMST
và đội ngũ nhân tài công nghệ tiên phong 40
2.3 Những rào cản trong việc xây dựng đội ngũ nhân tài công nghệ sâu rộng 42
Vòng lặp giáo dục sau đại học còn yếu và năng lực giảng viên hạn chế 42
Tình trạng thiếu vốn đầu tư kéo dài và phân bổ nguồn lực kém hiệu quả trong GDĐH và R&D 43
Liên kết giữa cơ sở GDĐH và doanh nghiệp còn yếu 46
Tình trạng thiếu hụt hạ tầng đào tạo và R&D 47
2.4 Kích hoạt “vòng xoay” ĐMST – nhân tài công nghệ của Việt Nam 49
Mở rộng và tăng cường chiều sâu của đội ngũ nhân tài công nghệ cao 49