BỘ NỘI VỤ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI
Chủ biên: TS Phạm Thị Thúy Vân
BÀI GIẢNG
LỢI THẾ CẠNH TRANH
HÀ NỘI – 2025
BỘ NỘI VỤ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI
BÀI GIẢNG
LỢI THẾ CẠNH TRANH
Nhóm biên soạn:
Chủ biên : TS. Phạm Thị Thúy Vân
HÀ NỘI – 2025
MỤC LỤC
Chương I: Tổng quan về lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp ..................... 6
1.1. Cạnh tranh và chiến lược cạnh tranh ....................................................... 6
1.1.1. Phân tích cấu trúc của ngành ................................................................ 7
1.1.2. Các loại chiến lược cạnh tranh ........................................................... 10
1.2. Bản chất của lợi thế cạnh tranh ................................................................ 14
1.2.1. Bản chất của lợi thế cạnh tranh ........................................................... 14
1.2.2. Các khối cơ bản của lợi thế cạnh tranh ............................................... 19
1.2.3. Quan điểm xây dựng lợi thế cạnh tranh ............................................. 21
1.2.3. Tiêu chuẩn lợi thế cạnh tranh bền vững ............................................. 30
Câu hỏi ôn tập .................................................................................................. 35
Câu hỏi thảo luận ............................................................................................. 35
Chương II. Xây dựng lợi thế cạnh tranh trong doanh nghiệp ..................... 37
2.1. Công cụ xác định lợi thế cạnh tranh – Chuỗi giá trị ................................. 37
2.1.1. Chuỗi giá trị và vai trò trong xác định lợi thế cạnh tranh................... 37
2.1.2. Xác định các hoạt động giá trị ............................................................ 39
2.1.3. Định nghĩa chuỗi giá trị ...................................................................... 43
2.1.4 Những mối liên kết trong chuỗi giá trị ................................................ 44
2.1.5. Phạm vi cạnh tranh ............................................................................. 47
2.2. Lợi thế chi phí ........................................................................................... 51
2.2.1. Chuỗi giá trị và phân tích chi phí ....................................................... 51
2.2.2. Phân bổ chi phí và tài sản ................................................................... 53
2.2.3. Phân tích hành vi chi phí .................................................................... 55
2.3. Sự khác biệt hóa ........................................................................................ 58
2.3.1. Khác biệt hóa và chuỗi giá trị ............................................................. 58
2.3.2. Các vấn đề tạo ra sự độc nhất ............................................................. 60
2.3.3 Chi phí cho khác biệt hóa .................................................................... 61
2.3.4. Giá trị dành cho khách hàng và khác biệt hóa .................................... 63
2.3.5. Chiến lược khác biệt hóa .................................................................... 64
2.4. Phân tích công nghệ .................................................................................. 65
2.4.1. Công nghệ và chuỗi giá trị .................................................................. 66
2.4.2. Chiến lược công nghệ ......................................................................... 67
2.4.3. Phát triển công nghệ ........................................................................... 68
2.5. Chọn lựa đối thủ cạnh tranh ...................................................................... 69
2.5.1. Lợi ích chiến lược từ đối thủ cạnh tranh ............................................ 69
2.5.2. Phân tích đối thủ cạnh tranh ............................................................... 70
2.5.3. Tác động đến mô hình của các đối thủ cạnh tranh ............................. 70
2.5.4. Cấu trúc tối ưu của thị trường ............................................................. 71
Câu hỏi ôn tập .................................................................................................. 72
Câu hỏi thảo luận ............................................................................................. 73
Chương III. Cạnh tranh trong một ngành ..................................................... 74
3.1. Phân khúc ngành và lợi thế cạnh tranh ..................................................... 74
3.1.1. Cơ sở phân khúc ngành ...................................................................... 74
3.1.2. Ma trận phân khúc .............................................................................. 78
3.1.3. Phân khúc và chiến lược cạnh tranh ................................................... 81
3.2. Sự thay thế ................................................................................................ 85
3.2.1. Xác định sản phẩm thay thế ................................................................ 85
3.2.2. Tính kinh tế của sự thay thế ................................................................ 89
3.2.3. Những thay đổi từ sự thay thế ............................................................ 93
3.2.4. Lộ trình của sự thay thế ...................................................................... 98
3.2.5. Sự thay thế và chiến lược cạnh tranh ................................................ 100
Câu hỏi ôn tập ................................................................................................ 102
Câu hỏi thảo luận ........................................................................................... 103
Chương IV. Canh tranh đa ngành ................................................................ 104
4.1. Mối tương quan giữa các đơn vị kinh doanh .......................................... 104
4.1.1. Các loại mối tương quan giữa các đơn vị kinh doanh ...................... 104
4.1.2. Tạo mối tương quan giữa các đơn vị kinh doanh ............................. 106
4.2. Chiến lược theo chiều ngành .................................................................. 109
