TÀI LIỆU HỌC TẬP
MÔN HỌC
KINH TẾ VÙNG
MỤC LỤC
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT .............................................................................. v
CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VỀ KINH TẾ VÙNG ............................................ 1
1.1. Khái niệm kinh tế vùng .......................................................................... 1
1.2. Đối tượng nghiên cứu ............................................................................. 2
1.3. Phương pháp nghiên cứu ....................................................................... 5
1.4.1. Phương pháp phân tích hệ thống ....................................................... 5
1.4.2. Phương pháp dự báo .......................................................................... 5
1.4.3. Phương pháp cân đối liên ngành, liên vùng (Mô hình I-O) .............. 5
1.4.4. Phương pháp mô hình hóa toán – kinh tế .......................................... 6
1.4.5. Phương pháp sử dụng bản đồ và hệ thống thông tin địa lý (GIS) ..... 6
1.4.6. Phương pháp phân tích chi phí- lợi ích ............................................. 6
1.4.7. Các phương pháp khác ...................................................................... 7
1.4. Nội dung của môn học ............................................................................ 7
CHƯƠNG 2: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ TỔ CHỨC LÃNH THỔ ......... 8
2.1. Các nguyên tắc phân bổ sản xuất.......................................................... 9
2.2. Vùng kinh tế .......................................................................................... 14
2.2.1. Khái niệm về vùng kinh tế .............................................................. 14
2.2.2. Nội dung cơ bản của vùng kinh tế ................................................... 14
2.2.3. Phát triển tổng hợp của vùng kinh tế: .............................................. 15
2.2.4. Các loại vùng kinh tế ....................................................................... 16
2.3. Phân vùng kinh tế ................................................................................. 17
2.3.1. Khái niệm phân vùng kinh tế .......................................................... 17
2.3.2. Những căn cứ để phân vùng kinh tế ................................................ 17
2.3.3. Các nguyên tắc phân vùng kinh tế................................................... 18
2.4. Quy hoạch vùng .................................................................................... 19
2.4.1. Khái niệm ........................................................................................ 19
2.4.2. Sự cần thiết phải quy hoạch vùng ................................................... 19
2.4.3. Nội dung cơ bản của quy hoạch vùng ............................................. 20
2.4.4. Những căn cứ để quy hoạch vùng kinh tế ....................................... 21
2.4.5. Nguyên tắc quy hoạch vùng kinh tế ............................................... 21
2.4.6. Các kiểu quy hoạch vùng: ............................................................... 22
2.4.7. Các bước tiến hành quy hoạch vùng ............................................... 22
2.5. Phân bổ dân cư và sử dụng nguồn lao động ...................................... 23
2.5.1. Phân bố dân cư ................................................................................ 23
2.5.2. Nguồn lao động .............................................................................. 26
2.5.3. Phân bố và sử dụng lao động .......................................................... 27
CHƯƠNG 3: TỔ CHỨC LÃNH THỔ CÁC NGÀNH KINH TẾ Ở VIỆT
NAM ............................................................................................................................. 30
3.1. Ngành công nghiệp ............................................................................... 30
3.1.1. Vị trí ngành sản xuất công nghiệp trong phát triển và phân bố sản
xuất ...................................................................................................................... 30
3.1.2. Đặc điểm tổ chức lãnh thổ ngành sản xuất công nghiệp ................ 31
3.1.3. Những nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển và phân bố công nghiệp
.............................................................................................................................. 34
3.1.4. Tình hình phát triển và phân bố công nghiệp Việt Nam ............... 35
3.2. Ngành nông – lâm – ngư nghiệp .......................................................... 42
3.2.1. Vị trí, vai trò, ý nghĩa phân bố và phát triển sản xuất nông nghiệp,
lâm nghiệp và ngư nghiệp. .................................................................................. 42
3.2.2. Nông nghiệp – lâm nghiệp .............................................................. 43
3.2.4. Ngư nghiệp ...................................................................................... 54
3.3. Ngành dịch vụ ....................................................................................... 59
3.3.1. Vai trò của dịch vụ trong đời sống kinh tế xã hội .......................... 59
3.3.2. Đặc điểm của tổ chức lãnh thổ dịch vụ .......................................... 59
CHƯƠNG 4: CÁC VÙNG KINH TẾ Ở VIỆT NAM ...................................... 62
4.1. Vùng trung du và miền núi phía Bắc .................................................. 62
4.1.1. Vị trí địa lý....................................................................................... 62
4.1.2. Tài nguyên thiên nhiên ................................................................... 62
4.1.3. Các ngành kinh tế ............................................................................ 65
4.2. Vùng đồng bằng sông Hồng ................................................................. 66
4.2.1. Vị trí địa lý....................................................................................... 66
4.2.2. Tài nguyên thiên nhiên .................................................................... 67
4.2.3. Các ngành kinh tế ............................................................................ 69
4.3. Vùng Bắc Trung Bộ và duyên hải miền Trung ................................. 71
4.3.1. Vị trí địa lý....................................................................................... 72
4.3.2. Tài nguyên thiên nhiên .................................................................... 72
4.3.3. Các ngành kinh tế ............................................................................ 75
4.4. Vùng Tây Nguyên ................................................................................. 78
4.4.1. Vị trí địa lý....................................................................................... 78
4.4.2. Tài nguyên thiên nhiên .................................................................... 79
4.4.3. Các ngành kinh tế ............................................................................ 81
4.5. Vùng Đông Nam Bộ .............................................................................. 82
4.5.1. Vị trí địa lý....................................................................................... 83
4.5.2. Tài nguyên thiên nhiên .................................................................... 83
4.5.3. Các ngành kinh tế ............................................................................ 85
4.6. Vùng đồng bằng sông Cửu Long ......................................................... 87
4.6.1. Vị trí địa lý....................................................................................... 87
4.6.2. Tài nguyên thiên nhiên .................................................................... 87
4.6.3. Các ngành kinh tế ............................................................................ 89
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................. 92
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
ĐBSH Đồng bằng sông Hồng
GDP Tổng sản phẩm quốc nội
VAC Vườn – ao – chuồng
XHCN Xã hội chủ nghĩa