PHƯƠNG THUỐC BỔ
Th.S Lê Ngọc Thanh
MỤC TIÊU BÀI GIẢNG
•Trình bày được định nghĩa, phân loại và chú ý khi sử
dụng các bài thuốc Bổ
•Phân tích sự phối ngũ, công dụng và ứng dụng lâm
sàng của các phương thuốc:
-Tứ quân tử thang - Nhất quán tiễn
-Sâm linh bạch truật tán - Thận khí hoàn
-Bổ trung ích khí thang - Hữu quy hoàn
-Tứ vật thang
-Quy tỳ thang
-Lục vị địa hoàn hoàng
-Kỷ cúc địa hoàng thang
-Bách hợp cố kim thang
I. ĐẠI CƯƠNG – ĐỊNH NGHĨA
•Những bài thuốc bổ là những bài thuốc gồm các vị thuốc
có tác dụng bồi dưỡng cường tráng cơ thể, tức là chữa
những chứng hư gồm có âm hư, dương hư, khí hư, huyết
hư. Do đó, những bài thuốc được chia thành các loại: Bổ
khí, Bổ huyết, Bổ âm và Bổ dương.
•Phương thuốc bổ thường được sử dụng để điều trị các
bệnh mạn tính cũng như được dùng như là các phương
pháp điều trị hỗ trợ trong các bệnh mạn tính, giúp nâng
đỡ thể trạng sau các bệnh mạn tính kéo dài, sau phẫu
thuật, sau sanh, sau hóa xạ trị….
I. ĐẠI CƯƠNG – PHÂN LOẠI
•Bổ âm: Bài thuốc bổ âm để chữa các chứng âm hư: Can
âm hư, Thận âm hư, Phế âm hư…
•Bổ dương: Bài thuốc Bổ dương dùng chữa chứng dương
hư mà chủ yếu là trị thận dương hư
•Bổ khí: Bài thuốc Bổ khí là những bài thuốc chữa hội
chứng khí hư biểu hiện chủ yếu là Phế khí hư hoặc Tỳ khí
hư
•Bổ huyết: Bài thuốc Bổ huyết là những bài thuốc dùng
chữa chứng huyết hư.Trên lâm sàng thường để tăng
cường tác dụng bổ huyết có phối hợp thêm các vị thuốc bổ
khí
I. ĐẠI CƯƠNG – CHÚ Ý
•Dùng thuốc bổ trước hết phải chú ý đến Tỳ Vị. Tỳ Vị có
được kiện vận thì phép Bổ mới có hiệu quả.
•Chứng hư lâu ngày thì phải bổ từ từ.
•Tùy theo tình trạng của người bệnh, tùy theo giai đoạn tiến
triển của bệnh mà có khi phải phối hợp thuốc bổ với các
thuốc chữa bệnh khác.
•Thuốc bổ phải được nấu ( sắc ) trong thời gian lâu.
•Bệnh hư do hậu thiên nên lấy bổ Tỳ Vị là chính, bệnh hư
do tiên thiên bất túc nên lấy bổ Thận là chính.