1
BÀI GIẢNG CHUYÊN ĐỀ:
THĂM DÒ TRONG PHỤ KHOA
2
MỤC TIÊU CHUYÊN ĐỀ:
Sau khi học xong chuyên đề “Thăm dò trong phụ khoa”, người học
nắm được những kiến thức như:
- Lập được kế hoạch thăm dò trong phụ khoa
- Kết quả của các thăm dò phụ khoa.
- Các phương pháp thăm dò cho từng cơ quan đối với bệnh nhân
đến khám ở cộng đồng.
3
NỘI DUNG
1. THĂM DÒ Ở CƠ QUAN SINH DỤC THẤP
1.1. Đo pH âm đạo
- Trong điều kiện bình thường môi trường âm đạo có tính a-xít, pH âm
đạo xung quanh ngày phóng noãn là 4,2, trước và sau hành kinh pH từ 4,8
đến 5,2, trong những ngày hành kinh âm đạo có pH là 5,4. Ở phụ nữ có kinh
nguyệt bình thường nếu pH trên 5,5 phải nghĩ tới viêm âm đạo (có thể do
Trichomonas).
- Người ta có thể sử dụng giấy quỳ để đo pH âm đạo.
Hình 1. Sử dụng giấy quỳ để đo pH âm đạo
1.2. Xét nghiệm độ sạch âm đạo
Để xét nghiệm độ sạch âm đạo người bệnh không thụt rửa âm đạo,
không khám phụ khoa trước khi lấy phiến đồ âm đạo. Cách làm: lấy dịch ở túi
cùng sau âm đạo, phết lên phiến kính, cố định bằng hỗn hợp cồn 90o + ête (tỷ
lệ cồn 50%, ête 50%).
4
Kết quả:
- Độ 1:
+ Trực khuẩn Doderlein: nhiều.
+ Tế bào biểu mô âm đạo: nhiều.
+ Các vi khuẩn khác: không có, không có nấm và Trichomonas.
+ Bạch cầu: không có.
- Độ 2:
+ Trực khuẩn Doderlein: nhiều.
+ Tế bào biểu mô âm đạo: nhiều.
+ Các vi khuẩn khác: có ít, không có nấm và Trichomonas.
+ Bạch cầu: có ít.
- Độ 3:
+ Trực khuẩn Doderlein: giảm.
+ Tế bào biểu mô âm đạo: rất ít.
+ Các vi khuẩn khác: rất nhiều, có nấm hoặc Trichomonas.
+ Bạch cầu: rất nhiều hay (+++).
- Độ 4:
+ Trực khuẩn Doderlein: không còn.
+ Tế bào biểu mô âm đạo: rất ít.
+ Các vi khuẩn khác: rất nhiều, có nấm hoặc Trichomonas.
+ Bạch cầu: rất nhiều hay (+++).
Như vậy, độ 3 và độ 4 cho biết mức độ viêm và thiểu năng Estrogen của
âm đạo vừa hay nặng, tuỳ thuộc vào số lượng trực khuẩn Doderlein nhiều hay
ít.
5
Hình 2. Trực khuẩn Doderlein
1.2. Phiến đồ âm đạo tìm tế bào ung thư
Là một thăm dò khá phổ biến, dễ tiến hành. Tế bào âm đạo giúp phát
hiện các thay đổi ở mức độ tế bào theo hướng tiền ung thư hoặc ung thư.
Tiêu bản được nhuộm theo phương pháp Papanicolaou và xếp loại theo
danh pháp Bethesda 2001 bao gồm:
- Các thay đổi tế bào biểu mô lát:
+ ASCUS (bất điển hình tế bào lát có ý nghĩa không xác định).
+ LSIL (tổn thương trong biểu mô lát mức độ thấp).
+ HSIL (thương tổn trong biểu mô lát mức độ cao).
+ Ung thư.
- Các thay đổi tế bào biểu mô trụ:
+ AGUS (bất điển hình tế bào tuyến có ý nghĩa không xác định).
+ AIS (ung thư trong liên bào biểu mô tuyến).
+ Ung thư.